کد خبر: ۴۲۸۰۴۸۹

تاریخ: ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۰۸:۵۴

خاطره مجتبی مطهری از پدر

دلخوری شهید مطهری از اخراج استادی که متدین نبود

فرزند شهید مرتضی مطهری گفت: پدرم می‌گفت فرضا که استاد دانشگاهی نماز نمی‌خواند اما می‌توان از فکر او استفاده کرد و هیچ ضرری به کسی نمی‌رساند و نه به دین و نه پیغمبر(ص) جسارتی نمی‌کند؛ چرا این فرد را بازنشسته کردید، اسلام اینگونه نیست.

مجتبی مطهری، فرزند شهید مرتضی مطهری و عضو هیئت‌ علمی دانشگاه علامه طباطبایی در پاسخ به سؤال خبرنگار ایکنا مبنی بر اینکه اگر شهید مطهری امروز حضور داشتند دغدغه اصلی ایشان چه بود، گفت: چند نکته برای این سؤال می‌توان مطرح کرد؛ شهید مطهری بر وحدت میان شیعه و سنی و گروه‌های اجتماعی بسیار حساس بود. ایشان به آزادی فکر و احترام و محبت بین گروه‌ها، انگ نزدن، با هم کار کردن و احترام گذاشتن به همدیگر تأکید داشتند. این اخلاق برای جامعه بسیار مفید است که متأسفانه اکنون در جامعه ما نیست. ممکن است فردی اصولگرا یا اصلاح‌طلب باشد؛ فکرهای سیاسی همیشه مختلف است و مانعی ندارد منتها نباید شکاف ایجاد کرد و جبهه گرفت.

وی ادامه داد: اختلاف سبب ناسازگاری و دوری از همدیگر می‌شود؛ بنابراین ایشان به وحدت میان گروه‌های اجتماعی اهتمام داشت. ایشان به آزادی فکر و اندیشه توجه داشت و معتقد بود که باید به آرا و نظرات پاسخ علمی داد. شهید مطهری به روشنفکران و دگراندیشان احترام می‌گذاشتند و سعه وجودی و شرح صدر داشتند که در آثار ایشان هم وجود دارد.

شهید مطهری و ولایت فقیه

مجتبی مطهری در ادامه اضافه کرد: طرحی که شهید مطهری درباره ولایت فقیه داشتند متفاوت بود. امام خمینی(ره) استاد ایشان، ولایت فقیه را حکمرانی و حکومت می‌دانستند که مقام معظم رهبری نیز پیرو اندیشه امام(ره) هستند. پدرم اینگونه معتقد بود که وظیفه ولایت فقیه، نظارت و هدایت است و حکمرانی با جمهوری نمی‌سازد و این یک تفاوت تفسیری از یک گزاره است.

استاد دانشکده الهیات تصریح کرد: دیدگاه شهید مطهری درباره ولایت فقیه برای دنیا هم جذاب بود. شهید مطهری معتقد بود جمهوریت با حکومت دینی و اسلامیت منافات ندارد؛ هم می‌شود جمهوریت باشد یعنی دموکراسی دینی و مردم‌سالاری دینی وجود داشته باشد و هم ولایت فقیه وجود داشته باشد و این دو با هم منافاتی ندارند. اگر فکر شهید مطهری اجرا شود دیگر کسی نمی‌گوید که حکومت دینی همان حکومت روحانیون است. لذا باید اصلاحی در این تعبیرات انجام شود.

ناراحتی از اخراج استادی غیرمتدین

مطهری با بیان اینکه باید تلاش کنیم تا افراد بیشتری در انتخابات شرکت کنند، گفت: باید ضوابطی وجود داشته باشد تا افراد متخصص حضور پیدا کنند ولی باید توجه کرد که ممکن است افرادی هم باشند که خیلی متدین نباشند اما به کشور ایران علاقه‌مندند و می‌خواهند به مردم خدمت کنند، ما نباید فضا را به گونه‌ای ببندیم که هر کسی که متدین نیست اصلاً به مجلس ورود پیدا نکند. به یاد دارم استادی در دانشکده الهیات بود که بسیار خوش لفظ بود اما متدین نبود؛ پس از انقلاب شهید مفتح ایشان را بازنشسته و از دانشکده بیرون کرد ولی پدرم از این اتفاق بسیار ناراحت شدند.

وی ادامه داد: پدر می‌گفت فرضا که این فرد نماز نمی‌خواند اما می‌توان از فکر او استفاده کرد و هیچ ضرری به کسی نمی‌رساند و نه به دین و نه پیغمبر(ص) جسارتی نمی‌کند؛ چرا این فرد را بازنشسته کردید، اسلام اینگونه نیست. زیرا این عملکرد منجر به بدبین شدن این فرد نسبت به اسلام می‌شود. از دست دادن شهید مطهری، آیت‌الله طالقانی و شهید بهشتی صدمه بسیاری به انقلاب وارد کرد. فکر می‌کنم اگر آنها بودند نظام تکامل بیشتری داشت.

بی‌توجهی به افکار شهید مطهری

فرزند شهید مطهری تأکید کرد: متأسفانه فکر شهید مطهری آنگونه که باید پیاده نمی‌شود؛ اخباری‌گری در جامعه گسترش پیدا کرده و عقلانیت کمرنگ شده است. ما باید جامعه را بسازیم و اصلاحی در سیستم فکری در دانشگاه، فرهنگ و سیاست ایجاد کنیم تا عقلانیت حاکم شود. اکنون برخی را می‌بینیم که با مولانا مخالف هستند در صورتی که مولانا فردی عارف و الهی بود و بارها از آیات قرآن در آثار خود استفاده کرده است اما برخی از علما با مولانا مخالف هستند حتی با ادبیات عرفانی یا هنر هم میانه خوشی ندارند و نمی‌سازند در صورتی که این درست نیست.

وی در پایان بیان کرد:‌ شهید مطهری و استادشان امام خمینی(ره) در آثار خود بین دین و هنر، دین و علم، دین و حکمت، دین و فلسفه، دین و فرهنگ و تمدن، دین و اجتماع پیوند عمیقی ایجاد کردند. آثار شهید مطهری آثار وصل است و آثار جدایی نیست. زبان شهید مطهری زبان روز بود و سعی می‌کردند مسائل را به زبان روز تحلیل کنند.

گفت‌وگو از سجاد محمدیان