کد خبر: ۴۲۸۸۰۵۵

تاریخ: ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ - ۰۰:۱۵

حجت‌الاسلام روح‌الله کلباسی تبیین کرد

مسئولیت مسلمانان در شناخت میراث‌دار غدیر

پژوهشگر و استاد بنیاد بین‌المللی امامت ضمن تأکید بر ضرورت شناخت امام زمان(عج) به عنوان تنها میراث‌دار غدیر، گفت: امام زمان(عج) به عنوان میراث‌دار غدیر خم باید به خوبی از سوی مردم و مسلمانان شناخته شود تا این معرفت و آگاهی منجر به رشد و کمال مادی و معنوی انسان‌ها شده و زمینه برای ظهور امام زمان(عج) فراهم شود.

یکی از موضوعات مهمی که باید در رابطه با واقعه غدیر بدان پرداخت، بحث احیای امر غدیر در جامعه اسلامی است. امروزه با توجه به تبلیغات گسترده‌ای که برای به انحراف کشیدن نسل نوجوان و جوان جامعه می‌شود، احیای امر غدیر به عنوان تنها راه نجات بشریت و مسیر اصلی دستیابی به سعادت و کمال دنیوی و اخروی امری بسیار ضروری است. لذا باید با استفاده از ظرفیت‌های مختلف دست به کار شد و زمینه را برای آشنایی هرچه بیشتر نسل‌های مختلف جامعه اسلامی با حقایق غدیر فراهم کرد.

آنچه غدیر را به اساس اعتقادات شیعه تبدیل کرده، فقط یک رویداد تاریخی نیست، بلکه سند زنده‌ای است که پیوند ناگسستنی توحید، نبوت و امامت را فریاد می‌زند. غدیر مهمترین رخداد اسلام است که از طریق آن ولایت ائمه معصومین(ع) از سوی پیامبر(ص) اعلام شد تا راه و صراط مستقیم تا قیام قیامت برای مسلمانان مشخص شود.

حجت‌الاسلام روح‌الله کلباسی، پژوهشگر و استاد بنیاد بین‌المللی امامت با نگاهی تحلیلی به واقعه غدیر، به تبیین اهمیت و ضرورت احیای امر غدیر در جامعه اسلامی برای مخاطبان ایکنا پرداخته است که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.

ایکنا ـ چگونه می‌توان در شرایط امروز جامعه نسبت به احیای امر غدیر اقدام کرد؟

ایام دهه امامت و ولایت به ویژه ایام عید غدیر ابعاد بسیار مختلفی دارد. یعنی در این زمینه می‌توان به ابعاد مختلفی همچون بعد عبادی غدیر و نیز ابعاد مختلف اجتماعی، فرهنگی و ... غدیر پرداخت. اما یکی از مهمترین ابعاد ایام غدیر، بحث معرفتی این ایام است که باید در جامعه اسلامی بیشتر بدان پرداخته شود. دلیل این امر این است که هرچه معرفت و شناخت افراد نسبت به واقعه غدیر بیشتر باشد، انس و محبت بیشتری به دست خواهند آورد. لذا امروز باید نسبت به تبیین ابعاد مختلف واقعه غدیر در بین مردم و جامعه اسلامی که مربوط به امیرالمؤمنین(ع) و اهل بیت(ع) است، اقدام و تلاش کنیم. بنابراین، جامعه اسلامی باید به خوبی در جریان انوار مقدسه اهل بیت(ع) و صفات ایشان از جمله عصمت، واسطه فیض، ولایت و ... قرار گیرد.

باید شرایطی فراهم شود تا مردم با ابعاد و گستره ابعاد مختلف وجودی حضرت امیر(ع) و اهل بیت(ع) به خوبی آشنا شوند. جایگاه ولایت در بین مردم و شیوه عملکرد ایشان در حوزه‌های مختلف اجتماعی، سیاسی و فرهنگی موضوع مهمی است که باید به خوبی برای جامعه اسلامی تبیین شود؛ چراکه واقعه غدیر نشان داد که امر ولایت نمونه تمام و کمال دین برای رشد و تعالی و سعادت جامعه اسلامی است.

موضوع مهم بعدی بحث دستورات و اوامری است که اهل بیت(ع) داشته‌اند. مردم باید بدانند که واقعه غدیر فرمان الهی برای تبعیت از ولایت و اهل بیت(ع) بود؛ چراکه خداوند متعال تکلیف جامعه اسلامی را پس از پیامبر(ص) تا قیام قیامت مشخص کرده و سعادت دنیوی و اخروی انسان‌ها را در تبعیت محض از ولایت اعلام کرد.

نکته مهمی که باید در رابطه با موضوع غدیر تبیین شود، تعریف دین است. وقتی به مقوله تعریف دین در اذهان عمومی می‌نگریم، بیشتر به جنبه معنوی دین همچون نماز، روزه و ... توجه می‌شود و نگاه اغلب مردم به مقوله دین، نگاهی اخروی است؛ در حالی که در روایات و لسان اهل بیت(ع)، بحث تعریف دین این است که انسان‌ها و مسلمانان برنامه ویژه‌ای را هم برای دنیا و هم برای آخرت خود مدنظر داشته باشند. از این جهت، اگر با این نگاه به تعریف دین بپردازیم و ائمه معصومین(ع) را صاحبان دین بدانیم، باید ایشان را در تمامی امور اعم از دنیوی و اخروی صاحب برنامه دانسته و از آن‌ها تبعیت کنیم. پیام مهم غدیر تبعیت محض از ولایت بود و راه هدایت و سعادت مسلمانان از این مسیر می‌گذرد.

امامان معصوم(ع) در مسائل دنیوی مانند طب، تغذیه، تربیت فرزندان، همسرداری، تجارت و ... صاحب رأی و نظر بوده و برای این‌‎گونه امور دنیوی برنامه دارند، اما متأسفانه اغلب جامعه از این مسئله غافل هستند. امروز برای اینکه بتوانیم آخرت و کمال را به خوبی برای جامعه اسلامی ترسیم کنیم، نیازمند دنیایی سالم و پربرکت برای مردم هستیم. برای مثال اگر فردی قصد روزه گرفتن داشته باشد اما بدن او بیمار باشد، روزه از وی ساقط می‌شود و این ساقط شدن روزه به دلیل بیماری ممکن است عقوبت ترک روزه را نداشته باشد اما توفیق روزه‌داری را از انسان سلب کرده و باعث عدم کمال و رشد فرد می‌شود. بنابراین، امام معصوم(ع) نباید صرفا روزه را برای مردم تبیین کند، بلکه برای اینکه مردم بدن سالمی داشته باشند نیز باید آداب و دستوراتی ارائه دهد. مردم چنانچه بتوانند امنیت شغلی و مادی و دنیایی را خود را تأمین کنند، می‌توانند به راحتی و با خیالی آسوده به امور آخرتی خود بپردازند که معصومین(ع) که در چارچوب غدیر و به امر الهی ولایت مردم را به عهده دارند، برای تمامی این امور برنامه دارند تا زمینه سعادت دنیوی و اخروی انسان‌ها را در کنار هم فراهم کنند.

بنابراین، تحقق تعریف صحیح از دین فقط با امام معصوم(ع) و در ید قدرت امر ولایت قرار دارد که از سوی پروردگار عالم در غدیر به مسلمانان هدیه داده شد. حضرت امیر(ع) که در غدیر به عنوان ولی خدا به مسلمانان معرفی شد، قرار بر این بود تا ایشان بتوانند جامعه اسلامی را به سمتی جامعه‌ای سالم و پویا برای رسیدن به کمال اخروی سوق دهند اما متأسفانه غاصبان خلافت اجازه چنین امری را نداده و این اقیانوس بیکران الهی را از مردم گرفته و آن‌ها را به آبی اندک و قلیل قانع کردند. امروز نیز در راستای امر ولایت و پیروی از ولی زمان خدا بر روی زمین وظیفه داریم تا مردم را به وجود مقدس امام زمان(عج) به عنوان یگانه وارث غدیر گره بزنیم. ایشان تنها کسی هستند که می‌توانند جامعه مسلمین را به سمت کمال و رشد هدایت کنند. لذا همگی وظیفه داریم تا امام زمان(عج) را به خوبی شناخته و به معرفت نسبت به ایشان دست پیداکنند.

ایکنا ـ چگونه می‌توان نسبت به ترویج و تبلیغ تأثیرگذار مفاهیم غدیر در بین نسل جوان اقدام کرد؟

البته امر تبلیغ دارای انواع مختلفی است، اما موضوع و نکته بسیار مهم در رابطه با امر تبلیغ غدیر در میان جوانان این است که با ایشان ارتباط مستقیم و رودررو برقرار شود. امروز باید جوانان را با تکنیک‌های مختلف و دلایل محکم و متقنی که به صورت مستقیم با ایشان رد و بدل می‌شود، به سمت امر غدیر و ولایت رهنمون کرد. لذا گفت‌وگوی مستقیم با نسل جوان مهمترین و بهترین راه برای امر تبلیغ دین و ولایت است. در این زمینه باید شرایطی فراهم شود تا دانشمندان و علما و جوانان در کنار هم جمع شده و به تبادل نظر با یکدیگر بپردازند.

بحث و گفت‌وگوی مستقیم با جوانان که امروز در معرض تهاجمات فرهنگی بسیار ویرانگری قرار دارند، تأثیر بسیار مهمی در جلوگیری از تخریب تفکرات و اعتقادات آن‌ها خواهد داشت. چنانچه بتوان نسبت به ارتباط عمیق و گفت‌وگوی مستقیم با جوانان اقدام کرده و مفاهیم و پیام‌های غدیر را به خوبی برای ایشان تبیین کرد، زمینه را برای درک بهتر ایشان از مسائل و امور مختلف اعتقادی به ویژه مفاهیم عمیق غدیر فراهم کرده و موجبات رشد و ترقی دینی و معنوی ایشان نیز ایجاد خواهد شد. اگر مسئله غدیر به خوبی برای جوانان و در ارتباط مستقیم با ایشان تبیین شود، نسل جدید جامعه نیز نسبت به امر ولایت و ولایتمداری پایبند بوده و دشمن نیز در به انحراف کشیدن ایشان راه به جایی نخواهد برد.

ایکنا ـ امروز چگونه می‌توان از ظرفیت رسانه، فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی برای انتقال مفاهیم غدیر به جامعه استفاده کنیم؟

فضای مجازی علیرغم اینکه دارای معایب زیاد و تأثیرات مخرب فراوان برای جامعه به ویژه نسل جوان است، محاسن و فواید مختلفی نیز دارد که باید به خوبی از آن‌ها بهره برد. اگر بخواهیم در فضای مجازی به فعالیت تأثیرگذار بپردازیم، باید بیشتر از امکانات سمعی و بصری این فضا برای ارتباط با یکدیگر استفاده کنیم تا بتوانیم تأثیرگذاری لازم در میان مردم به ویژه نسل نوجوان و جوان جامعه را داشته باشیم. لذا بهره‌گیری از شبکه‌های اجتماعی که بتوان با استفاده از آن‌ها به صورت چهره به چهره و مستقیم با یکدیگر ارتباط برقرار کرد، از اهمیت بیشتری نسبت به شبکه‌های دیگر برخوردار است؛ چراکه در این رابطه می‌توان با ایجاد ارتباط مستقیم بین افراد، زمینه تأثیرگذاری بیشتر درمیان ایشان را فراهم کرد.

بنابراین، بهترین ابزار در فضای رسانه، فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، شبکه‌های دوسویه هستند که بتوان با استفاده از آن‌ها نسبت به ارتباط مستقیم و چهره به چهره میان افراد اقدام کرده و سپس، با ایجاد چنین ارتباطی، به درک و تبیین مبانی عمیق دین همچون غدیر و امر ولایت و ولایتمداری پرداخت. موضوع مهم در رابطه با مسئله غدیر موضوع امام‌شناسی است و علمای جامعه باید امروز به تبیین شیوه‌های مختلف دستیابی به معرفت امام زمان(عج) بپردازند. امام زمان(عج) به عنوان میراث‌دار غدیر خم باید به خوبی از سوی مردم و مسلمانان شناخته شود تا این معرفت و آگاهی منجر به رشد و کمال مادی و معنوی انسان‌ها شده و زمینه برای ظهور امام زمان(عج) فراهم شود.