کد خبر: ۴۲۸۶۴۵۸

تاریخ: ۱۳ خرداد ۱۴۰۴ - ۲۳:۱۰

حجت‌الاسلام والمسلمین بهرامی:

مرکز نور بزرگ‌ترین شبکه دانش علوم اسلامی را در بستر دیجیتال فراهم کرده است

رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی از دیجیتال سازی بیش از ۱۲۰ هزار جلدکتاب با قابلیت جست‌و‌جو در این مرکز خبر داد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین بهرامی، رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، امروز سه شنبه ۱۳ خردادماه در چهارمین پیش‌همایش ملی علوم انسانی اسلامی دیجیتال و آئین رونمایی از نرم‌افزار پژوهیار ۳ که در تالار دکتر ایرج افشار کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران برگزار شد، اظهار کرد: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی(نور) بیش از سه دهه است که در حوزه دیجیتال‌سازی و هوشمندسازی علوم اسلامی فعالیت دارد و یکی از غنی‌ترین و هوشمندترین پایگاه‌های اطلاعات علوم انسانی اسلامی در جهان را داراست.

رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور با اشاره به زیرساخت‌های داده‌ای این مرکز، گفت: بیش از ۱۲۰ هزار جلد کتاب اسلامی در این مرکز دیجیتال‌سازی و قابل جست‌و‌جو شده است و بسیاری از این آثار به‌صورت دقیق و معنایی برچسب‌گذاری شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که اطلاعات، نه صرفاً خطی، بلکه به‌صورت شبکه‌ای و معنایی به هم متصل هستند و از یک ترجمه می‌توان به منبع اصلی، از آن به واژه‌نامه، سپس به شواهد شعری و تفسیری مرتبط و بالعکس، مسیر علمی و معنایی را دنبال کرد که این ساختار یک بستر بسیار غنی برای توسعه ابزار‌های هوش مصنوعی در علوم اسلامی فراهم می‌کند.

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه ادامه داد: بیش از چهار میلیون کاربر فرهیخته ثبت‌نام‌شده از داخل و خارج کشور از خدمات مرکز بهره می‌برند و بیش از ۲۰ دانشگاه معتبر بین‌المللی با اشتراک رسمی از پایگاه‌های ما استفاده می‌کنند که برخی پایگاه‌ها مانند نورلایب، تا ۵۰ درصد مراجعاتشان از کشور‌های اسلامی و عرب‌زبان است و پایگاه لغت مرکز نیز بیش از ۹۰ درصد مخاطبانش از خارج کشور هستند؛ این خود گویای جایگاه ویژه مرکز در عرصه بین‌المللی است.

حجت‌الاسلام والمسلمین بهرامی با تأکید بر میان‌رشته‌ای بودن فعالیت‌های مرکز گفت: کار مرکز فقط دیجیتال‌سازی متون و برنامه‌نویسی برای آن‌ها نیست. طراحی و تولید سامانه‌های نرم‌افزاری نور توسط متخصصانی انجام می‌شود که هم در علوم اسلامی و هم در فناوری اطلاعات مسلطند و دانشی میان‌رشته‌ای را کسب نموده‌اند که به ایشان ظرفیت تولید این برنامه‌ها را می‌دهد. اخیراً پژوهشکده علوم اسلامی و انسانی دیجیتال نیز توسط مرکز تأسیس شده تا دانش نهفته در محصولات نرم‌افزاری، به‌صورت مقاله، گزارش علمی و خروجی‌های دانشگاهی قابل نقد و توسعه نیز منتشر شود.

وی در ادامه به فعالیت‌های ادبی مرکز نیز اشاره کرد و گفت: در دهه ۸۰ پروژه‌های متعددی در حوزه ادبیات فارسی انجام شده، از جمله تولید نرم‌افزار‌هایی برای حافظ، مثنوی، شاهنامه و آثار فردوسی که اکنون به شکل اپلیکیشن‌های رایگان قابل دسترسی هستند و یکی از پروژه‌های مهم در دست اجرا، نرم‌افزار جامع متون کهن فارسی است که شامل بیش از هزار اثر تا قرن دهم هجری خواهد بود و بخش واژه‌پژوهی آن می‌تواند در مطالعات زبان‌شناسی تحولی ایجاد کند.

رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (مرکز نور) درباره توسعه ابزار‌های زیست‌بوم پژوهش در مرکز گفت: در گذشته، پژوهشگر صرفاً می‌توانست به کتاب‌ها و مقالات دسترسی داشته باشد، ولی ما در تلاشیم زیست‌بوم جامعی فراهم کنیم که تمام نیاز‌های پژوهشی در یک محیط یکپارچه قابل انجام باشد، نمونه‌هایی مانند «خطایاب زبان فارسی» و «مدیریت استناد پژوهشی» بخش‌هایی از این طرح جامع‌اند که اکنون در حال استفاده یا توسعه می‌باشند. در این میان پژوهیار به عنوان ابزار مدیریت استناد به‌طور خاص در حوزه زبان فارسی، خلأ بزرگی را پر کرده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین بهرامی با اشاره به همکاری‌های دانشگاهی افزود: با بخش‌های مختلف دانشگاه تهران تعاملات خوبی داریم، از جمله مؤسسه دهخدا، دانشکدگان فارابی و کتابخانه مرکزی و امیدواریم با هماهنگی‌های جدید و به ویژه پیگیری‌های جناب آقای دکتر جعفریان ضمن توسعه تعاملات گذشته تعاملات جدیدتری را با دانشکده فنی، آزمایشگاه هیومنیکس و سایر بخش‌های دانشگاه آغاز کنیم.