کد خبر: ۴۲۸۵۴۶۰

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۴۰۴ - ۰۰:۰۹

حجت‌الاسلام حسن قاسمی در گفت‌وگو با ایکنا شرح داد

چرا باید غدیر را ترویج کنیم + فیلم

یک استاد درس خارج حوزه علمیه با بیان نکاتی درباره اهمیت و جایگاه غدیر در دین مبین اسلام، تأکید می‌کند؛ تمام تعالیم زندگی در غدیر جریان دارد، او با توصیه به ترویج غدیر در جامعه انسانی دلایل این امر را با زبان قرآن بازگو می‌کند.

هیچ موضوعی در دین اسلام بالاتر از غدیر نیست تا جایی که رسالت پیامبر خاتم(ص) با آن مشقتی که در امر انسان‌سازی و آگاهی انسانی داشتند در پیوند با غدیر تکمیل شد. غدیر روح دین و معنای تمام اعمال عبادی است و از سوی دیگر تاریخ انحرافات در دین نیز به واقعه غدیر بازمی‌گردد. در واقعه عاشورا امام حسین(ع) نماینده غدیر در کربلا بودند و ابن زیاد نماینده دشمنان غدیر. در زیارت عاشورا می‌فرماید «فَلَعَنَ اللهُ اُمَّةً اَسَّسَتْ اَساسَ الظُّلْمِ وَالْجَوْرِ عَلَیْکُمْ اَهْلَ الْبَیْتِ» یعنی خدا لعنت کند آن‌هایی که اصل و اساس ظلم در عاشورا را به وجود آوردند. تمام تعالیم زندگی در غدیر جریان دارد به همین ضرورت است که قرآن کریم امر فرموده که بر محور مولای متقیان بچرخیم.

ایکنا در ایامی که به نام و یاد غدیر امیرالمؤمنین(ع) عجین است و هر روز آن نفخه‌ای الهی دارد بر آن است تا همراه با مخاطبان خود در محضر بزرگانی بنشیند و در مقام غدیر و نسبت امروز ما، که می‌تواند توام با معرفت و عبرتی تاریخی باشد بشنود و بیاموزد. این ایام، فرصتی است مغتنم که شور دینی خود را عجین با معرفت و همتی انسان‌ساز و سعادت‌بخش همراه کنیم.

در این مجال به گفت‌وگو با حجت‌الاسلام حسن قاسمی، استاد درس خارج حوزه نشسته‌ایم و او از اهمیت و جایگاه غدیر در قرآن و دین و اینکه اساس و روح دین پذیرش ولایت امیرالمؤمنین(ع) است، برایمان گفت. این پژوهشگر دینی در مقام تبیین این مسئله، با بیان انحرافات در تاریخ اسلام و مصیبت‌های کربلا، که برآمده از روی گردانی و کتمان واقعه غدیر است، تقدیر الهی را به گونه‌ای شنیدنی روایت می‌کند. تقدیری عالم‌گیرانه که شخصیت و ولایت مولای متقیان علی(ع) را جهانی می‌کند. او با تأکید بر اینکه غدیر در همه زوایای زندگی نقش دارد، پیشنهاد می‌کند شیعیان به قدر وسع و توانایی خود و هر یک به نوعی به ترویج مسئله‌ غدیر بپردازند و با بیان این مسئله که اگر هر چیزی در عالم عظمت و فضیلتی یافته، نسبتی با ولایت دارد؛ توصیه می‌کند در این موقف بیکار نمانیم و راه را برای وقف علی (علیه السلام) شدن، پیدا کنیم. مشروح سخنان این استاد درس خارج حوزه را با هم می‌خوانیم و می‌بینیم:

در خصوص موضوع حیاتی و اساسی غدیر سه نکته را محضر شما عرض می‌کنم. اول؛ اهمیت و جایگاه غدیر در قرآن و دین است. دوم؛ مناسبت‌هایی که در کنار ولایت و تعیین نصب امیرالمؤمنین(ع) در ایام دهه غدیر وجود دارد و سوم؛ اولین‌های غدیر که ما هم باید بتوانیم جز این اولین‌ها شویم.

در بیان مطلب اول باید گفت که هیچ موضوع و مطلبی بالاتر از غدیر در دین ما نیست‌. غدیر یعنی راه شناخت توحید و خدای عالم، غدیر یعنی راه رسیدن به نبوت و پیامبر، غدیر یعنی نماز، روزه حج و زکات. غدیر یعنی تمام معارف و اعمال عبادی. در مقام غدیر نمی‌توانیم بگوییم که غدیر بالاتر است یا نماز و روزه، چرا که این سؤال دقیق و ظریف نیست. در این زمینه مثالی می‌زنم. شما نمی‌توانید بگویند چشم مهم‌تر است یا روح و قلب، چرا که اگر روح و قلبی نباشد چشمی نیست، اما شاید بتوانیم بگوییم چشم مهم‌تر است یا دست، چرا که آدم می‌تواند دستش را فدای چشم کند. امیرالمؤمنین(ع) به محمد بن حنیفه پسر خود می‌فرمایند: تو دست من هستی و حسن و حسین (علیهما السلام)  چشم‌های من هستند.

در اعمال دینی می‌توانیم بگوییم روزه مهم است یا نماز اما نمی‌توانیم بگوییم نماز مهم است یا ولایت، چرا که ولایت قلب و روح دین است؛ ولِکلِّ شَیءٍ أساسٌ وَ أساسُ الإسلامِ حُبُّنا أهلَ البَیتِ. هر چیزی را بنیادی است و بنیاد اسلام، دوستی ما اهل بیت(ع) است.

{$sepehr_media_3895743_400_300}

اهمیت غدیر در قرآن

اهمیت ولایت و غدیر در قرآن هم تجلی کرده است و بیشترین آیات قرآن برای ولایت و غدیر است. از توحید که بگذریم هیچ موضوعی به اندازه ولایت در قرآن نیامده است. قرآن جز به وصف علی(ع) آیه ندارد.

آیه تطهیرانما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت ویطهرکم تطهیرا.

آیه ولایت انما ولیکم الله ورسوله والذین آمنوا الذین یقیمون الصلاة ویؤتون الزکاة وهم راکعون.

آیه اولی الامر یا أَیُّها الَّذِینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللّهَ وَأَطیعُوا الرَّسُول وَأُولی الأمرِ مِنْکُمْ‌. ۱۳ روایت داریم که اولی الامر اهل بیت علیهم السلام هستند.

آیه ذکر فاسئلوا أهل الذکر ان کنتم لاتعلمون  که معنای اهل ذکر اهل بیت علیهم السلام هستند.

آیه صادقین يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ که منظور از صادقین اهل بیت سلام الله علیها هستند.

آیه مباهله اَنْفُسَنَا وَ اَنْفُسَکمْ ثُمَّ نَبْتَهِل فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ اللهِ عَلَی الْکاذِبِینَ.

در همین چند روز که واقعه غدیر اتفاق افتاد که از ۱۸ ذی‌الحجه به بعد، ۱۵۰ آیه در بیان اهمیت غدیر و با تعابیر والایی نازل شده است.

يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ بعضی در مقام این آیه فقط به بخش ابتدایی آن توجه دارند اما این آیه خطاب به پیامبر می‌فرماید که اگر امروز تبلیغ ولایت امیرالمؤمنین(ع) که حکم خداست - را به فرض محال - انجام ندهی (چرا که محال است پیامبر حکم خدا را انجام ندهد) تو را از دیوان نبوت و رسالت خط می‌زنیم. مسئله غدیر مهم است و آن کسی که ولایت غدیر را ندارد هیچ چیزی ندارد حتی اگر نماز، روزه، قرآن و عبادات انجام بدهد، که تمام این نمازهای عالم به یک نفس پیامبر نمی‌رسند، به یک سبحان الله گفتن پیامبر برابری نمی‌کند. این پیغمبر که سختی‌های بسیار در نبوت داشته و همه انبیا شاگردان او هستند و خداوند در مقام او فرموده که لولاک لما خلقت الافلاک اگر تو نبودی عالم را خلق نمی‌کردم در باب ولایت به پیامبرش می‌فرماید اگر برای ولایت و غدیر تبلیغ نکنی هیچ چیزی نداری. حالا دیگران بروند و حساب کار خود داشته باشند‌.

رضایت خدا از اسلام با غدیر

بعضی از آیه‌های غدیر معروف هستند مانند همین آیه «یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک» که به آیه تبلیغ غدیر معروف است. آیه دیگری که نسبت به غدیر معروف است آیه «الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا» در این آیه سه مضمون وجود دارد که نوعا مردم به ابتدای آن توجه می‌کنند و به آخر آن که معنای تکان دهنده‌ای دارد کم توجه‌تر هستند‌.

خداوند می‌فرماید امروز دین شما را کامل کردم و نعمت به شما تمام شد و رضایت دارم از دین شما. خداوند در مقام فعل متکلم وحده است که می‌فرماید من راضی‌ام، از چه دینی؟! از اسلام با غدیر. خدای متعال عالم به غیب است و خبر دارد که یک عده‌ای می‌آیند و ادعای اسلام بدون غدیر را دارند. در آیه شریفه نفرموده هر اسلامی، بلکه کلمه را با الف و لام آمده یعنی این اسلام، اسلام با غدیر. آیه سوم که از آیات ابتدایی سوره معراج است و در خصوص آن روایت‌هایی وجود دارد که شیعه و سنی در خصوص آن نوشته‌اند. آیه «سأل سائل بعذاب واقع» که در بیان شرح نزول آن آمده است، شخصی در غدیر حضور نداشت و بعدها به محضر پیامبر آمد و گفت ولایت علی ابن ابی طالب(ع) را از پیش خودت آورده‌ای یا حکم خداست؟ پیامبر فرمود حکم خداست‌ و می‌دانیم که پیامبر نیز به حکم قرآن؛ وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَىٰ یعنی به فرمان خدا می‌گوید و نه به فرمان دل. آن مرد گفت من حاضر نیستم زیر بار حکم ولایت علی ابن ابی طالب(ع) بروم، حتی اگر بمیرم و عذابی ببینم. این مسئله از باب عبرت است و در این دنیا و بنا بر عذاب نیست چرا که عذاب‌های الهی برای آخرت است. شیعه و سنی نوشتند که ناگهان سنگی از آسمان بر سرش افتاد و هلاک شد و این آیه نازل شد. همه می‌آیند پیش پیامبر و طلب رحمت می‌کنند، این فرد طلب عذاب کرد.

{$sepehr_media_3895832_400_300}

تخریب مسجد غدیر به دستور معاویه

در آیه دیگری که در اکثر خانه‌های ما وجود دارد و آن را بر سر در مغازه‌ها نصب می‌کنیم و الان معروف به آیه چشم زخم است (اشکالی هم ندارد) اما اصل آن مربوط به غدیر می‌شود. شاید در زمانی از باب تقیه این را آیه چشم زخم نامیده‌اند. آیه «وَ إِنْ يَكادُ الَّذِينَ‏ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَ يَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ‏ وَ ما هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ».

یک مسجدی در تاریخ بوده از مساجد اسلامی به نام مسجد «غدیر» که پرونده مفصلی دارد. در بین جاده مدینه به مکه در همان جایگاهی که پیامبر دست امیرالمؤمنین(ع) را بالا بردند و از جهاز شتر جایگاه ساختند. دوستان اهل بیت(ع) آن را سنگ چین کردند تا یادبودی برای غدیر باشد و بعدها تبدیل به مسجدی به نام «غدیر» شد. اولین کسی که با لشگری ۲۰۰ نفری قصد بر تخریب مسجد را داشت معاویه ابن ابوسفیان بود. بعدها دوستان اهل بیت(ع) مسجد را درست کردند و همواره توسط اهل بیت(ع) توصیه می‌شد که کسانی که از این مسیر گذر می‌کنند در آن محل نماز بخوانند. این مسجد تا حدود صد سال پیش هم وجود داشت و علمای ما به آن محل مقدس رفتند و از خاطراتشان نیز نوشتند. این مسجد از همان مساجد و معابد شعائری است که وهابی‌ها آن را خراب کردند و جاده را از آنجا منحرف کردند که کسی چشمش به سرزمین غدیر نیفتد. امام باقر و امام صادق علیه السلام در این مسجد نماز می‌خواندند و تمام ماجرای غدیر را روایت می‌کردند و فرمودند بعضی از منافقین نشسته بودند دشمنان امیرالمؤمنین(ع) آنها که خیلی ناراحت بودند که پیامبر دست امیرالمؤمنین علی(ع) را بالا برده‌اند. با هم پچ پچ می‌کردند که مگر ما می‌گذاریم که کار علی(ع) در مدینه بگیرد و او را زمین می‌زنیم. چشم‌های آنها پر از غیظ و غضب بود و با چشم‌هایشان دشمنی می‌کردند چنانکه از شدت آن، کاسه خون شده بود و آیه «وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ...» بر پیامبر(ص) نازل شد و یا در جای دیگری می‌فرماید: «لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ» و در قرآن هم داریم که «فسألوا اهل ذکر» که ذکر به معنای اهل بیت(ع) است. منافقین به کلام آن‌ها نسبت جنون می‌دانند و می‌گفتند مگر ما می‌گذاریم که کار علی بگیرد و خدا در قرآن آیه 52 سوره قلم این‌گونه فرمود؛ «وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ»؛ و خدا در عالم هم جواب آن‌ها را داد که ما علی(ع) را جهانی می‌کنیم. امروز می‌بینیم که دوستان اهل بیت(ع) در ایام محرم عزادار حسین(ع) می‌شوند؛ در اذانشان «أشهَدُ أَنّ عَلیاً ولی‌َّالله» می‌گویند و «وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ».

غدیر؛ بالاترین موضوع دینی ماست

نکته دوم این است که غدیر بالاترین موضوع دینی ماست. مسئله غدیر از نماز و از روزه بالاتر است. در این زمینه حداقل به دو جهت می‌توان اشاره کرد. یک؛ غدیر یعنی ولایت و ولایت روح دین است. نماز و روزه با همه اهمیتی که دارد مانند جسم دین است و جسم وقتی ارزش دارد که روح باشد وگرنه خاکش می‌کند و به خاک سپرده می‌شود. نماز و عبادات همه به روح دین که ولایت است ارزشمند است. حالا می‌خواهیم نماز بخوانیم چگونه نماز بخوانیم؟ «مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَهَذَا عَلِيٌّ مَوْلَاهُ» آن‌گونه که امیرالمؤمنین(ع) نماز می‌خواند. چگونه روزه بگیریم؟ آن‌گونه که امیرالمؤمنین(ع) روزه می‌گیرد. چگونه کسب و کار راه بیندازیم و چه داد و ستدی داشته باشیم؟ غدیر در همه زوایای زندگی حضور دارد.

اگر خیلی ساده و خلاصه بگویم، باید پرسید که چرا ما برای غدیر دهه نداریم. بالاترین مناسبت دینی ما غدیر است؛ باید غدیر را بیشتر از دین ترویج کنیم و به یک شب و یک روز نباید اکتفا کنیم. محرم یک دهه دارد و به جای خود که باید داشته باشد. ۶۰ روز هم عزاداری می‌کنیم ولی توجه داریم که تمام مصیبت و غصه کربلا بر سر موضوع غدیر است. امام حسین(ع) نماینده غدیر در کربلاست و ابن زیاد نماینده دشمنان غدیر هستند. به همین دلیل در زیارت عاشورا می‌فرماید: «فَلَعَنَ اللهُ اُمَّةً اَسَّسَتْ اَساسَ الظُّلْمِ» یعنی خدا لعنت کند آن‌هایی که اصل ظلم در عاشورا را به وجود آوردند.

مرحوم آقا شیخ محمدحسین اصفهانی معروف به کمپانی که استاد مراجع بسیاری بودند می‌فرمایند: به ظاهر تیر سه شعبه برای حرمله بود اما در واقع این به سقیفه برمی‌گشت. برای عزاداری حضرت زهرا(س) دهه اول، دوم و سوم می‌گیریم و باید هم بگیریم اما تمام غصه حضرت زهرا(س) که با شهادت ایشان همراه شد به ماجرای غدیر برمی‌گردد.

چرا برای غدیر کم می‌گذاریم؟

بیایید از ۱۵ ذی‌الحجه تا ۲۵ نیت کنیم دهه غدیر را ترویج کنیم و اتفاقاً به شادی هم این کار را انجام دهیم، دوستان اهل بیت(ع) باید این کار را انجام بدهند. بعضی می‌گویند که چرا اینقدر عزاداری در اسلام صورت می‌گیرد. بسم الله بیایید دهه غدیر برای اهل بیت(ع) شادی کنید. از ۱۵ ذی‌الحجه مناسبت‌های بسیاری وجود دارد از شب ۱۵ تا ۲۵ یک دهه به عنوان دهه غدیر تعیین کنیم و به مناسبت‌ها توجه کنیم. روز ۱۵ ذی الحجه ولادت امام هادی(ع) است. با ولادت دهمین پیشوای شیعیان دهه غدیر آغاز می‌شود، این امام بزرگوار صاحب زیارت جامعه کبیره و یکی از امامین عسکرین(ع) است. روز ۱۷ روزی است که پیغمبر(ص) دستور می‌دهد همه اصحاب به حضرت علی(ع) به عنوان امیرالمؤمنین(ع) سلام کنند، یعنی تا قبل از آن می‌گفتند السلام علیک یا ابن ابی طالب(ع) حالا می‌گفتند السلام علیک یا امیرالمؤمنین(ع).

مناسبت دیگر روز ۱۷ نزول آیه «تبلیغ» است. نکته‌ای را که باید به آن تأکید کنم آن است که همه این آیات در همان سال آخر پیامبر(ص) نازل نشده‌اند و برخی از آن‌ها قبل از این ماجرای غدیر نازل شده است.

سید بن طاووس در کتاب «الیَقین بِاختِصاصِ مولانا عَلیّ علیه‌السلام بِإمرَةِ المُؤمِنین» روایاتی از شیعه و سنی جمع کرده که پیامبر به اصحاب خود فرمودند به عنوان امیرالمؤمنین(ع) به او سلام بدهید و این لقب فقط برای امیرالمؤمنین(ع) است و اهل بیت(ع) هم فرمودند که به ما نگویید و اگر یک حاکم، سلطان، پادشاه یا خلیفه‌ای راضی شود تا به لقب امیرالمؤمنین(ع) او را صدا کنند شناسنامه‌اش باطل است.

روز ۱۸ این ماه روز غدیر و اعلام علنی ولایت امیرالمؤمنین(ع) است. جالب است بدانید بعد از ۲۵ سال که خلافت ظاهری به امیرالمؤمنین(ع) داده می‌شود، روز ۱۸ ذی‌الحجه بوده است. در اقوام قبل هم این روز، روز مبارکی بوده که پیروزی حضرت موسی(ع) بر ساحران، گلستان شدن آتش بر ابراهیم(ع) و نصب حضرت یوشع(ع) به عنوان وصی برای جناب موسی(ع) در این روز اتفاق افتاده است.

روز  ۱۹ به یک نقل روز زفاف روایت شده که در چنین روزی بوده و برخی آن را روز اول ذی‌الحجه می‌دانند. روز ۲۰ عذابی که بر منکر ولایت آمد در این روز اتفاق می‌افتد به روایت قرآن «سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ»؛ سائلی از عذاب قیامت که وقوعش حتمی است (از رسول) پرسید (که آن عذاب چه مردمی راست).

روز ۲۱ روز، حدیث «بساط» است. این‌گونه روایت شده که یک عده‌ای از اصحاب پیامبر(ص) که در روایات شیعه و سنی وجود دارد که ابوبکر، عمر، عثمان، طلحه و زبیر هم در میان آن‌ها بودند روی فرشی نشستند که برای پیامبر(ص) هدیه آورده بودند. به اذن امیرالمؤمنین(ع) این فرش مثل قالی سلیمان حرکت کرد و تا غار اصحاب کهف رسید و اصحاب کهف با امیرالمؤمنین(ع) و پیامبر(ص) شروع به سخن گفتن کردند. سایرین ناراحت شدند که چرا با ما حرف نمی‌زنند اصحاب کهف گفتند که ما تنها با پیغمبر و وصی او سخن می‌گوییم. حدیث بساط یکی از کرامات امیرالمؤمنین(ع) است.

روز ۲۴ ذی‌الحجه روز «مباهله» است. از غدیر که بگذریم در فضیلت اهل بیت(ع) از مباهله بالاتر چیز دیگری نداریم و در قرآن هم به آن اشاره شده است. بالاترین فضیلت امیرالمؤمنین(ع) آن است که پیامبر(ص) درباره ایشان گفته‌اند: «انفسنا»؛ یعنی علی نفس من است. تمام مقام و عظمتی که پیامبر(ص) دارند به غیر از نبوت، همه‌اش در امیرالمؤمنین(ع) است. در روایات داریم که شخصی نزد پیامبر آمد و از ایشان پرسید شاگرد و اصحاب درجه یک خودتان را معرفی کنید. شاید پیامبر فرموده بودند سلمان، ابوذر و یا... اما اسمی از امیرالمؤمنین(ع) نبرده بودند. آن شخص پرسید چرا اسم علی(ع) را نیاوردید؟ پیامبر فرمود تو از اصحاب من پرسیدی. شاگرد من غیر از من هستند و «علی نفسی» علی جان من است. روز ۲۵ ذی‌الحجه نزول آیه «هل آتی» که  آن هم به  فضایل اهل بیت(ع) اشاره دارد.

حقیقتی وجود دارد و آن است که ما مذهبی‌ها و دوستان اهل بیت(ع) قبول داریم که عید اصلی ما عید غدیر است و نه نوروز، اما برای آن کاری نمی‌کنیم. نوروز جای خاص خود را در خانه‌های ما دارد و برای آن ۱۳ روز تعطیل هستیم. دیدار عزیزان، صله رحم‌ و... همگی خوب است. اما چرا برای غدیر فقط یک روز شادی می‌کنیم؟ برای عیدی به این عظمت یک روز شادی کم نیست؟ اگر این شادی را از یک روز به یک دهه توسعه دهیم فرصت معرفت‌افزایی و جشن ما برای اهل بیت(ع) بیشتر خواهد بود.

وظیفه ما نسبت به غدیر

نکته آخر یکی از مهم‌ترین مطالبی که باید به آن توجه کنیم وظیفه ما نسبت به غدیر است. ما یک مجموعه وظایف معنوی، مالی و یک وظایف شعاری نسبت به غدیر داریم. غدیر بالاترین و با عظمت‌ترین مناسبت و حقیقت دینی ماست که اگر کاری بتوانیم بکنیم و آن را انجام ندهیم ظلم کرده‌ایم. از نصب یک پرچم در منزل و یا ریسه در کوچه گرفته، تا شیرینی و شربت، از هر کاری که می‌توانیم بکنیم دریغ نکنیم. غدیر را از یک روز بیرون بیاوریم و به یک دهه تبدیل کنیم. یک دهه را برای شادی و معارف اهل بیت داشته باشیم.

خطبه غدیر ۲۵۰ جمله دارد و بین ما فقط یک جمله آن معروف است؛ «مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَهَذَا عَلِيٌّ مَوْلَاهُ». در این خطبه از توحید، نبوت، معاد و در اصل آن از ولایت صحبت می‌شود و چه بسیار فضایلی برای امیرالمؤمنین(ع) در این خطبه وجود دارد که ما از آن غافلیم. چه خوب آنکه ما شیعیان علی(ع) با خطبه غدیر و معارف آن خصوصا در این ایام نزدیک به غدیر انس بگیریم. در مجالسی که با دوستان اهل بیت(ع) هستیم خطبه غدیر بخوانیم. در کنار زیارت عاشورا و سایر ادعیه حتی کوتاه هم که شده به ترویج معارف غدیر اهتمام داشته باشیم. به عزیزان، فرزندان، نوجوانان و جوانانمان توصیه کنیم که خطبه غدیر را حفظ کنند. برای آن جایزه بگذارید و بفرمایید که شما را کربلا می‌بریم و یا یک سری کارها که برایشان انجام می‌دهید را جایزه بگذارید. از مالمان برای ترویج غدیر امیرالمؤمنین(ع) دریغ نکنیم. این را بدانیم که آن‌هایی که به جایی رسیدند در این عالم، از انبیا و اولیا و حتی جمادات، اگر عظمت و فضیلتی پیدا کردن؛ میزان فضیلت آن‌ها غدیر امیرالمؤمنین(ع) است. ۲۴ هزار پیامبر داریم که پیامبر خودمان سرآمد پیغمبران است از ایشان که بگذریم حضرت ابراهیم(ع) از بالاترین انبیای الهی است، چرا که اولین پیغمبر است که در عوالم قبل، ولایت امیرالمؤمنین(ع) را قبول کرده است. به فرموده سوره مبارکه واقعه «وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ، أُولئِک الْمُقَرَّبُونَ».

اولین سنگی که ولایت امیرالمؤمنین(ع) را قبول کرد

ما چقدر ملک و ملائکه داریم؟ فقط خدا می‌داند. امام صادق علیه السلام فرمودند: همراه هر یک قطره باران یک ملک است. در تمام این ملائک، سید الملائکه جبرئیل است. امام رضا علیه السلام در این باره فرمودند: جبرئیل اولین ملائکه‌ای بود که ولایت امیرالمؤمنین(ع) را قبول کرد. عرش خدا در آسمان هفتم هم ولایت امیرالمؤمنین(ع) را قبول کرده است. شاید باورش سخت باشد که سنگ‌ها هم ولایت امیرالمؤمنین را قبول کرده‌اند. شما می‌بینید که سنگ‌های بسیاری در عالم وجود دارند، سنگ‌های قیمتی هم در میان این سنگ‌ها قرار دارند اما به ما سفارش شده سنگ عقیق دستتان کنید. آیا گران‌تر از عقیق نداریم؟ بسیار هم داریم. به ظاهر ارزشمندتر و گران‌تر از عقیق وجود دارد. اما این سنگ به عظمت رسیده که درباره آن بگویند: نشانه مؤمن انگشتر عقیق است و یا در باب آن روایت داریم که اگر دستتان باشد، شما خوابیده باشید برایتان ثواب نوشته می‌شود و مایه رزق و روزی است. اهل بیت(ع) فرمودند ما اگر یک انگشتر دستمان کنیم آن هم عقیق است. امام رضا علیه السلام در این باره فرمودند: اولین سنگی که ولایت امیرالمؤمنین(ع) را قبول کرد عقیق بود.

لطفا نپرسید مگر سنگ می‌فهمد؟ مخاطب من فرهیختگان، دانشجویان و اهل علم و فرهنگ هستند. دانش روز هم در این باره به یک مسائلی رسیده و روایات ما در این زمینه بسیارند که جمادات هم تسبیح خدا می‌گویند.

نطق آب و نطق خاک و نطق گل / هست محسوس حواس اهل دل

چوب درختی که پیامبر(ص) به آن تکیه می‌کرد به نام ستون حنانه تا پیامبر از او جدا می‌شد و به منبر می‌رفت، ناله می‌کرد. سنگ هم می‌فهمد به همین دلیل اولین سنگی که ولایت امیرالمؤمنین(ع) را پذیرفت و اقرار کرد سنگ عقیق است، لذا می‌گویند دستتان کنید. خدا به کسی مقام می‌دهد که در قصه ولایت سبقت بگیرد. بیاییم ما هم از غدیر امسال نیت کنیم و از اولین‌ها در غدیر باشیم. یک وقتی شما می‌بینید که در بازار خیلی رنگ و بوی غدیر نیست، شما بیایید غدیر را در همان حوالی ترویج کنید. یک وقت هست در قوم و خویش رنگ و بوی غدیر نیست همانجا اقدام کنید. اگر می‌توانید برای غدیر بنویسید، شعر بگویید، حکایت و قصه بنویسید. اگر نمی‌توانید آنهایی که نوشته‌اند را ترویج کنید. خطبه غدیر را ترویج کنید برای حفظ آن جایزه بگذارید کاری که از دستتان برمی‌آید نسبت به غدیر امیرالمؤمنین(ع) انجام بدهید و جز اولین‌ها باشید. ننشینیم کنار تا دیگران یک کاری بکنند، ما به دنبال آن باشیم که جز اولین‌ها باشیم.

در مصر یک نفر گفت شیعه کتاب ندارد، شیعه عالم ندارد. یک جاهلی این حرف را زد که گویی شیعه در علوم دستی ندارد و وامدار دیگران است و خودش صاحب سبک نیست و تولیدی در علم ندارد. سه عالم با غیرت در نجف، عهد و پیمان بستند که جواب او را بدهند. عالم آقا بزرگ تهرانی که «الذریعة إلی تصانیف الشیعة» را که دائرةالمعارف کتابشناسی ۳۰ جلدی است؛ نوشت. در این کتاب فقط اسم کتاب‌های شیعه را گردآوری کرده بود. دومین عالم آقا سیدمحسن امین عاملی بود که کتاب «اعیان شیعه» را که نزدیک به ۲۰ جلد است، نوشت و در این کتاب فقط اسم علما را با یک معرفی کوتاه از آن‌ها گردآوری کرده بود. سومین آنها سیدحسن صدر بود که کتاب «تأسیس شیعه در علوم اسلامی» را نوشت که در آن به علومی اشاره کرده بود که اصل و اساسش از مکتب شیعه بیرون آمده بود مانند علم نحو، بلاغت، تفسیر، حدیث و... آن‌ها اولین‌ علوم توسط اصحاب پیامبر (ص) و شیعیان محقق و ایجاد شده است.

همچنین، در دفاع از امیرالمؤمنین(ع) در روزگار ما مرحوم علامه امینی را داریم که نمی‌توان از غدیر بگوییم و یاد ایشان نکنیم. حدود ۶۰ سال از وفات ایشان گذشته و ما ایشان را ندیده‌ایم اما بعد از ۶۰ سال تا اسم ایشان می‌آید ولایت و غدیر به خاطر ما می‌آید. حتما این استاد بزرگ نزد امیرالمؤمنین(ع) حساب خاصی دارند، چرا که او عمرشان را برای امیرالمؤمنین(ع) و غدیر گذاشته‌اند.

{$sepehr_media_3895842_400_300}

عالمی گفته بود که دوست دارم بدانم امیرالمؤمنین(ع) برای علامه امینی چه کار می‌کنند. در عالم خواب دیده بود که امیرالمؤمنین(ع) کنار حوض کوثر به شیعیانشان با یک جام بلورین آب می‌دهند. بعد کوچه‌ای باز می‌شود و همهمه‌ای می‌شود که می‌گویند امینی دارد می‌آید. در این لحظه در عالم خواب می‌بیند که امیرالمؤمنین(ع) جام بلورین را کنار گذاشته و با دو کف دست مبارکشان آب را پر کرده‌اند و به علامه امینی آب می‌دهند و بخشی را به صورتش می‌پاشند و می‌فرمایند: خدا رویت را سفید کند که به ما آبرو دادی و از ما دفاع کردی. علامه امینی خود را وقف امیرالمؤمنین(ع) کرد. انشاالله ما هم از کسانی باشیم که خودمان را وقف کنیم. آبرو، جوانی، پیری، مال و هرچه داریم را وقف محضر امیرالمؤمنین(ع) کنیم.

به کوشش محسن مسجدجامعی