کد خبر: ۴۲۷۸۹۳۷

تاریخ: ۰۸ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۳:۰۴

رحیمی در افتتاحیه اجلاس بین‌المللی حقوق بشر در رهیافت شرقی

نگاه تهاجمی غرب به شرق موجب تضعیف حقوق بشر شده است

وزیر دادگستری در آیین افتتاحیه نخستین دوره اجلاس بین‌المللی حقوق بشر در رهیافت شرقی گفت: بدون‌شک یکی از چالش‌های اجرای حقوق بشر در جهان ریشه در تفاوت دیدگاه‌های شرقی و غربی دارد؛ نگاه تهاجمی غرب و عدم توجه به ارزش‌های بومی در مشرق زمین به جای اینکه موجب پیشرفت حقوق بشر شود آن را تضعیف خواهد کرد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، امین‌حسین رحیمی، وزیر دادگستری در آیین افتتاحیه نخستین دوره اجلاس بین‌المللی حقوق بشر در رهیافت شرقی که امروز، دوشنبه هشتم اردیبهشت‌ماه در سالن الزهرا(س) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد، گفت: بسیار خرسندم امروز در جمع شما در این رویداد بین‌المللی که به موضوع مهم حقوق بشر در رهیافت شرقی می‌پردازد، شرکت کردم. امروز یکی از دغدغه اصلی بشر در قرن ۲۱ تحقق عدالت برای بشریت است.

وزیر دادگستری افزود: ایجاد مفهوم حقوق بشر برای تحقق این آرمان بشری است. برخلاف آنچه که برخی از نویسندگان غربی ادعا کردند مغرب زمین، مبدع و پایه‌گذار حقوق بشر بوده است و باید اذعان کرد احترام به حقوق انسانی در مشرق زمین ریشه‌دار است. مشرق زمین را آنچه ویل دورانت به آن لقب داده است «گهواره تمدن خوانده است». بابلیان نجوم و فیزیک را توسعه دادند و ایران پیش از امپراتوری روم، بزرگترین امپراتوری تاریخ را به ثبت رسانده است.

وی ادامه داد: گذشته از پیشرفت‌های مادی، نقش این تمدن از صیانت حقوق بشر غیرقابل انکار است. قانون حمورابی که به دستور حمورابی، پادشاه بابل در باب حقوق جزا، مدنی و تجارت در حدود هزار و ۷۵۰ سال پیش از میلاد مسیح نوشته شد، سندی زنده از ایجاد یک چارچوب مکتوب برای حفظ حقوق انسانی در جامعه متمدن به شمار می‌رود. چه کسی است که نام منشور کورش کبیر را نشنیده باشد و منکر قدمت آن در احترام به حقوق بشر باشد. منشوری که در آن حقوق انسانی دشمنان نیز محترم شمرده شده است. پر واضح است تمام اینها در روزگاری بود که هنوز تا فجر آغاز تمدن غرب صدها سال زمان باقی بود.

رحیمی اظهار کرد: قوانینی که بر بردباری  احترام متقابل، تأکید بر عدالت، پرهیز از خشونت سخن گفته است در تمدن مشرق زمین تکوین یافته و به بارور رسیده است. همین اصول است که در ادیان الهی خصوصاً مسیحیت و اسلام مورد تأکید قرار گرفته است. حقیقت این است که گاه فراموش می‌کنیم، مسیحیت دینی است که در مشرق زمین جاری شد و فرامین انسان‌ساز آن در غرب تأثیرگذار بود.

وزیر دادگستری بیان کرد: گذشته از آن، اصول حقوق بشر در تمامی دین مبین اسلام به عیان هویداست. پیامبر(ص) که در برابر مشرکان و مستکبران جامعه عربستان قیام کرد تعلیماتی مبتنی بر برادری و برابری و آزادی انسان‌ها مطرح کرد. او بود که تمایزات را لغو کرد و اجرای قسط و عدل و احقاق حقوق ضعفا را مطرح کرد و در کتاب جاویدان خود، قرآن کریم، انسان را به عنوان خلیفه و جانشین خدا بر زمین معرفی کرد که صاحب تمامی حقوق طبیعی، سیلسی، اجتماعی و مدنی است. همین رویکرد در سیره عملی تشیع به بهترین وجه ممکن در کلام معصومین(ع) به ویژه فرمان امام علی(ع) به استاندار خود بیان شده است. ایشان در  این فرمان می‌فرماید «ای مالک، مالک نفس خود باش و آن را از هر ناروا بازدار که همانا سخت‌گیری بر نفس عین انصاف است. دلت را نرمش با مردم لبریز کن.»

وی گفت: تردیدی نیست که میان نگاه حقوق بشری غرب با نگاه شرقی یک تفاوت اساسی وجود دارد. نگاه حقوق بشری غرب، فردمحور است و حال آنکه نگاه حقوق بشر شرقی اجتماع‌محور است که در آن به توازن میان آزادی و مسئولیت در کنار هم جمع شده است. در نگاه شرقی انسان‌ها مجاز نیستند که با تمام آزادی و فرد محوری با ترک فعل خود به جامعه آسیب برسانند و یا اخلاق را زیرپا بگذارند.

رحیمی اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر این رویکرد مسئولانه و اجتماعی از حقوق بشر معتقد است آزادی‌های فردی و اجتماعی در چارچوب قانون از جمله حقوق اولیه هر انسانی است و کسی حق ندارد این حقوق را نقض کند. بدون‌شک یکی از چالش‌های اجرای حقوق بشر در جهان ریشه در تفاوت دیدگاه‌های شرقی و غربی دارد؛ نگاه تهاجمی غرب و عدم توجه به ارزش‌های بومی در مشرق زمین به جای اینکه موجب پیشرفت حقوق بشر شود آن را تضعیف خواهد کرد.

وزیر دادگستری با بیان اینکه امید است اجرای حقوق بشر در جهان فراگیر شود، گفت: با توجه به سه مقوله فطرت مشترک، احترام به فرهنگ‌ها و ادیان در کنار اصل همزیستی مسالمت‌آمیز به معنای واقعی اصل احترام متقابل را متجلی بخشد.

وی ادامه داد: امروز باید بیش از گذشته به ظرفیت‌های شرقی در حقوق بشر اندیشید. علی‌رغم قواعد نوشته متعدد حقوق بشری، جامعه بشری کماکان شاهد تضعیف روزافزون و تضعیف کارآیی این حقوق به‌دست قدرت‌های مدعی حقوق بشر است که در عین حال خود ناقض اصلی حقوق بشر هستند. حال آنکه نظام قدرت حاکم را در زیر توجیه‌های دروغین و به ظاهر مشروع که مراجع بین‌المللی خلق می‌کند در اختیار دارند و از بارزترین ان، سهم بانیان و مدعیان حقوق بشر غربی آن است که آنها بیشترین سهم را در راه‌انداری جنگ‌های اول و دوم جهانی و نقض فاحش حقوق بشری در دوران پسا استعمار داشته‌اند.

وی ادامه داد: قصه پرغصه مردم غزه، فلسطین و لبنان یکی از جلوه‌های این ادعای دروغین است. همان‌طور که تجربه درخشان شرق در حراست از انسان مستتر است، تجربه اجرای موفق حقوق بشر باید مبتنی بر همزیستی مسالمت‌آمیز میان افراد و مذاهب باشد. نگاه شرقی در حمایت از حقوق بشر مبتی بر این تفکر است که صرف نظر از حق دیدن باید به زندگی مسالمت‌آمیز انسان‌ها و حقوق اجتماعی آنها توجه جدی داشت.

رحیمی تصریح کرد: در این اجلاس انتظار می‌رود اندیشمندان و فرهیختگان مشرق زمین در گفت‌وگو با یکدیگر ضمن تبیین ظرفیت‌های موجود در این رهیافت شرقی حقوق بشر، افق‌های تازه‌ای در این حوزه بگشاید و در ترسیم ضمانت اجراهای مناسب همچون ترویج نظام قوانین و مقررات به شکلی درونی و مبتنی بر باورها و انگیزه‌ها برآمده از وجدان درونی برای گردن نهادن دولت‌ها به الزامات حقوق بشری همت کند.

رحیمی در پایان ضمن آرزوی موفقیت برای رسیدن به اهداف پیش بینی شده این اجلاس از برگزارکنندگان تشکر و قدردانی کرد.