کد خبر: ۴۲۸۳۳۷۰

تاریخ: ۲۹ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۱:۱۱

بقایی در نشست خبری:

جنایات اخیر اسرائیل علیه مردم غزه مصداق بارز نسل‌کشی است

سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان با اشاره به تحولات غزه و تشدید حملات رژیم صهیونیستی در سایه سکوت نهاد‌های حقوقی بشری تصریح کرد: آنچه امروز در سرزمین‌های اشغالی در حال وقوع است، مصداق بارز جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی است؛ جنایتی که لکه ننگی بر پیشانی تاریخ منطقه خواهد ماند و هرگز از حافظه ملت‌ها پاک نخواهد شد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست خبری هفتگی خود با اصحاب رسانه که صبح امروز، دوشنبه 29 اردیبهشت برگزار شد، با گرامیداشت یاد و نام شهدای خدمت و با تشریح ویژگی‌های شخصیتی شهید امیرعبداللهیان گفت: شهید حسین امیرعبداللهیان را می‌توان الگویی برجسته در اخلاق‌مداری، فروتنی، مسئولیت‌پذیری و توانمندی حرفه‌ای دانست. دوران تصدی وزارت امور خارجه توسط وی، با تحولات چشمگیری در سیاست خارجی کشور همراه بود که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به پیوستن جمهوری اسلامی ایران به سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس اشاره کرد. وی همچنین نقشی تعیین‌کننده در حمایت از جبهه مقاومت ایفا کرد.

وی در ادامه ضمن پاسداشت یاد و خاطره شهید آیت‌الله رئیسی و با اشاره به تحولات اخیر دیپلماتیک در دو هفته گذشته، از جمله سفرهای دیپلماتیک سید عباس عراقچی به کشورهای منطقه، اظهارکرد: در غرب آسیا همچنان با بحران‌های مزمن ناشی از زیاده‌خواهی و رویکردهای جنگ‌طلبانه رژیم صهیونیستی مواجه‌ هستیم. وقایع جاری در نوار غزه و کرانه باختری، به‌ویژه در روزهای اخیر، بسیار دردناک و تأسف‌بار است.

ادامه فجایع انسانی در غزه در سایه سکوت نهادهای بین‌المللی

سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به آمارهای تکان‌دهنده از تلفات انسانی در غزه گفت: تنها در ۲۴ ساعت گذشته، نزدیک به ۲۰۰ تن از مردم بی‌گناه به شهادت رسیده‌اند و تعداد زیادی نیز در زیر آوار گرفتار شده‌اند. این فجایع انسانی در حالی رخ می‌دهد که شورای امنیت سازمان ملل، نهادهای بین‌المللی حقوق بشری و دولت‌های غربی، یا سکوت اختیار کرده‌اند یا با حمایت تسلیحاتی فعال از رژیم صهیونیستی، به تشدید بحران دامن می‌زنند.

وی در ادامه تصریح کرد: آنچه امروز در سرزمین‌های اشغالی در حال وقوع است، مصداق بارز جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی است؛ جنایتی که لکه ننگی بر پیشانی تاریخ منطقه خواهد ماند و هرگز از حافظه ملت‌ها پاک نخواهد شد. بی‌تردید، رژیم صهیونیستی و تمامی حامیان آن باید در برابر این جنایات پاسخگو باشند.

توقف غنی‌سازی به هیچ‌وجه پذیرفتنی نیست

سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در واکنش به سخنان اخیر «ویتکاف» درباره برنامه هسته‌ای ایران و موضوع غنی‌سازی اورانیوم اظهار کرد: همان‌طور که وزیر امور خارجه نیز تصریح کرده‌اند، توقف غنی‌سازی به‌عنوان یکی از اجزای اساسی چرخه فناوری هسته‌ای ایران به هیچ وجه پذیرفتنی نیست. غنی‌سازی یک مقوله تشریفاتی یا فانتزی نیست که بتوان به‌سادگی خواستار تعلیق یا توقف آن شد، بلکه یک نیاز فنی و راهبردی است برای تضمین تداوم فعالیت‌های صنعت صلح‌آمیز هسته‌ای کشور.

وی ادامه داد: این فناوری، حقی مسلم و مشروع برای ایران است که هم در چارچوب معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) به رسمیت شناخته شده و هم نتیجه سال‌ها تلاش و تخصص دانشمندان ایرانی است. بنابراین موضع ما در این خصوص کاملاً شفاف و بدون ابهام بیان شده است.

آمریکا اصول بدیهی دیپلماسی را نادیده می‌گیرد

بقایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تداوم تحریم‌های آمریکا علیه ایران در جریان گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان دو کشور تأکید کرد: وقتی درباره مذاکره با ایالات متحده صحبت می‌کنیم، واقعیت این است که با طرفی مواجهیم که اصول بدیهی دیپلماسی را نادیده می‌گیرد. اعمال بسته‌های تحریمی جدید در حالی که همزمان از گفت‌وگو سخن می‌گویند، نشان‌دهنده عدم صداقت و جدیت آن‌هاست.

وی افزود: هر دور تازه‌ای از تحریم‌ها، فشارهای بیشتری بر سیاست‌گذاران آمریکایی وارد می‌کند. این اقدامات در حقیقت مصداق بارز نقض حقوق بشر و نوعی جنایت علیه ملت ایران است. سیاست‌هایی که نشان می‌دهد نگاه تصمیم‌سازان آمریکایی نسبت به مردم ایران، خصمانه و ستیزه‌جویانه است. در چنین شرایطی، نباید به ادعاهای آن‌ها درباره دیپلماسی و تعامل اعتماد کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین با اشاره به فرآیند مذاکرات هسته‌ای گفت: ما مسیر دیپلماسی را برگزیده‌ایم چرا که باور داریم در خصوص برنامه هسته‌ای‌مان هیچ نکته پنهانی وجود ندارد. برنامه ایران کاملاً صلح‌آمیز است و این واقعیت در گزارش‌های متعدد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز مورد تأیید قرار گرفته است. با این حال، استمرار این رفتارهای غیرسازنده از سوی طرف مقابل، مسیر گفت‌وگو را دشوارتر خواهد کرد.

آخرین وضعیت معاهده همکاری راهبردی میان ایران و روسیه

بقایی در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت معاهده همکاری راهبردی میان جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه افزود: این سند همکاری یکی از اولویت‌های اصلی در سیاست خارجی کشور به شمار می‌رود. پیش‌نویس توافق‌نامه در کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی بررسی شده و به‌زودی جهت تصویب نهایی به صحن علنی مجلس ارائه خواهد شد.

وی در ادامه به موضوع نقش ایران در فعالیت‌های سازمان ملل اشاره کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران در یکی از نشست‌های سطح بالای بین‌المللی در برلین، آمادگی خود را برای مشارکت در عملیات حفظ صلح سازمان ملل اعلام کرد. کشور ما در گذشته نیز سوابقی در همکاری با این نهاد داشته و امروز نیز با همین رویکرد مسئولانه آماده است تا در برنامه‌های مرتبط با حفظ امنیت و صلح جهانی، به‌ویژه در مناطق بحرانی، حضور فعال داشته باشد.

تکذیب مذاکره موازی میان شمخانی و روبیو

سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در واکنش به برخی ادعاها مبنی بر وجود مذاکرات موازی میان ایران و آمریکا و نیز شایعات مطرح‌شده درباره گفت‌وگو میان برخی شخصیت‌های ایرانی و آمریکایی از جمله شمخانی و مارکو روبیو تأکید کرد: چنین چیزی صحت ندارد. تنها فرآیند مذاکراتی جاری، همان گفت‌وگوهای غیرمستقیمی است که از سوی ایران وزیر امور خارجه و از طرف آمریکا، نماینده ویژه رئیس‌جمهور حضور دارند. تاکنون چهار دور از این مذاکرات برگزار شده و تمامی جزئیات آن به‌صورت شفاف اطلاع‌رسانی شده است. مسیر دیگری خارج از این روند رسمی وجود ندارد. هدف از شرکت در این مذاکرات، اثبات حسن‌نیت، حقانیت و عزم جدی جمهوری اسلامی ایران برای دستیابی به یک توافق منطقی، منصفانه و پایدار است. باید توجه داشت که حضور در مذاکرات به‌هیچ‌وجه به معنای پذیرش خواسته‌ها یا دیدگاه‌های طرف مقابل نیست؛ اگر چنین بود، اساساً نیازی به مذاکره وجود نداشت.

بقایی افزود: هر گفت‌وگویی برای رسیدن به تفاهم و حل مسائل موجود انجام می‌شود. تاکنون چهار دور مذاکره صورت گرفته و امید داریم این روند به نتیجه‌ای قابل قبول منجر شود.

ادعای استفاده از مکانیزم ماشه مبنای حقوقی ندارد

سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان درباره اظهارات اخیر سید عباس عراقچی مبنی بر ضرورت از سرگیری تعامل با کشورهای اروپایی اظهار کرد: روابط دیپلماتیک ایران با کشورهای اروپایی برقرار است و سفارتخانه‌ها در حال فعالیت هستند. با این حال، برای ارتقای سطح مناسبات، ضروری است طرف‌های اروپایی از اقدامات غیرسازنده و تنش‌آفرین دست بکشند. این انتظار ایران بر پایه اصول حقوق بین‌الملل، احترام متقابل و منافع مشترک است و خواسته‌ای غیرمعمول محسوب نمی‌شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره احتمال فعال شدن «اسنپ بک» یا همان سازوکار ماشه گفت: ایران هیچ اقدام ناعادلانه، غیردوستانه و خصمانه‌ای را بدون پاسخ نخواهد گذاشت. ادعای استفاده از این مکانیزم هیچ‌گونه مبنای حقوقی و منطقی ندارد، چرا که برنامه هسته‌ای ایران کاملاً صلح‌آمیز است و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز تاکنون هیچ نشانه‌ای از انحراف در فعالیت‌های هسته‌ای ایران ارائه نکرده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: آنچه نگران‌کننده است، سوءاستفاده برخی کشورها از جایگاه و اختیارات خود در شورای امنیت سازمان ملل است. توسل به سازوکار ماشه به‌روشنی نشان‌دهنده بی‌اعتقادی این کشورها به مسیر گفت‌وگو و تمایل آن‌ها به استفاده از ابزار فشار و تهدید علیه ایران است.

بقایی تأکید کرد: در صورت ادامه چنین رویکردهایی، ایران نیز متناسب با شرایط، اقداماتی را در دستور کار قرار خواهد داد. این مسئله می‌تواند به تجدیدنظر در برخی سیاست‌های ما منجر شود. امیدواریم کشورهای اروپایی در مواضعی که در رسانه‌ها اتخاذ کرده‌اند تجدیدنظر کنند.

نگاه راهبردی ایران به منطقه

وی در پاسخ به سؤالی درباره نقش کشورهای منطقه به‌ویژه قطر و عمان در تسهیل روند گفت‌وگوها میان ایران و طرف‌های مقابل گفت: جمهوری اسلامی ایران روابط خوبی با تمامی کشورهای حاشیه خلیج فارس دارد. هفته گذشته وزیر امور خارجه به عربستان، قطر، عمان و امارات سفر کرد و در این دیدارها درباره مسائل منطقه‌ای و همچنین روند مذاکرات گفت‌وگوهایی صورت گرفت.

بقایی افزود: کشورهای منطقه باید رابطه همسایگی را محور سیاست خود قرار دهند و در مسیر ایجاد منطقه‌ای قوی، باثبات و مصون از مداخلات بیگانگان گام بردارند. نقش قطر در تسهیل مذاکرات بسیار برجسته و مؤثر است و این نشانه‌ای از نگاه راهبردی ایران به منطقه و جایگاه کشورهای همسایه به‌عنوان شرکای راهبردی در مسیر صلح و ثبات است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اعلام خلع سلاح گروه (پ.‌ک.‌ک) اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران از این اقدام استقبال می‌کند و امیدوار است گامی در جهت تقویت امنیت منطقه باشد. ما اطمینان داریم که مسئولان اقلیم کردستان عراق نسبت به وظایف خود برای جلوگیری از اقدامات تروریستی آگاه هستند. تأکید ما بر حفظ یکپارچگی و تمامیت ارضی عراق است و در این چارچوب، هر اقدامی که به تقویت ثبات کمک کند، مورد حمایت ایران خواهد بود.

سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در تشریح آخرین وضعیت انتصاب رؤسای نمایندگی‌های دیپلماتیک کشور اعلام کرد: تصمیم‌گیری درباره انتصابات جدید انجام شده است. بر اساس این تصمیمات، ابوالفضل پسندیده به عنوان سفیر ایران در مکزیک، مجتبی بنی‌اسدزاده به عنوان نماینده جمهوری اسلامی ایران در اروگوئه و میگونی برای نمایندگی در ساحل عاج انتخاب شده‌اند. همچنین سونا احمدی، یکی از همکاران زن وزارت امور خارجه، به عنوان سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در آلماتی قزاقستان تعیین شده است.

بقایی در پاسخ به پرسشی درباره سفر رئیس‌جمهور به کشور عمان، این سفر را امری طبیعی و در ادامه روند روابط دوستانه و نزدیک دو کشور توصیف کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان روابطی دیرینه و صمیمی دارند و این سفر از مدت‌ها قبل در برنامه قرار داشته است. با این حال، جزئیات نهایی این سفر و برنامه‌های مرتبط با آن از سوی دفتر ریاست‌جمهوری اطلاع‌رسانی خواهد شد.

در بخش دیگری از این نشست، سخنگوی وزارت خارجه به موضوع بازداشت «مهدیه اسفندیاری» در کشور فرانسه پرداخت و گفت: طبق اطلاعاتی که از سفارت جمهوری اسلامی ایران در پاریس دریافت کرده‌ایم، پس از پیگیری‌های مکرر، سرانجام اجازه برگزاری دیدار کنسولی با وی داده شد و همکاران کنسولی ما با این شهروند ایرانی ملاقات کردند. هنوز جزئیات اتهام وارده به خانم اسفندیاری برای ما روشن نیست، اما آن‌طور که از منابع غیررسمی شنیده شده، دلیل بازداشت او ممکن است به فعالیت‌های مجازی‌اش در حمایت از مردم غزه مرتبط باشد. ما این مسئله را از طریق کانال‌های دیپلماتیک پیگیری خواهیم کرد.

واکنش ایران به بازداشت اتباع ایرانی در انگلیس

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره بازداشت اتباع ایرانی در بریتانیا اظهار کرد: آنچه در انگلیس رخ داده، نشانه‌ای از الگوبرداری کشورهای اروپایی از یکدیگر در قبال ایران است. متأسفانه در این بازداشت‌ها تمام نشانه‌های رفتارهای خودسرانه مشهود است. هنوز هیچ‌گونه اطلاعات شفاف و مشخصی درباره اتهامات افراد بازداشت‌شده ارائه نشده است. سه تن از این افراد همچنان در بازداشت به‌سر می‌برند، در حالی که سایرین آزاد شده‌اند، اما هیچ توضیحی در خصوص دلیل بازداشت یا ماهیت اتهامات‌شان از سوی مقامات بریتانیایی اعلام نشده است.

وی با اشاره به ابهام‌آلود بودن برخی تعابیر افزود: اینکه صرفاً برقراری ارتباط با دولت ایران به‌عنوان اتهام مطرح می‌شود، فاقد وجاهت حقوقی و منطقی است. هر شهروندی حق دارد برای امور کنسولی با کشور متبوع خود در تماس باشد و این مسئله نمی‌تواند مبنای بازداشت باشد.

وی با اشاره به احضار کاردار انگلیس در تهران گفت: روز گذشته مراتب اعتراض رسمی جمهوری اسلامی ایران به طرف بریتانیایی ابلاغ شد. ما از دولت انگلیس خواسته‌ایم هرچه سریع‌تر درباره انگیزه و ماهیت بازداشت‌ها توضیح شفاف ارائه دهد و به شائبه‌های سیاسی این اقدام پایان دهد.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان در بخش دیگری از سخنان خود به مواضع رسانه‌ای مقامات آمریکایی اشاره کرد و گفت: مبنای ارزیابی ما، مواضعی است که در میز مذاکره و در قالب رسمی بیان می‌شود. البته ما اظهارات رسانه‌ای را نیز رصد می‌کنیم، اما معیار اصلی، گفت‌وگوهای دیپلماتیک است. متأسفانه این روزها شاهد تناقض‌هایی میان آنچه طرف آمریکایی در رسانه‌ها می‌گوید و آنچه در مذاکرات ارائه می‌دهد هستیم؛ امری که قطعاً بر روند مذاکرات تأثیر منفی خواهد گذاشت.

دریافت پیشنهاد مکتوب از آمریکا صحت ندارد

در ادامه نشست، بقایی در پاسخ به پرسشی درباره وجود پیشنهاد مکتوب از سوی ایالات متحده، تأکید کرد: هیچ سند یا پیشنهادی به‌صورت مکتوب از طرف آمریکایی دریافت نشده است. متأسفانه برخی رسانه‌های فارسی‌زبان، صرفاً با ترجمه گزارش‌های منابع خارجی، باعث افزایش ابهامات و گمراهی افکار عمومی شده‌اند.

وی ادامه داد: حتی در صورت وجود پیشنهادهای شفاهی، این پیشنهادات به‌طور مکرر دستخوش تغییر می‌شود و هربار یک موضوع جدید از سوی طرف مقابل مطرح می‌شود. این رفتار نه‌تنها شفاف نیست بلکه موجب سردرگمی در فرآیند مذاکرات شده است. آنچه ما در میز مذاکره شنیده‌ایم، در بسیاری موارد با محتوای منتشرشده در رسانه‌های غربی کاملاً متفاوت بوده است.

واکنش به طرح کنسرسیوم هسته‌ای

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی پیرامون پیشنهاد تشکیل کنسرسیوم هسته‌ای یادآور شد: ایده کنسرسیوم، پیشینه‌ای نزدیک به دو دهه دارد و در مقاطع مختلف توسط برخی کشورها مطرح شده است اما این ایده هیچ‌گاه از سوی ایران به‌عنوان پیشنهاد رسمی مطرح نشده است.

وی تأکید کرد: تشکیل مجتمع‌های سوخت هسته‌ای در سطح منطقه و با مشارکت کشورهای مختلف می‌تواند ایده قابل بررسی‌ای باشد، مشروط بر آنکه جنبه همکاری منطقه‌ای داشته باشد. با این حال، اگر هدف از طرح این موضوع، تحت‌الشعاع قرار دادن حق ایران برای غنی‌سازی اورانیوم باشد، باید تأکید کنیم که چنین امری هرگز پذیرفته نخواهد شد. غنی‌سازی، حق مسلم ایران است و جایگزینی برای آن در برنامه‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ما وجود ندارد

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ادامه اعمال تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا علیه ایران تصریح کرد: موضوع تحریم برای ما جدید نیست. اما نکته مهم این است که قطعاً جمهوری اسلامی ایران دست روی دست نخواهد گذاشت تا آمریکا قوانین تحریمی فاقد مبنای قانونی و مردود از منظر حقوق بشری را علیه مردم ما اعمال کند.

بقایی افزود: ما برای تأمین منافع ملی خود، مسیرهای مختلفی را در پیش گرفته‌ایم و اجازه نمی‌دهیم که اراده یک‌جانبه‌گرایانه آمریکا روندهای داخلی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

وی در ادامه با اشاره به هم‌زمانی تحریم‌ها با مذاکرات گفت: اینکه در میانه فرآیند مذاکره، تحریم‌هایی علیه ایران اعمال می‌شود، قضاوت را به مردم ایران و جامعه بین‌المللی واگذار می‌کنیم تا دریابند طرف آمریکایی تا چه اندازه در مسیر گفت‌وگو جدی و صادق است. به‌طور قطع، اعمال تحریم در چنین شرایطی نه‌تنها نشانه‌ای از حسن نیت نیست، بلکه نشان‌دهنده رویکردی دوگانه و غیرسازنده است.

تأکید بر تأمین حقابه ایران از هیرمند

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره پیگیری حقوقی و دیپلماتیک موضوع حقابه ایران از رود هیرمند نیز گفت: گفت‌وگوها با طرف افغانستانی همواره جدی و شفاف بوده است. در حاشیه «مجمع گفت‌وگوی تهران»، وزیر امور خارجه کشورمان و مدیرکل آسیای جنوبی وزارت خارجه با وزیر خارجه حکومت سرپرست افغانستان دیدار و گفت‌وگو داشتند.

وی افزود: در این گفت‌وگو، طرف افغانستانی بر پایبندی به معاهده هیرمند تأکید کرد و حتی اظهار داشت که اگر چنین معاهده‌ای نیز وجود نداشت، ما به‌عنوان یک همسایه خود را موظف به تأمین حقابه ایران می‌دانستیم. بنابراین این موضوع همواره در دستورکار ما قرار دارد و آن را با جدیت پیگیری خواهیم کرد.

ضرورت همکاری منطقه‌ای برای مقابله با ریزگردها

بقایی در بخش دیگری از سخنان خود به معضل ریزگردها و بیابان‌زایی در منطقه پرداخت و گفت: گرد و غبار با منشأ خارجی، مشکلات جدی برای بسیاری از شهرها و روستاهای ایران ایجاد کرده است. چند سالی است که موضوع همکاری‌های منطقه‌ای برای مقابله با بیابان‌زایی، تثبیت شن‌های روان و توسعه پوشش گیاهی به‌صورت جدی در دستور کار قرار گرفته است.

وی ادامه داد: تاکنون چند دور نشست منطقه‌ای برگزار شده و پیگیری‌ها برای ایجاد سازوکار مؤثر همکاری منطقه‌ای همچنان ادامه دارد. سازمان حفاظت محیط زیست نیز در این مسیر فعال است. امروز صبح هم گفت‌وگویی با خانم انصاری انجام شد و ایشان این مسئله را با جدیت پیگیری می‌کنند.

سخنگوی وزارت خارجه افزود: ما نیز در دستگاه دیپلماسی وظیفه داریم زمینه‌های لازم برای تعاملات بین‌المللی در این زمینه را فراهم کنیم. با کشورهایی چون عراق، کویت، عربستان و در مقطعی سوریه گفت‌وگوهایی داشته‌ایم، چرا که منشأ بخش بزرگی از گرد و غبار، بیابان‌های این کشورهاست. مقابله با این پدیده نیازمند اراده و همکاری جدی میان کشورهای منطقه است.

مذاکرات با اروپا ادامه دارد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره زمان و مکان دور پنجم مذاکرات ایران و آمریکا گفت: تاکنون هیچ زمان و مکان قطعی برای برگزاری این دور از مذاکرات مشخص نشده است.

وی همچنین درباره ادامه گفت‌وگوها با اروپا اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران بر تداوم گفت‌وگو با اروپا تأکید دارد. تصمیم‌گیری درباره دور بعدی این رایزنی‌ها پس از مشورت و بررسی، به‌موقع اعلام خواهد شد.