کد خبر: ۴۲۷۸۳۹۴

تاریخ: ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۰۷:۴۰

بخش دوم

نقش خاخام‌ها در هدایت سیاست‌های مرکزی رژیم صهیونیستی

نفوذ خاخام‌ها نشان‌دهنده تبدیل صهیونیسم مذهبی به یک نیروی سیاسی مرکزی است که می‌تواند بر ثبات دولت‌ها تأثیر بگذارد و سیاست‌های اسرائیل را هدایت کند.

به گزارش ایکنا، تارنمای شبکه الجزیره در گزارشی به بررسی تاریخچه ظهور و قوت خاخام‌های صهیونیست در سرزمین‌های اشغالی و تأثیر آنها در تعیین سرنوشت این منطقه پرداخته است.

در بخش نخست این گزارش خواندیم که

در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی و در بحبوحه رشد جریان‌هایی که به یهودیان در قاره اروپا فشار وارد می‌آوردند، گروهی از رهبران مذهبی یهودی مشهور به «خاخام‌ها» ظهور کردند تا جنبش‌های فکری را با هدف الهام بخشیدن به یهودیان اروپا برای جست‌وجوی پناهگاهی امن و تجسم آینده‌ای جدید تأسیس کنند.

ترجمه بخش دوم این گزارش از نظر می‌گذرد:

نفوذ رو به رشد

جاناتان کوک، نویسنده بریتانیایی، در مقاله خود با عنوان «قدرت خاخام‌ها در اسرائیل و جنگ مقدس» عقیده دارد که دیوید بن گوریون به خاخام‌های یهودی ارتدوکس اختیارات گسترده‌ای در زمینه شخصی و عمومی اعطا کرد و از طریق مدارس دینی ارتش، نقش آنها را در بسیج جوانان برای احیای شور مذهبی تقویت کرد.

در واقع، مدارس دینی(یشیووت) نقش مهمی در انتشار ارزش‌های تلمودی ایفا می‌کنند و از طریق فارغ‌التحصیلان خود بر بافت اجتماعی و سیاسی اسرائیل تأثیر می‌گذارند. این مسئله نشان‌دهنده نقش آموزشی این مدارس و تأثیر آنها بر حوزه‌های سیاسی، نظامی و شهرک‌سازی است.

جنبش «سنهدرین» یکی از خطرناک‌ترین جنبش‌هایی است که تحت حمایت خاخام‌ها در اسرائیل است. زیرا به دلیل فراخوان و حمایت عمومی از حملات صهیونیست‌ها به مسجدالاقصی، به عنوان مرجعی برای سازمان‌های معبد هیکل عمل می‌کند.

این جنبش در سال 2003 با صدور حکم قضایی اجازه این تهاجمات را صادر کرد و تا سال 2006 راه را برای گسترش این حملات از حرکت فردی به گروهی هموار کرد و این امر منجر به اجرای علنی مراسم یهودیان در صحن‌های مسجدالاقصی شد.

«مها شاهوان» در مقاله خود با عنوان «خاخام‌ها، ایجادکنندگان پادشاهی در اسرائیل» می‌نویسد که «اگر بخواهیم بفهمیم صهیونیسم مذهبی و خاخام‌ها به عنوان یک نیروی قوی و ریشه‌دار در اسرائیل امروز چگونه نفوذ می‌کنند، از طریق سلطه آنها بر سیاست، رسانه‌ها، و نهادهای قضایی و امنیتی قابل مشاهده است.»

به گفته این نویسنده، چنین نفوذی منعکس‌کننده تحولی بزرگ در جهت‌گیری صهیونیسم دینی است که از تمرکز بر قوانین مذهبی به سمت ناسیونالیسم و عملکرد سیاسی تغییر جهت داده است. این امر در چهره‌های برجسته‌ای مانند نفتالی بنت در گذشته و بتسالل اسموتریچ، ایتمار بن‌گویر و دیگرانی مانند آنها در امروز مشهود است.

به همین دلیل، اسرائیل شاهد افزایش چشمگیر نفوذ صهیونیسم مذهبی است که به ستون فقرات دولت‌های ائتلافی تبدیل شده است و از شکاف‌های سیاسی برای تحکیم سلطه خود بر تصمیمات امنیتی، اقتصادی و قانونی سوء استفاده می‌کند.

بنابراین احزاب مذهبی مانند شاس و اتحاد یهودیت توراتی به شدت بر تشکیل دولت‌ها و انتخابات از طریق فتواهای خاخام‌ها تأثیر می‌گذارند، همانطور که خاخام آهارون یهودا اشتایمن در سال 2014 به احزاب افراطی ارتدوکس دستور داد تا دولت بنیامین نتانیاهو را تحریم کنند و منجر به فروپاشی آن شد.

خاخام آهارون یهودا اشتایمن

شایان ذکر است که این احزاب توانایی تأمین مطالبات مالی و سیاسی مدارس دینی و مؤسسات اجتماعی را دارند و این امر به آنها امکان می‌دهد تا در صورت عدم برآورده شدن خواسته‌هایشان، دولت‌ها را سرنگون کنند، کما اینکه در مورد دولت ایهود باراک در سال 1999 همین اتفاق افتاد، زمانی که جنبش شاس به دلیل اختلاف نظر بر سر صلاحیت‌ها و حمایت‌ مالی عقب‌نشینی کرد.

این نفوذ نشان‌دهنده تبدیل صهیونیسم مذهبی به یک نیروی سیاسی مرکزی است که می‌تواند بر ثبات دولت‌ها تأثیر بگذارد و سیاست‌های اسرائیل را هدایت کند.

بارزترین نمونه آن ائتلاف امروز نتانیاهو با اسموتریچ و بن گویر، دو ستون جریان صهیونیسم مذهبی و پیروان خاخام‌ها در اسرائیل است که فشار مستمر آنها برای کوچ اجباری مردم غزه و اشغال مجدد این منطقه، به یکی از طولانی‌ترین جنگ‌های اسرائیل در نوار غزه منجر شد که بیش از یک سال و نیم به طول انجامیده است.

علاوه بر این، حملات مکرر به مسجدالاقصی، تسریع در مسلح کردن اسرائیلی‌ها تحت نظارت بن‌گویر در شهرک‌های صهیونیست‌نشین کرانه باختری و سخنان علنی آنها به‌ویژه اسموتریچ درباره رؤیای اسرائیل بزرگ که دمشق را بخشی از قدس قرار می‌دهند، و لزوم الحاق اردن به اسرائیل و ساخت معبد هیکل بر روی خرابه‌های مسجد‌الاقصی از جمله اقدامات آنان است.

به همه این دلایل، مقامات خاخامی در اسرائیل، مانند مرکز بزرگ خاخامی که توسط اسحاق کوک در سال 1921 تحت قیمومیت بریتانیا تأسیس شد، نیروی معنوی بزرگی را تشکیل می‌دهند که فتواها را صادر می‌کنند و هویت یهودی را بر اساس دیدگاه یهودی ارتدکس تعیین می‌کنند.

فتواهای مرگبار!

فتواهای خاخام‌ها در اسرائیل نفوذ گسترده‌ای دارند و از قلمرو معنوی فراتر می‌روند تا بر تصمیمات سیاسی و نظامی تأثیر بگذارند و با تکیه بر گفتمان‌ تحریک‌آمیز، خشونت علیه فلسطینیان را توجیه می‌کنند. این فتواها اغلب بر متون کتاب مقدس تورات استناد می‌کنند و از حمایت قانونی برخوردار هستند و همین امر نفوذ خاخام‌ها را بر تصمیم‌گیری تقویت می‌کند.

تحقیقی که روزنامه اسرائیلی هاآرتص در 19 دسامبر 2015 منتشر کرد، حاکی از حمایت آمریکا از مؤسسات خاخامی است که خواستار تخریب مسجدالاقصی و کشتار اعراب هستند و این کار از طریق معافیت مالیاتی برای سازمان‌های یهودی آمریکایی صورت می‌گیرد که بر روی این فعالیت‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند.

نفوذ خاخام‌ها در تسلط بر مؤسسات دینی و آموزشی متمرکز است که از نظر مالی از سوی دولت اسرائیل حمایت می‌شوند و حقوق سخاوتمندانه‌‌ای نیز دریافت می‌کنند. از این طریق فتواهای آنها به‌طور گسترده در میان افکار عمومی اسرائیل منتشر می‌شود.

شکی نیست که افزایش نفوذ خاخام‌ها بیانگر تبدیل صهیونیسم مذهبی به یک قدرت سیاسی و اجتماعی است و خاخام‌ها از نقش خود برای بسیج جامعه و توجیه سیاست‌های اشغالگرانه سوء استفاده می‌کنند.

این تأثیر عمیق در تبدیل فتواها از راهنمایی فردی به اقدامات برنامه‌ریزی شده که از افراط‌گرایی حمایت می‌کند متجلی است.

این فتواها که از طریق مدارس دینی در شهرک‌های صهیونیست‌نشین کرانه باختری منتشر می‌شود، گروه‌های افراطی اسرائیلی را که حملات سازمان یافته‌ای را علیه فلسطینیان انجام می‌دهند، تغذیه فکری می‌کنند. نفوذ آنها همچنین در سازمان‌های دیگری مانند لاهافا و العاد نیز مشهود است.

از زمانی که جنبش سنهدرین تصمیم گرفت تصمیمات خود را در سال 2003 اجرایی کند، فتوای خاخام‌ها در تشدید حملات به مسجدالاقصی سهیم بوده و راه را برای برگزاری مراسم تلمودی به‌صورت علنی تا سال 2006 هموار کرد و این کار تحت حمایت گروه‌هایی مانند «متولیان کوه هیکل» که به دنبال تحمیل حاکمیت یهودی بر این مکان هستند، انجام می‌شود.

این تغییر و تحول نشان‌دهنده نقش رو به رشد خاخام‌ها در بسیج جوانان مذهبی از طریق مؤسسات دینی است که مرکز سازمان‌های افراطی اسرائیلی شمرده می‌شوند.

مواضع بسیاری از خاخام‌های افراطی در جنگ غزه از اکتبر 2023 تا امروز کاملاً مشهود است، مانند فراخوان خاخام الیاهو مالی، رئیس مدرسه دینی «شیرات موشه» در یافا، مبنی بر قتل همه ساکنان غزه، همانطور که قبلاً شاهد بودیم.

خاخام شموئل الیاهو نیز فتوایی را مبنی بر جواز کشتن زنان و کودکان در غزه صادر و اعلام کرد که «قانون و اخلاق یهودیت آن را تحریم نمی‌کند»؛ او این فتوا را در راستای «نابودی دشمن» توصیف کرد.

گزارش از فرشته صدیقی