کد خبر: ۴۲۸۰۵۴۱

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۹:۰۵

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران تأکید کرد:

تجلیل از استاد دکتر حسین صفایی؛ نماد جامعیت علمی و اخلاقی

لیلا جنیدی در همایش ملی تجلیل از مقام علمی استاد دکتر سید علی صفایی، گفت: اگر بخواهم تنها یک صفت از ویژگی‌های ایشان را انتخاب کنم، جامعیت ایشان است. ایشان نه تنها در حوزه حقوق مدنی، فقه، اصول و حقوق اسلامی تبحر داشت، بلکه در حوزه‌های مدرن حقوق از جمله حقوق تطبیقی و داوری تجاری بین‌المللی نیز صاحب‌نظر است.

به گزارش خبرنگار ایکنا، لعیا جنیدی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در همایش ملی تجلیل از مقام علمی استاد دکتر سید علی صفایی که عصر امروز، دوشنبه ۱۵ اردیبهشت‌ماه به همت پژوهشکده حقوق و قانون ایران با همکاری مؤسسه حقوق تطبیقی دانشگاه تهران در تالار شیخ انصاری دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد، با ابراز خوشحالی از حضور در این مراسم، شخصیت علمی و اخلاقی دکتر صفایی را گرامی داشت.

وی افزود: حقوقدان کسی است که وقتی به او مراجعه می‌کنید و از اختلاف یا مشکلی سخن می‌گوید، از دانش خود راه‌حلی ارائه می‌دهد که آرامش‌بخش است. همان‌گونه که فردوسی هزار سال پیش گفت؛ بزرگداشت عالم، بزرگداشت علم است.

جنیدی با اشاره به حضور پرشور دانشجویان و اساتید در این مراسم، ادامه داد: چقدر خوشحالم که دانشجویان دختر و پسر امروز در این مراسم حضور دارند. این نشان می‌دهد که در این شرایط سخت و بغرنج، دانش همچنان ارزشمند و شایسته ستایش است.

وی در توصیف دکتر صفایی، بیان کرد: اگر بخواهم تنها یک صفت از ویژگی‌های ایشان را انتخاب کنم، جامعیت ایشان است. ایشان نه تنها در حوزه حقوق مدنی، فقه، اصول و حقوق اسلامی تبحر داشت، بلکه در حوزه‌های مدرن حقوق از جمله حقوق تطبیقی و داوری تجاری بین‌المللی نیز صاحب‌نظر است.

جنیدی با یادآوری خاطره‌ای از دوران دانشجویی‌اش، گفت: نخستین جلسه‌ای که در کلاس ایشان حضور یافتم، درس حقوق تطبیقی بود. این همزمان با روزهای آخر جنگ و موشک‌باران تهران بود. اما دکتر صفایی با اهتمام و آرامش تمام، کلاس را اداره کرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران به نقش مدیریتی دکتر صفایی در دانشگاه اشاره کرد و افزود: ایشان علاوه بر تدریس و پژوهش، رئیس دانشکده حقوق و مؤسسه حقوق تطبیقی نیز بود و در عرصه وکالت و داوری هم فعالیت‌های مؤثری داشت.

جنیدی همچنین با گرامیداشت زحمات همسر دکتر صفایی، تصریح کرد: نباید فراموش کنیم که پشت هر چهره علمی موفق، پشتیبانی مهربان و فداکار وجود دارد. همسر گرانقدر استاد صفایی، نمونه‌ای از یک انسان شریف، مادری مسئول و همراهی واقعی است.

وی در پایان سخنان خود از برگزارکنندگان مراسم و همه حاضران تشکر کرد و این آیین را نشانه‌ای از قدرشناسی جامعه علمی از بزرگان خود دانست.

در بخش دیگر این بزرگداشت، سعید حبیبا، معاون وزیر علوم، تحقيقات و فناوری به بیان نکاتی پرداخت و با عذرخواهی از عدم حضور وزیر علوم، تحقيقات و فناوری به دلیل مسئولیت‌های دولتی، از برگزارکنندگان این مراسم تشکر و قدردانی کرد.

وی با تجلیل از مقام علمی دکتر صفایی، گفت: اولین افتخار من این است که با ایشان همشهری هستم. من همچنین افتخار شاگردی و همکاری با ایشان را در گروه حقوق خصوصی و اسلامی داشتم.

حبیبا با اشاره به آغاز فعالیت حرفه‌ای خود در دانشگاه تهران، بیان کرد: زمانی که پس از اخذ دکترا بازگشتم، دکتر صفایی، ریاست مؤسسه حقوق تطبیقی را برعهده داشت. ایشان با روی گشاده و حمایتی پدرانه، مسیر فعالیت علمی را برای من هموار کرد.

وی در ادامه با اشاره به نقش دکتر صفایی در توسعه رشته‌های نوین تحقیقاتی در حوزه حقوق، بیان کرد: با حمایت مستقیم ایشان، نخستین بخش تحقیقاتی حقوق مالکیت فکری در سال ۱۳۸۱ در مؤسسه حقوق تطبیقی تأسیس شد. اقدامی که پایه‌گذار رشته‌ای پویا و در حال تحول در نظام آموزش عالی کشور شد.

معاون وزیر علوم همچنین به ابتکار دکتر صفایی در توسعه آموزش و پژوهش در حوزه‌هایی مانند حقوق نفت و گاز، حقوق مالکیت فکری و داوری بین‌المللی اشاره کرد و گفت: ایشان از نخستین استادانی بود که در دهه ۵۰ مقاله‌ای علمی درباره حقوق مالکیت ادبی و هنری منتشر کرد. این مقاله، سال‌ها به‌عنوان منبع علمی در پایان‌نامه‌ها مورد استناد قرار گرفته است.

حبیبا به موفقیت‌های بین‌المللی دانشجویان این حوزه پرداخت و گفت: در مسابقات مودکورت مالکیت فکری سازمان وایپو (WIPO) که با حضور ۱۸ تیم از کشورهای آمریکا، کانادا، فرانسه و دیگر کشورها برگزار شد، تیم سه‌ نفره دانشگاه تهران موفق شد مقام سوم جهانی را کسب کند.

وی با تأکید بر اهمیت اخلاق علمی در سلوک دکتر صفایی، تصریح کرد: مهم‌ترین درسی که از ایشان آموختم، اخلاق بود. در کلاس‌های ایشان هیچ‌گاه به طور مطلق نظر نمی‌داد و همیشه به دیدگاه‌های مختلف احترام می‌گذاشت.

حبیبا در پایان سخنان خود با تجلیل از مقام علمی و اخلاقی استاد دکتر صفایی، گفت: وجود فرزانه‌ای چون ایشان، آثار و برکاتی فراتر از مرزهای ملی داشته است. این بزرگداشت، کمترین ادای دین ما به استاد بزرگواری است که راه را برای نسل‌های آینده هموار ساخت.

در ادامه این مراسم، محسن اسماعیلی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: تحسین من و امثال من از استادانی چون دکتر صفایی، برای ایشان افتخار نیست، بلکه افتخار از آن ماست که توانسته‌ایم چنین خورشیدی را ببینیم.

عضو سابق شورای نگهبان با استناد به شعری از مولانا «خورشید، مداح خود است» به سه فضیلت و ویژگی اصلی دکتر صفایی اشاره کرد و گفت: ایشان اولاً عالمی به معنای واقعی کلمه‌ است. ثانیاً معلمی برجسته است که علم را با بیان ساده و قابل فهم انتقال می‌دهد و ثالثاً مهم‌تر از همه، ایشان مربی‌ هستند. به عبارتی از دانش بسیار برخوردار هستند و بسیار معلم‌ هستند اما مربی بودن کار هر کسی نیست. این کار، کار دکتر صفایی است.

اسماعیلی با اشاره به تواضع و فروتنی دکتر صفایی اظهار کرد: تواضع از هرکسی زیباست، اما از مرد بزرگی چون ایشان، زیباتر است. ایشان معلمی است که با فروتنی، علم را به جان شاگردان و نه فقط به ذهن آن‌ها منتقل می‌کند.

وی بیان کرد: دکتر صفایی در آثار خود از ارجاع به گفته‌ها و نوشته‌های معاصران و حتی شاگردانش ابایی ندارد. بارها در کتاب‌های ایشان دیده‌ام که به مطالب شاگردان‌شان ارجاع داده، حتی اگر آن مطلب را خود به آن‌ها آموخته باشد. این کار، نشانه اوج بزرگواری ایشان است.

عضو سابق شورای نگهبان گفت: در تمام کلاس‌های ایشان، هرگز ندیدم از خود تعریف کنند. حتی زمانی که دیدگاه جدیدی را ارائه می‌داد، آن را چنان متواضعانه بیان می‌کرد که مخاطب متوجه نوآوری ایشان نمی‌شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران افزود: من و بسیاری از شاگردان ایشان، اگر روزی دانشی را که از ایشان آموخته‌ایم فراموش کنیم، هرگز روش، منش، اخلاق و بزرگواری دکتر صفایی را از یاد نخواهیم برد.

اسماعیلی ادامه داد: دکتر صفایی تنها عالم و معلم نیست، بلکه مربی‌ای کم‌نظیر است. ایشان دانشجویان خود را چون فرزندان خویش پرورش داده و به آنان اعتماد و انگیزه داده‌ است. خود من نخستین بار، در دوران تحصیل در مقطع دکتری، با تشویق استاد، جرأت انتشار اولین کتاب خود را پیدا کردم.

وی با اشاره به سابقه دینی و علمی دکتر صفایی، گفت: ایشان از خاندان علم و دیانت‌ هستند اما با چنان تواضعی رفتار می‌کند که بسیاری از مردم از این سابقه پربار بی‌اطلاع هستند. به باور من، دکتر صفایی از ثروتمندترین مردان ایران‌ است زیرا هزاران دانشمند و استاد را پرورش داده‌ است.

اسماعیلی در پایان سخنان خود با اشاره به فرمایش پیامبر اکرم (ص) «پرورش یک انسان از هر چیزی که خورشید بر آن می‌تابد ارزشمندتر است»، یادآور شد: بی‌تردید دکتر صفایی از پرافتخارترین چهره‌های علمی و تربیتی کشور ماست که نام‌ ایشان در تاریخ ایران ماندگار خواهد ماند.

در بخش پایانی این مراسم استاد سیدحسین صفایی ضمن درود به اساتید و حقوق‌دانان در این جلسه، گفت: من نباید سخنرانی کنم. وظیفه من تشکر کردن است.

وی با اشاره به خاطرات از سخنرانی‌ها در مراسم مختلف و شعر رودکی در وصف حال خود، افزود: «خوش آن زمانه که او شاد بود و خندان بود، نشاط او به فزون بود و غم به سال». آن زمانه، زمانی بود که ما توان بیشتری برای سخنرانی و فعالیت‌های علمی داشتیم اما اکنون دیگر چنین توانی در من نیست.

صفایی در ادامه از هیئت برگزارکننده این مراسم تشکر کرد و گفت: عده‌ای از استادان برجسته این بزرگداشت را ساماندهی کردند اما به طور مشخص از سه نفر قدردانی ویژه انجام می‌دهم؛ استاد آیت‌الله محقق داماد به‌ عنوان رئیس کمیته سیاست‌گذاری. من مرید ایشان هستم و همیشه از لطف و محبت‌ ایشان برخوردار بوده‌ام. همچنین همکاری‌های علمی مشترکی نیز در گذشته داشته‌ایم.

وی ادامه داد: نفر دوم، دکتر مهرپور است که مسئولیت دبیری کمیته علمی را پذیرفته‌اند. من به ایشان ارادت دیرینه دارم و از جوانی‌های ایشان به ایشان ارادت داشتم و اکنون نیز از پذیرش این مسئولیت مهم از سوی ایشان قدردانی می‌کنم.

صفایی با تشکر ویژه از استاد محمد درویش‌زاده، اظهار کرد: وی با وجود نداشتن سمت دانشگاهی رسمی، استادی واقعی هستند. ایشان اطلاعاتی بسیار وسیع و به‌روز دارند و سردبیر فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تشویقی که پیش‌تر با نام فصلنامه دانشنامه‌های حقوقی منتشر می‌شد، هستند.

وی همچنین به ذکر مشارکت مؤثر آقای درویش‌زاده در برگزاری بزرگداشت‌های اساتید به‌ویژه در سال‌های اخیر پرداخت و افزود: در بسیاری از این مراسم و بزرگداشت‌های اساتید، ایشان یا بانی بوده‌اند یا مشارکت فعال داشته‌اند، به‌ویژه در برگزاری مراسم عمومی که گستره بیشتری دارد، ایشان همراه بودند.

صفایی همچنین با یادی از مرحوم جعفری و برگزاری بزرگداشت ایشان که خود دبیر علمی آن مراسم را برعهده داشت، تأکید کرد: بزرگداشت اساتید یک سنت ارزشمند است که باید تداوم یابد.

وی سپس به ذکر خاطرات از سخنرانی‌ها و مراسم مختلف در سالن دانشکده حقوق پرداخت. در بخش دیگر این مراسم تعدادی از اساتید، شاگردانان و نمایندگانی از دانشگاه‌ها، هدایای خود را به استاد دکتر سید حسین صفایی تقدیم کردند.

حسن ختام این مراسم بزرگداشت رونمایی از کتاب «پیشرفت‌های حقوق خصوصی» مجموعه مقالات اهدایی به سید حسین صفایی منتشر شده توسط انتشارات داد و دانش بود.