کد خبر: ۴۲۷۶۵۵۷

تاریخ: ۲۶ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۲:۵۷

محسن جوادی:

هیچ رسانه‌ای ‌جایگزین کتاب نمی‌شود

سرپرست معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: منظور از ترویج فرهنگ کتابخوانی بیشتر معطوف کتاب کاغذی و قابل درک است در شرایط اقتصادی موجود، گرایش به آن کم شود اما هیچ رسانه‌ای قابل‌ مقایسه با کتاب کاغذی نیست.

به گزارش ایکنا، نشست خبری «شهرهای راه‌یافته به مرحله نهایی نهمین دوره پایتخت کتاب ایران» در اتاق جلسات معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی امروز ۲۶ فروردین برگزار شد.

در آغاز جلسه علیرضا نوری‌زاده، مدیرکل اداره مجامع و تشکل‌های فرهنگی گفت: یکی از برنامه‌های وزین، ترویج فرهنگ کتابخوانی در جامعه است. در این روستا رویدادی که هم‌اکنون نشست خبری آن برگزار می‌شود با هدف اشاعه فرهنگ کتابخوانی در دستور کار قرار گرفته است.

وی افزود: در این دوره، سه بخش؛ شهرهای دوستدار کتاب، شهرهای مشتاق کتاب و شهرهای زیر چتر کتاب مد نظر هستند اما در نهایت یک شهر به عنوان پایتخت کتابخوانی انتخاب خواهد شد. سال گذشته شهر سمنان توانست این عنوان را به خود اختصاص دهد.

ابزاری در جهت ترویج فرهنگ کتابخوانی

در ادامه جلسه محسن حاجی زین‌العابدینی، بازرس انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران بیان کرد: خوشحالم شاهد برگزاری نهمین دوره «شهرهای راه‌یافته به مرحله نهایی نهمین دوره پایتخت کتاب ایران» هستم. این رویداد از دهه ۹۰ آغاز شد و تلاش کرد اقداماتی که انجام می‌دهد ابزاری در جهت ترویج فرهنگ کتابخوانی باشد.

وی ادامه داد: انتخاب عنوان پایتخت کتاب تنها به کشور ما خلاصه نمی‌شود بلکه در جهان نیز، رویدادی با عنوان پایتخت کتاب جهان وجود دارد که هر سال یک شهر در جهان به این عنوان انتخاب می‌شود. این برنامه از سال ۲۰۰۲ آغازشده و ملاکش برای انتخاب به اتفاقات بزرگی برمی‌گردد که در حوزه کتاب و کتابخوانی در شهر برگزیده رخ می‌دهد.

زین‌العابدینی با بیان اینکه این برنامه باعث رواج شادی و شادابی در شهرها شده گفت: طی ۹ دوره‌ای که از انتخاب پایتخت کتاب ایران می‌گذرد شاهدیم هر سال بر بلوغ «شهرهای راه‌یافته به مرحله نهایی نهمین دوره پایتخت کتاب ایران» افزوده شده است. برای انتخاب پایتخت کتاب ایران هر سال فراخوانی از سوی دبیرخانه داده می‌شود و در ادامه کارنامه شهرها بررسی‌ شده و بهترین عملکرد در حوزه کتابخوانی انتخاب می‌شود تا در نهایت به برگزیده، عنوان پایتخت کتاب ایران اهدا شود.

رشد کیفی، افول کمی

وی با بیان اینکه رشد کیفی مطلوبی را در دوره جدید شاهد خواهیم بود، اظهار کرد: در بحث کیفیت شاهد اتفاق‌های خوبی در این دوره هستیم اما به لحاظ کمی نتوانستیم به استانداردهای شهرهایی بودند که طی دوره‌های گذشته توانستند عنوان پایتخت کتاب ایران را به خود اختصاص دهند. البته این اتفاق در برخی شهرها به دلیل شیوع بیماری کرونا دوسالانه بود.

بازرس انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران اعلام کرد: در این دوره عملکرد ۴۷ شهر به داوری راه یافت. قابلیت شبکه‌سازی، قابلیت الگوبرداری، زمان‌بندی دقیق و ضمانت اجرا از جمله ملاک‌هایی است که بر اساس آن پایتخت کتاب ایران انتخاب می‌شود. امسال دو بخش شهرها به این رویداد اضافه‌شده تا بتوان تأثیرگذاری بیشتری در ترویج فرهنگ کتابخوانی داشت. پایتخت کتاب ایران قبل از نمایشگاه کتاب معرفی خواهد شد.

وی با اشاره به اینکه اشتیاق برای حضور در این برنامه باعث شد دو بخش جدید اضافه شود، تصریح کرد: رقابت بسیار جدی برای انتخاب پایتخت کتاب ایران وجود داشت برای همین دو بخشی که از آن نام بردم به برنامه اضافه شد تا به مدد آن اقدامات حمایتی بیشتر رخ دهد. برای مثال شهرهایی وجود داشتند که از داشتن کتابخانه بی‌بهره بودند اما مقدماتی فراهم‌شده تا آن‌ها نیز صاحب کتابفروشی شوند البته کتابخانه‌های عمومی در آن شهرها وجود دارد اما هر شهری نیازمند کتابفروشی نیز است زیرا مردم گاهی اوقات نیاز دارند تا کتاب‌های مد نظر خود را خریداری کنند.

علی‌اکبر زین‌العابدین داور این رویداد نیز در سخنانی تصریح کرد: به واسطه برگزاری «شهرهای راه‌یافته به مرحله نهایی نهمین دوره پایتخت کتاب ایران» تمرکز از شهرهای بزرگ برداشته شد و به شهرهای کوچک نیز توجه صورت گرفت به ویژه که در برخی از شهرهای کوچک کتابفروشی وجود ندارد.

تعاملات بین‌المللی پایتخت کتاب ایران

محسن جوادی، سرپرست معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این برنامه گفت: تلاش‌هایی که انجام می‌دهیم به این نتیجه رسید که کتاب‌ خوانده شود زیرا هر اندازه ما در بحث نشر و چاپ موفق باشیم در نهایت کتابخوانی است که نتیجه آن عینی خواهد بود. ترویج فرهنگ کتابخوانی تنها بازتابش فرهنگی نیست بلکه معتقدم حوزه‌های اجتماعی اقتصادی و... را در بر خواهد گرفت.

وی افزود: شروع جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب، دوره معاونت امور فرهنگی دکتر صالحی، شکل گرفت و ادامه پیدا کرد. کل فرایند پیچیده‌ای که از نوشتن تا ویرایش و چاپ و توزیع وجود دارد، برای این است که کتاب‌ خوانده شود، به همین دلیل این بخش، زنجیره پایانی و نتیجه دادن تولید کتاب است.

سرپرست معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کرد: کتاب در ایران سابقه زیاد دارد. «شاهنامه»، «قانون» ابوعلی سینا، «مثنوی»، «دیوان حافظ» و... نمونه‌هایی از جایگاه کتاب در کشورمان است. انتخاب پایتخت کتاب ایران، باید دستاوردهایش از داخل کشور فراتر رفته و تعاملات بین‌المللی را هم در برگیرد.

اهمیت کتاب کاغذی

جوادی تأکید کرد: همان‌گونه که دوستان بیان کردند منظور از ترویج فرهنگ کتابخوانی بیشتر معطوف کتاب کاغذی می‌شود. قابل درک است در شرایط اقتصادی موجود گرایش به این سمت (کتاب کاغذی) کم شود اما هیچ رسانه و تکنولوژی قابل‌مقایسه با کتاب کاغذی نیست. در این راستا وزارت ارشاد تلاش خود را می‌کند تا قدمی در جهت بهبود وضعیت موجود بردارد.

وی اضافه کرد: برای انتخاب پایتخت کتاب ایران جدا از سابقه کتابخوانی در شهر مربوطه به برنامه‌هایی که آن شهر برای آینده کتابخوانی در نظر دارد هم توجه می‌شود. یادآور می‌شوم معیار، کتاب کاغذی است چراکه هیچ‌گاه کتاب‌های اینترنتی نخواهد توانست جای کتاب‌های کاغذی را بگیرد.

این نویسنده و مدیر فرهنگی در پایان گفت: خیلی روی اعتبارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تمرکز نکنیم و رابطه‌ای بین نهاده‌ای دولتی و عمومی و اشخاص به این حوزه داشته باشیم. تمهیدات اولیه اندیشیده شده و امیدوارم، فضای کار در این حوزه بازتر شود. امیدوارم سرانه مطالعه افزایش پیدا کند و عمق مطالعه را به اشکال مختلف افزایش دهیم و در این جریان، پایتخت کتاب و شهر دوستدار کتاب، نمادی برای حوزه ترویج کتابخوانی به شمار می‌آید.

در انتهای جلسه اسفاری، دبیرکل فرهنگی ترویج کتابخوانی نهاد کتابخانه‌های کشور بیان کرد: «شهرهای راه‌یافته به مرحله نهایی نهمین دوره پایتخت کتاب ایران» ایجاد شده تا شور و شوق کتابخوانی را ترویج کند.

نامزدها

در پایان این نشست، نوری‌زاده شهرهای دوستدار کتاب و نامزد «پایتخت کتاب» را معرفی کرد. بهشهر از استان مازندران، لاهیجان از استان گیلان، شاهین‌شهر و میمه از استان اصفهان، قزوین از استان قزوین، ارومیه و بیشترین امتیاز به شهر اوز استان فارس اختصاص دارد. همچنین شهرهای خوی، سیرجان، سبزوار شهرهای «مشتاق کتاب» و شهرهای رابر و فهرج به عنوان شهرهای «زیر چتر کتاب» معرفی شدند.‌