کد خبر: ۴۲۷۸۴۶۳

تاریخ: ۰۸ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۰۹:۱۰

نرجس انصاری تبیین کرد

حضرت معصومه(س)؛ الگوی ولایتمداری و زیست عفیفانه

استاد حوزه علمیه خواهران گفت: اگر انسان با معرفت به زیارت حضرت معصومه(س) مشرف شود؛ درس عفو و بخشش خواهد گرفت. همچنین یکی از مهمترین‌ دروسی که می‌توان از این بانوی بزرگ فراگرفت؛ زیست عفیفانه در کنار ولایتمداری و زندگی عابدانه است.

حضرت معصومه(ع) اول ذی‌القعده سال 173 ش، در مدینه منوره به دنیا آمدند و از عالی‌ترین فضایل آن حضرت انتساب ایشان به بیت وحی و رسالت و امامت است؛ ایشان دختر امام هفتم هستند که در زیارتنامه ماثور آن حضرت از ایشان با تعابیری چون؛ بنت رسول الله(ص)؛ بنت ولی الله و اخت ولی الله و عمة ولی الله یاد شده است.

حضرت معصومه(س) به مدت 21 سال تحت سرپرستی امام رضا(ع) بودند زیرا امام کاظم(ع) در سال 179 قمری به دستور هارون زندانی شدند، حضرت معصومه(ع) در آن زمان شش ساله بودند و تا زمان هجرت امام رضا(ع) در سال 200 قمری تحت کفالت ایشان بودند.

خبرنگار ایکنا به مناسبت میلاد آن حضرت با نرجس انصاری؛ مدیر حوزه علمیه فاطمه الزهرا(س) و مدرس حوزه و دانشگاه گفت‌وگو کرده است که در ادامه می‌خوانیم؛

ایکنا ـ از نظر شما مهمترین ویژگی و شاخصه شخصیت حضرت معصومه(س) چیست؟

اصولا در فرهنگ و مکتب اهل بیت(ع) اگر بخواهیم ارزشگزاری کنیم این ارزش به میزان معرفت شخص به امام زمان خود تعیین می‌شود یعنی کلیدواژه‌ای که می‌شود شخص را در نزد خدا ارزش‌گزاری کنیم «ولایتمداری» است؛ شاید خیلی از افراد در بحث عبودیت و نماز و روزه و زکات و ... پیشگام هستند ولی شرط قبولی همه این اعمال در گرو ولایتمداری است که در روایات هم بر آن تاکید شده است؛ بنابراین ولایت، مرکزیت دارد و همه باید به دور محور ولایت بچرخند و تبعیت داشته باشند. از جمله در روایتی از وجود مقدس پیامبر(ص) از ابن عباس نقل شده است که ایشان فرمودند: اگر مردی بین رکن و مقام به نماز و صیام بایستد پس از آن خدا را ملاقات کند و دشمن اهل بیت(ع) باشد، داخل دوزخ خواهد شد. همچنین روایت دیگری داریم که اگر کسى ولایت علی(ع) و اولاد ایشان را نپذیرد و تمام عمرش را روزها روزه بدارد و شب‌ها تا صبح عبادت نماید، برایش کوچک‌ترین اثر و نفعى نخواهد داشت. حتى قبولى نماز به پذیرفتن ولایت، بستگى دارد.

در فیزیک بحثی داریم به نام نیروی گریز از مرکز که سبب می‌شد یک شیء در مدار خود بچرخد و اگر توجه به مرکز از شیء برداشته شود از مدار خارج خواهد شد؛ بنابراین ولایت، مرکز است و به تعبیری مهمترین و بزرگترین شاخصه بانوان بزرگ جهان اسلام اعم از حضرت خدیجه(س) و حضرت فاطمه(س) و حضرت زینب(س) و حضرت معصومه(س) ولایتمداری آنان بر حول محور و مرکز ولایت است. بزرگترین درس ما از حضرت معصومه(س) آن است که ایشان هم به تبعیت از حضرت زهرا(س) پیرو ولایت بودند و در مسیر ولایت، از مدینه به سمت مرو حرکت کردند و نهایتا هم در راه ولایت در شهر مقدس قم به لقای الهی پیوستند.

ایکنا ـ پوشش بانوان مسئله امروز جامعه ماست، آیا در زندگی حضرت معصومه(س) درسی درباره این موضوع وجود دارد؟

یکی از مهمترین‌ دروسی که می‌توان از این بانوی عفیفه گرفت زیست عفیفانه در کنار ولایتمداری و زندگی عابدانه است؛ رعایت حیا و عفت و حجاب را می‌توان از ایشان آموخت؛ الان منبع خبری برخی از مردم ما شبکه اینترنشنال سعودی است که همه می‌دانیم عربستان تا چندسال قبل هیچ ارزشی برای زنان قائل نبود و حتی اجازه رانندگی به زنان این کشور نمی‌دادند و جالب اینکه از تریبون اینترنشنال، شعار «زن زندگی آزادی» بیرون می‌آید.

ما اگر عقبه جامعه اروپا را در مواجهه با زن مورد مطالعه قرار دهیم خواهیم دید در دورانی بهای چندانی به زنان نمی‌دادند تا اینکه نهضتی به نام فمنیسم در غرب به پا خاست تا از حقوق زنان دفاع کند و این دقیقا خلاف چیزی است که غرب و اروپا در حمایت از حقوق زن در بوق و کرنا می‌کنند و امروز هم از این طرف بام افتاده‌اند و آنقدر در دفاع از حقوق زن افراط کرده‌اند که کرامت زن گاهی در حد تن‌فروشی و تن دادن به هر نوع شغلی با هر درآمدی تنزل کرده است.

عقبه حقوق زنان در غرب مشحون از ظلم‌های مختلف است و ما معتقدیم اگر کسی بخواهد شعار آزادی سر دهد این حق ماست که با بعثت نبی مکرم اسلام(ص) زن به جایگاه والا و در عین حال حقیقی خود رسید؛ در نگاه اسلام، زن از حقوق عادلانه و البته نه مشابه برخوردار است؛ زن متناسب با شرایط جسمانی و طبیعی برای یکسری امور و پیشبرد آفرینش خلق شده است و حقوق او هم متناسب با همان اقتضائات و شرایط درونی و بیرونی اوست.

زن در خانواده معتقد به قرآن، دارای کرامت است و در آیه شریفه فرموده است: و عاشروهن بالمعروف. حقوق مالی زن به رسمیت شناخته شده است؛ در حالی که در غرب چیزی به نام نفقه وجود ندارد اسلام برای زن حق نفقه قائل است و زن در ازای خدماتی که در منزل ارائه می‌دهد از این حق برخوردار است در حالی که در غرب، زنان شریک در مخارج زندگی هستند و بعضا هم تامین بخشی از مخارج زندگی جزء واجباتی است که بر دوش آنان قرار دارد.  اسلام حتی در طلاق زن هم بر برخورد کریمانه و نیکو با آنان تاکید دارد؛ فَمَتِّعُوهُنَّ وَسَرِّحُوهُنَّ سَرَاحًا جَمِيلًا.

ایکنا ـ یکی از صفات حضرت معصومه(س) که به آن مشهور هستند صفت کریمه است، این صفت چه مفهومی دارد و مصادیق آن چیست؟

ما وقتی از کریمه‌ بودن و کرامات آن حضرت سخن می‌گوییم ابتدا خوب است کمی در مورد مفهوم آن سخن بگوییم؛ افراد زیادی با توسل به آن حضرت حاجاتشان را گرفته‌اند و مشکلات مالی و جسمی آنان برطرف شده است. کریم‌ بودن صفتی است که حضرات معصوم از خداوند به میراث برده‌اند؛ در تعبیری داریم: یا کریم الصفح. برخی خیا‌ط‌ها وقتی لباسی را تعمیر می‌کنند طوری انجام می‌دهند که گویا هیچ عیبی نداشته است و خداوند هم گناهان فرد را طوری می‌پوشاند و مبدل به حسنات می‌کند که انگار اصلا گناهی در کار نبوده است؛ وقتی بانویی کریمه می‌شود یعنی انسان وارد حریم امن او می‌شود ولو اینکه گناهکار هم باشد.

هرگز آن حضرت کسی را دست خالی برنمی‌گرداند و اگر انسان حقیقتا با معرفت به زیارت آن بانو برود درس عفو و بخشش خواهد گرفت یعنی یاد می‌گیریم که ما هم نسبت به دیگران گذشت داشته باشیم؛ اگر در زندگی زناشویی، زن و شوهر بخواهند اهل عفو و بخشش باشند تا به تکامل برسند اینقدر آمار طلاق بالا نخواهد رفت.

در زیارت جامعه کبیره هم داریم؛ عادتکم الاحسان و سجیتکم الکرم. حضرت معصومه(س) از خاندان عصمت و طهارت است و کرامات زیادی از محضر این بانو شامل حال عوام و خواص شده است و بزرگانی چون ملاصدرا، آیت‌االله بروجردی، امام(ره) و آیت‌الله مرعشی نجفی و خیلی از بزرگان دیگر هر وقت به مشکلات علمی و مالی گرفتار می‌شدند خدمت حضرت رسیده و از ایشان تقاضای حل مشکل داشتند و حضرت هم دست رد به سینه آن بزرگواران نزده است که نمونه‌های متعدد تاریخی دارد.

یک نمونه از این کرامات برای گروهی از جوانان روسی است که تصمیم گرفتند به قم بیابند و علوم دینی بخوانند؛ 50 نفر در آزمون شرکت کردند که یکی از آنان که با معدل بالا پذیرفته شد عارضه‌ای در چشم او وجود داشت که مسئولان حوزه به این دلیل او را نمی‌پذیرند ولی این فرد با دل شکسته خدمت حضرت معصومه(س) مشرف شده و توسل می‌کند و در عالم رؤیا از حضرت درخواست کمک می‌کند و وقتی از خواب بیدار می‌شود می‌بیند که عارضه چشمانش برطرف شده و موفق می‌شود در حوزه قم به تحصیل بپردازد و از این دست نمونه‌ها کم نیست.

نمونه دیگر کرامت آن حضرت نسبت به یک فرد مسیحی است؛ مرحوم محدث نوری نقل فرمودند: که در بغداد مردی نصرانی به نام(یعقوب) مبتلا به مرض استسقاء بود که از معالجه آن نامید شده بودند، به طوری بدنش ضعیف شده بود که توان راه رفتن نداشت. او می‌گوید: مکرر از خدا مرگم را خواسته بودم تا آن‌که در سال ۱۲۸۰ ق در عالم خواب سید جلیل القدر نورانی را دیدم که کنار تختم ایستاده، و به من گفت: اگر شفا می‌خواهی باید به زیارت کاظمین بیایی. از خواب بیدار شدم و خوابم را به مادرم گفتم. مادرم که مسیحی بود گفت: این خواب شیطانی است. دو مرتبه خوابم برد. این مرتبه زنی را در خواب دیدم با چادر و روپوش که به من گفت: برخیز که صبح شد آیا پدرم با شما شرط نکرد که او را زیارت کنی تا تو را شفا بخشد؟ گفتم پدر شما کیست؟ گفت: موسی بن جعفر. گفتم شما کیستی؟ فرمود: من معصومه خواهر رضا هستم. از خواب بیدار شدم و متحیر بودم که به کجا بروم؛ به ذهنم آمد که خدمت سید راضی بغدادی بروم. به نزد بغدادی رفتم تا به در خانه او رسیدم، در زدم صدا آمد کیستی؟ گفتم: در را باز کن. همین که سید صدایم را شنید به دخترش گفت: در را باز کن که یک نفر نصرانی است آمده مسلمان شود.
وقتی بر او وارد شدم گفتم: از کجا دانستید که من چنین قصدی دارم؟ فرمود: جدم در خواب مرا از قضیه خبر داد. او مرا به کاظمین نزد شیخ عبدالحسین تهرانی برد؛ داستان خود را برایش گفتم، دستور داد مرا به حرم مطهر حضرت کاظم(ع) بردند و مرا دور ضریح طواف دادند، عنایتی نشد؛ از حرم بیرون آمدم احساس تشنگی کردم؛ آب آشامیدم، حالم منقلب شد و روی زمین افتادم، گویا کوهی بر پشتم بود و از سنگینی آن راحت شدم. ورم بدنم از بین رفت و زردی صورتم به سرخی مبدل شد و دیگر اثری از آن مرض ندیدم. خدمت شیخ بزرگوار رفتم و به دست ایشان مسلمان شدم.

توجه داشته باشیم که مراقد و مضاجع مقدس به تعبیر قرآن کریم؛ فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ، است؛ این مراقد مانند ستارگانی است که ما راه را در شلوغی مدرنیته و پیشرفت و توسعه مادی گم نکنیم و بدانیم آنچه ما را به مقصد حقیقی می‌رساند همان راهی است که بزرگان در آن قدم برداشتند.

امروزه متاسفانه نگاه مادی‌گرایانه و میل بشر به خوی طبیعی مادی و نه فطری سبب شده است تا همه چیز با معیار ماده‌گرایی و ارزش‌های مادی سنجیده شود ولی مرقد مطهر حضرت معصومه(س) و سایر بزرگان نموداری برای ماست تا بدانیم اگر این بزرگان جاودانه و ماندگار شدند به خاطر پیوندی است که با خدا برقرار کردند. اهل قرآن و عبادت و نماز و روزه و خدمت به جامعه و رسیدگی به محرومین بودند و ارزش واقعی انسان‌ها هم به تعبیر قرآن و روایات حضرات معصومین(ع) به این مسائل است و از این رو معرفی چنین الگوهایی به خصوص برای دختران امروز  و مادران فردا نقش مهمی در سعادت جامعه دارد.

گفت‌وگو از علی فرج‌زاده