کد خبر: ۴۲۸۴۳۴۵

تاریخ: ۰۳ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۴:۰۱

غلامرضا امیرخانی:

ارتباطات منطقه‌ای و بین‌المللی کتابخانه ملی تقویت می‌شود

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی با تأکید بر گسترش روابط منطقه‌ای و بین‌المللی این سازمان گفت: کتابخانه ملی ایران برنامه‌هایی را برای توسعه ارتباطات فرهنگی با کشورهای همسایه از جمله عراق، پاکستان، ارمنستان، افغانستان، ازبکستان و قزاقستان دنبال می‌کند. همچنین، تعاملات جدیدی با کشورهای اروپایی نظیر پرتغال و فرانسه شکل گرفته است.

به گزارش ایکنا به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی از بازگشایی ساختمان قدیمی کتابخانه ملی در مرکز تهران خبر داد و گفت: کتابخانه ملی ایران ۸۷ سال سابقه دارد و ساختمان فعلی آن تنها ۲۰ سال مورد استفاده بوده، در حالی که ۶۷ سال از فعالیت این کتابخانه در ساختمان قدیمی آن در خیابان سی تیر گذشته است. این ساختمان، که قدمتی نزدیک به ۹۰ سال دارد، در منطقه‌ای تاریخی و گردشگری تهران در کنار وزارت امور خارجه و موزه ملی ایران قرار گرفته و سال‌ها به‌عنوان یک مرکز فرهنگی مهم مورد استفاده بوده است.

وی افزود: سال‌ها این ساختمان به دلایل مختلف تعطیل یا در اختیار بخش‌های دیگر بوده اما اکنون با پیگیری‌های انجام‌شده و حمایت وزارت علوم، فرآیند بازگشایی آن در حال انجام است و به‌زودی با انتقال تجهیزات باقی‌مانده از موزه علوم و فناوری، این ساختمان دوباره به عنوان یک مرکز فرهنگی فعال خواهد شد.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی اضافه کرد: یکی از مزیت‌های این بازگشایی، افزایش دسترسی به منابع علمی و فرهنگی برای افرادی است که امکان مراجعه به ساختمان فعلی کتابخانه ملی ‌را ندارند. علاوه بر این، با پیشرفت فناوری‌های دیجیتال، نیازی به انتقال فیزیکی تمام منابع نیست. کاربران می‌توانند از طریق اتصال به بانک‌های اطلاعاتی موجود، به منابعی مانند پایان‌نامه‌ها، کتاب‌های الکترونیکی، تحقیقات و نشریات مختلف دسترسی داشته باشند.

احیای هویت تاریخی کتابخانه ملی در ساختمان قدیمی

امیرخانی تأکید کرد: با بازگشایی ساختمان قدیمی کتابخانه ملی در خیابان سی تیر، علاوه بر ارائه خدمات دیجیتال، تعدادی کتاب فیزیکی نیز در این مرکز نگهداری خواهد شد. این کتابخانه با تاکید بر هویت تاریخی خود، فضایی مناسب برای مطالعه و پژوهش در قلب تهران فراهم می‌کند.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی درباره استخدام بیش از ۳۰ خانم طی ماه‌های اخیر، در پست‌های مدیریتی این سازمان گفت: این انتصابات بر مبنای شایستگی و تجربه بوده و رویکرد جنسیتی در کار نبوده است. اگر فردی شایسته یک سمت مدیریتی نباشد، نباید صرفا به دلیل جنسیت منصوب شود.

وی ادامه داد: در کتابخانه ملی و بسیاری از کتابخانه‌های معتبر دنیا، بخش عمده‌ای از امور تخصصی بر عهده بانوان است. در حوزه‌هایی مانند فهرست‌نویسی، پردازش اطلاعات و تحقیقات کتابداری، بانوان با سابقه‌ترین مدیران و کارشناسان را تشکیل می‌دهند. این روند که از گذشته تاکنون ادامه داشته، با انتصاب مدیران زن در دوره جدید نیز تقویت شده است.

وی تصریح کرد: نقش بانوان در حوزه کتاب و کتابداری تنها به مدیریت محدود نمی‌شود. حضور پررنگ آنان در این عرصه می‌تواند الگوی موثری برای سایر زنان باشد و تاثیرات مثبتی در ترویج فرهنگ مطالعه، به‌ویژه در میان خانواده‌ها داشته باشد.

حضور در اجلاس بریکس و تقویت ارتباطات منطقه‌ای

امیرخانی به تعاملات بین‌المللی این سازمان هم اشاره کرد و گفت: پس از سال‌هایی که به دلایل مختلف ارتباطات بین‌المللی کمرنگ شده بود، کتابخانه ملی ایران در دوره جدید، فعالیت‌های خود را در این حوزه گسترش داده است که یکی از مهم‌ترین اقدامات اخیر، حضور این سازمان در اجلاس کتابخانه‌های ملی کشورهای عضو بریکس در مسکو بود.

وی افزود: این اجلاس با شرکت کشورهای مهمی همچون روسیه، چین، برزیل، مصر و آفریقای جنوبی برگزار شد. کتابخانه ملی ایران برنامه‌هایی را برای توسعه ارتباطات فرهنگی با کشورهای همسایه از جمله عراق، پاکستان، ارمنستان، افغانستان، ازبکستان و قزاقستان دنبال می‌کند. همچنین، تعاملات جدیدی با کشورهای اروپایی نظیر پرتغال و فرانسه شکل گرفته و در همین راستا، انعقاد تفاهم‌نامه‌هایی با عربستان، ارمنستان و ازبکستان در دست اقدام است.

امیرخانی گفت: از دیگر اقدامات بین‌المللی، همکاری با کتابخانه دولتی روسیه در قالب امضای تفاهم‌نامه، برگزاری نمایشگاه‌های مشترک و رویدادهای فرهنگی مانند بزرگداشت الکساندر پوشکین در ایران و حکیم نظامی در روسیه است که قرار است در آینده نزدیک برگزار شوند.

‌تقویت وفاق ملی و فرهنگی

رئیس کتابخانه ملی در ادامه گفت: در رابطه با تاریخ شفاهی، کتابخانه ملی ایران در این حوزه فعالیت‌های بسیاری داشته است. اخیرا، در برنامه‌ای که در ارتباط با تاریخ شفاهی دفاع مقدس برگزار شد، بسیاری از سرداران و فرماندهان دفاع مقدس حضور داشتند. من نیز در آن‌جا سخنرانی‌ و به موضوع تاریخ شفاهی اشاره کردم که امروزه یکی از ابزارهای شناخته‌شده در تحقیقات تاریخی است.

وی افزود: کتابخانه ملی ایران نقش پررنگی در جمع‌آوری و انتشار تاریخ شفاهی دارد. تاکنون صدها مصاحبه تاریخ شفاهی در کتابخانه ملی انجام شده است که از این تعداد، بیش از ۸۰ جلد کتاب منتشر شده است. به‌طور خاص، یکی از آخرین کتاب‌ها که هفته‌های پیش رونمایی شد، حاصل کار من است. این کتاب با عنوان «قصه غربت تقریب» به تاریخ شفاهی عبدالکریم بی‌آزار شیرازی، چهره برجسته علمی و حوزوی، اختصاص دارد. در این کتاب، ایشان خاطرات خود را در زمینه فعالیت‌های علمی و به‌ویژه فعالیت‌های قرآن‌پژوهی و تقریب مذاهب اسلامی بیان کرده‌اند.

وی در این باره گفت: «تقریب مذاهب» اصطلاحی است که از ۷۰ سال پیش در کشور مصر با هدف ایجاد وفاق میان فرقه‌های مختلف اسلامی، به‌ویژه شیعه و سنی، آغاز شده است. جالب است که بنیان‌گذار این حرکت یک ایرانی به نام شیخ محمدتقی قمی بود که در کنار دانشگاه الازهر این مرکز را تأسیس کرد. در این راستا، کتابخانه ملی ایران با انتشار این نوع منابع، به تقویت وفاق ملی و فرهنگی می‌پردازد. در این زمینه، یکی از نقاط قوت ما توجه به موضوعات مرتبط با دفاع مقدس است. این موضوع در راستای انسجام ملی بسیار مهم است، چرا که دفاع مقدس برای تمامی اقشار جامعه ایران یک موضوع مشترک و محترم است. حتی مخالفان نظام نیز در مواجهه با نام‌های بزرگی چون باکری، همت، خرازی و بابایی، سر تعظیم فرود می‌آورند. این افراد به نمادهایی از مقاومت و فداکاری تبدیل شده‌اند که در نظر همه ایرانیان، چه با دیدگاه‌های مختلف سیاسی و مذهبی، محترم و مقدس هستند.

نقش کتابخانه ملی در حفظ و تقویت سرمایه اجتماعی

امیرخانی گفت: کتابخانه ملی ایران با ذخیره‌سازی و انتشار اسناد و آثار در زمینه‌های مختلف، از جمله تاریخ، اتحاد و فرهنگ ایران، نقش مهمی در حفظ و تقویت این سرمایه اجتماعی و وفاق ملی ایفا می‌کند. همچنین، در محوطه کتابخانه ملی ایران، مجسمه‌های بزرگی از فردوسی، که بهترین نماد وحدت در ایران است، به نمایش گذاشته شده است. فردوسی، با نگه‌داشتن زبان فارسی، خود به‌عنوان یک عامل وحدت در کشور عمل کرده است.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی تصریح کرد: این میراث‌های فرهنگی و این نسخه‌های خطی که در کتابخانه ملی ایران نگهداری می‌شود، درواقع گنجینه‌ای ارزشمند از میراث تمدنی ایران‌زمین است؛ میراث تمدنی زبان فارسی و همین‌طور میراث ارزشمند دین اسلام‌ و به‌ویژه مذهب تشیع. این‌ها تماما می‌توانند عامل وفاق و انسجام باشند، ابتدا در داخل کشور و حتی در سطح منطقه و بلکه در سطح جهان.