کد خبر: ۴۲۸۰۹۸۷

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۵:۲۹

نشان نیکوکاری؛ گامی برای شفافیت در خیریه‌ها

رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه در گردهمایی اعضای دبیرخانه‌های استانی دومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری با تأکید بر اهمیت همگرایی و شفافیت در مؤسسات خیریه کشور، از طراحی این جشنواره برای ارتقای بهره‌وری و شاخص‌گذاری دقیق خبر داد.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی سازمان اوقاف و امور خیریه، حجت‌الاسلام احمد شرفخانی، رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه امروز، ۱۷ اردیبهشت‌ماه در گردهمایی اعضای دبیرخانه‌های استانی دومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری، ضمن تبریک دهه کرامت و میلاد امام رضا(ع)، به اهمیت برگزاری این جشنواره پرداخت.

وی با اشاره به طراحی جشنواره نشان نیکوکاری در سال ۱۴۰۰ گفت: سال گذشته اولین سال اجرای این جشنواره بود که با افت‌وخیز‌هایی همراه شد، اما هدف اصلی آن، سطح‌بندی و رتبه‌بندی مؤسسات خیریه، مشابه کشور‌های دیگر، بوده است.

شرفخانی با تأکید بر چالش‌های تعدد نهاد‌های صادرکننده مجوز برای خیریه‌ها اظهار کرد: امروز در کشور ما نهاد‌های مختلفی همچون وزارت کشور، استانداری‌ها، بهزیستی، نیروی انتظامی، وزارت ورزش و جوانان، وزارت بهداشت و کمیته امداد مجوز فعالیت برای خیریه‌ها صادر می‌کنند و همین مسئله باعث شده همگرایی بین این مؤسسات وجود نداشته باشد.

وی ادامه داد: بر اساس کار‌های علمی و پژوهشی، به این نتیجه رسیدیم که یکی از آسیب‌های اصلی حوزه خیریه همین تعدد نهاد‌های صدور مجوز است و اصلاح آیین‌نامه‌ها و تدوین قانون جامع تشکل‌های خیریه در دستور کار قرار گرفته است.

شرفخانی درباره آمار مؤسسات خیریه گفت: آمار دقیق از تعداد این مؤسسات در کشور وجود ندارد و برخی منابع حتی تا ۹۰ هزار مؤسسه را اعلام کرده‌اند؛ اما جشنواره نشان نیکوکاری کمک کرده که بخشی از این آمار شفاف‌سازی شود و اکنون حدود پنج هزار مؤسسه شناسایی شده‌اند.

وی بیان کرد: ما به دنبال طراحی یک کار تخصصی و حرفه‌ای هستیم تا با فرهنگ‌سازی، از ظرفیت‌های نهاد‌های مردمی بهره ببریم. در این جشنواره، مؤسسات موظف شدند، همه دارایی‌ها، نیروی انسانی و فعالیت‌های مددکاری خود را ارائه کنند.

به گفته شرفخانی، این جشنواره اولین رویدادی است که با همگرایی بین نهاد‌های حاکمیتی و مردمی شکل گرفته و هدف آن ارتقای بهره‌وری، شفافیت، انضباط مالی و شاخص‌گذاری دقیق برای مؤسسات خیریه است تا مردم و خیرین بدانند به چه مؤسساتی می‌توانند اعتماد کنند.

وی در پایان گفت: ۳۲ سرفصل در زمینه آسیب‌هایی که مؤسسات خیریه با آنها رو‌به‌رو هستند، شناسایی شده و امیدواریم جشنواره نشان نیکوکاری الگویی شود برای شناسایی و معرفی مؤسساتی که با دقت و هنرمندی کار می‌کنند.

همچنین، محمدمهدی جعفری، مدیرعامل بنیاد تعالی اجتماعی زندگی نیز طی سخنانی در این گردهمایی با اشاره به اهمیت نقش مردم در پیشبرد اهداف کشور گفت: انقلاب ما مردمی بود و سخت‌ترین مشکلات را با مشارکت مردم پشت سر گذاشتیم، مانند دفاع مقدس. بااین‌حال، امروز شاهدیم که مردم از حلال مشکلات به مشتری خدمات دولتی تبدیل شده‌اند.

وی با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب و تأکید رهبر انقلاب بر نقش مردم و جوانان افزود: دولت با چالش‌های زیادی روبه‌رو است و نیاز به مشارکت مردم دارد.

جعفری با ارائه نتایج یک مطالعه بین‌المللی درباره خیریه‌ها گفت: امروز بیش از ۱۰ میلیون نهاد خیریه در جهان فعال‌اند که بیشترشان در ۳۰ سال گذشته شکل گرفته‌اند. در کشور‌هایی مانند انگلستان ۱۷۰ هزار خیریه و در آلمان نزدیک به ۳ میلیون نفر در خیریه‌ها فعال هستند. درآمد سالانه خیریه‌ها در آمریکا بیش از ۳.۷ هزار میلیارد دلار است.

وی تأکید کرد: در حالی‌که ما در ایران ظرفیت عظیم وقف و خیریه داریم، سهم مردم در حل مسائل کشور بسیار اندک است. نگاه دولت و مردم به خیریه‌ها اغلب حاشیه‌ای است؛ درصورتی‌که در حکمرانی نوین سه بخش دولت، بخش خصوصی و بخش مردمی در کنار هم قرار دارند.

جعفری یکی از مشکلات اصلی را نبود سازوکار‌های اعتمادساز برای مردم دانست و گفت: سرمایه اجتماعی خیریه‌ها در کشور بالا نیست و برای جلب اعتماد باید سازوکار‌هایی تعریف شود. همچنین نگرانی‌های حاکمیتی و دولتی وجود دارد که باید مدیریت شود.

وی راه‌حل را در «نظام صلاحیت حرفه‌ای» دانست و افزود: خیریه‌ها باید ارزیابی شوند تا اعتمادسازی و مسیر حرفه‌ای شدن آنها مشخص شود. مدل‌هایی مانند اعطای جایزه و گواهینامه می‌تواند الگویی برای حرفه‌ای‌سازی مؤسسات و بازگرداندن سرمایه اجتماعی آنها باشد.

جعفری اظهار کرد: این دلایل ما را به سمت جشنواره نشان نیکوکاری کشاند؛ جشنواره‌ای که با رویکرد تشویق و اعتباربخشی به خیریه‌ها طراحی شده و فرصتی بزرگ برای دولت و مؤسسات خیریه است. فرایند ارزیابی در این جشنواره غیردولتی انجام می‌شود و امیدواریم دور دوم آن نیز امسال با موفقیت پیش برود.

وی گفت: سامانه خود ارزیابی موسسات خیریه طراحی شده است که ۱۱ معیار اصلی و ۷۸ معیار فرعی داریم. اما شاخص‌های مد نظر شامل ساختار و الگوی راهبری و مدیریت تشکل، تخصص گرایی و رویکرد حرفه‌ای تشکل در ارائه خدمات اجتماعی، اثربخشی خدمات اجتماعی ارائه شده، جذب و تأمین منابع مالی مطلوب و پایدار، انضباط مالی، شفافیت و پاسخگویی در برابر گروه‌های مختلف ذینفع، اعتبار و سرمایه اجتماعی، توان ایجاد حرکت جمعی، مدیریت مطلوب کارکنان، سازماندهی داوطلبان و همکاری و ارتباطات برون سازمانی است.

جعفری افزود: مخاطبان جشنواره در دوره اول، مؤسساتی بودند که از وزارت کشور، بهزیستی و نیروی انتظامی و وزارت ورزش و جوانان مجوز دریافت کرده بودند، امسال مراکز نیکوکاری و کمینه امداد هم اضافه شدند. محور‌های جشنواره نیز شامل خدماتی و حمایتی، عمران و آبادانی و توسعه زیست بوم احسان و نیکوکاری است.

وی بیان کرد: در نخستین دوره نشان نیکوکاری ۱۹۹۸ تشکل خیریه شرکت کردند و ۵۳ خیریه برتر شناخته شدند. موسسات منتخب در سطح ملی الگوی موفقی برای دیگر موسسات هستند.

جعفری تصریح کرد: برای دور دوم جشنواره نیز فراخوان در خردادماه اعلام می‌شود، از شهریور تا آذرماه ارزیابی انجام می‌شود و دی‌ماه سال جاری نیز آیین اعطای دومین جشنواره نشان نیکوکاری برگزار می‌شود.