کد خبر: ۴۲۸۹۷۴۳

تاریخ: ۰۱ تير ۱۴۰۴ - ۰۷:۱۰

علیرضا یارقلی تشریح کرد

توصیه‌های طب ایرانی برای حفظ آرامش در شرایط بحرانی

پزشک و متخصص طب ایرانی با ارائه توصیه‌هایی برای حفظ آرامش گروه‌های سنی کودکان، نوجوانان و کهنسالان در شرایط بحرانی، گفت: استفاده از دمنوش‌ها، بکارگیری تکنیک‌های تنفسی، پیاده‌روی و ... از این جمله است.

به گزارش ایکنا، مواجهه علمی و صحیح با ترس ناشی از بحران‌های مختلف از جمله جنگ، منجر به کاهش آسیب‌های جسمی و روانی می‌شود. یکی از موارد بسیار مهمی که در ایام بحرانی تأثیرات زیادی در ایجاد آرامش میان افراد در رده‌های سنی مختلف دارد، نحوه تغذیه و استفاده از نوشیدنی‌ها و دمنوش‌های مختلف است. نحوه استفاده از این نوشیدنی‌ها و امکانات تغذیه‌ای در سنین مختلف یکی از موارد بسیار مهمی است که باید بدان توجه شود تا افراد به آرامش بهتری در این شرایط دست پیدا کنند.

علیرضا یارقلی، پزشک و متخصص طب ایرانی در گفت‌وگو با ایکنا، به ارائه توضیحاتی در رابطه با نحوه تغذیه و بکارگیری دمنوش‌های خوراکی برای سنین مختلف در شرایط بحرانی پرداخته که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.

کودکان

طبق رویدادهایی که از هفته‌ گذشته اتفاق افتاده و رژیم کودک‌کش صهیونیستی به خاک ایران اسلامی عزیز تجاوز کرد، روزهای سختی در کشور ایجاد شده و بهتر است که نکاتی را در این رابطه رعایت کنیم. یکی از موضوعات مهمی که این روزها باید از سوی خانواده‌ها رعایت شود، مدیریت اضطراب در کودکان است. گفت‌وگو با کودکان به زبان خود آن‌ها، دور کردن کودکان از اخبار جنگ، چرایی و چگونگی جنگ و مسائل سیاسی، حمایت والدین از کودکان و ... همگی از نکاتی هستند که باید به دقت از سوی والدین پیگیری و اجرا شود.

اما از لحاظ  طبی نیز برای اینکه والدین بتوانند در کنار نکات مطرح شده، کودکان خود را به خوبی مدیریت کنند، نکاتی وجود دارد که می‌‎تواند به والدین در مدیریت شرایط بحرانی ایجاد شده برای کودکان کمک کند. اولین نکته این است که کودکان چندان مایل به استفاده از دمنوش و مواردی مانند آن نیستند و باید خوراکی‌های خوشمزه به آن‌ها داده شود. یکی از نوشیدنی‌های خوشمزه‌ای که برای کودکان آرام‌بخش است، شربت گلاب، عسل و زعفران است. این شربت، نوشیدنی بسیار خوشمزه‌ای بوده و می‌تواند آرامش را به راحتی در میان اهالی خانواده به ویژه کودکان ایجاد کند. برای تهیه این شربت که نوشیدنی بسیار ساده‌ای نیز است ابتدا باید نیم مثقال زعفران را همراه با یک و نیم لیتر گلاب جوشیده و صاف کرد. سپس، نیم کیلوگرم عسل و یا نبات را بدان اضافه کرد. محصول به دست آمده، شربتی شیرین خواهد بود که می‌توان آن را در جایی خنک نگاه داشته و از آن استفاده کرد.

در کنار این دمنوش، دو تکنیک و فن دیگر نیز وجود دارد که معجزه‌ای در ایجاد آرامش برای کودکان است. ماساژ (مشت و مال) فرزندان از سوی والدین در این شرایط یکی از بهترین روش‌ها برای ایجاد آرامش در میان آن‌هاست. والدین چنانچه بتوانند از روغن نیز برای ماساژ  کودکان خود استفاده کنند، حتما این کار را انجام دهند؛ چراکه تأثیر بسیار بهتری خواهد داشت. روغن بابونه و بادام شیرین و حتی روغن زیتون کمک شایانی در این زمینه به والدین می‌کند. البته خود ماساژ ساده نیز بسیار مفید بوده و تماس فیزیکی، احساس حمایت والدین از کودکان را به ایشان منتقل می‌کند. لذا ماساژ و مشت و مال راهکار بسیار خوبی برای آرامش کودکان در این شرایط است.

نکته بعدی در این زمینه، نوعی تنفس ساده است که به آن تنفس چهار، هفت، هشت گفته می‌شود. طبق این راهکار والدین باید ابتدا چهار ثانیه به آرامی نفس عمیق کشیده و سپس، هفت ثانیه آن را حبس کنند و در ادامه نیز به مدت هشت ثانیه نسبت به تخلیه نفس و بازدم خود اقدام کنند. البته این روش برای بزرگترها و والدین است و برای کودکان باید این روش تقریبا نصف شود؛ یعنی به جای تنفس چهار، هفت و هشت از تنفس دو، سه و چهار استفاده شود. البته کودکانی که مقداری بزرگتر هستند می‌توانند از تنفس چهار، هفت و هشت مانند والدین استفاده کنند. نکته مهم این است که این روش نباید بیش از پنج بار تکرار شود؛ چراکه تکرار بیش از پنج مرتبه این روش ممکن است باعث ایجاد سرگیجه در افراد شود. به همین دلیل پس از پنج مرتبه تکرار این تنفس باید 10 تا 15 دقیقه بعد نسبت به اجرای دوباره آن اقدام کرد. این روش کمک بسیار شایانی برای والدین و کودکان در ایجاد آرامش دارد. البته والدین می‌توانند برای اجرای این روش، آن را به صورت بازی برای کودکان درنظر بگیرند تا برای ایشان دلپذیرتر باشد.

افراد مسن و سالخوردگان

یکی از گروه‌هایی آسیب‌پذیر جامعه که اضطراب و هیجانات آزار زیادی به ایشان می‌رساند، سالخوردگان و افراد مسن هستند. یکی از دمنوش‌های بسیار خوبی که طی این ایام برای سالخوردگان توصیه می‌شود، دمنوش بادرنجبویه و ورون است. امروزه معمولا کیسه (تیبگ) این دمنوش‌ها در مغازه‌ها و فروشگاه‌ها موجود است. این دمنوش‌ها در میزان معمول خود هیچ عارضه‌ای برای افراد مسن ندارند و خانواده‌ها می‌توانند بدون هیچ‌گونه دلواپسی آن را برای سالخوردگان به کار ببرند. این دمنوش‌ها فشار خون افراد مسن را بالا نمی‌برد و هیچ‌گونه مشکلات قلبی و عروقی، مغزی، خواب‌آوری، کسل‌کنندگی برای ایشان نداشته و بسیار مفید است.

نکته بعدی اینکه خانواده‌ها باید تلاش کنند تا هر روز به اتفاق سالخوردگان خانواده دقایقی را پیاده‌روی کنند. باید شرایطی فراهم شود که سالخوردگان بتوانند برای مثال هر 15 دقیقه، یک دقیقه پیاده‌روی و حرکات بدنی و فیزیکی داشته باشند. صحبت از خاطرات و قصه‌های قدیمی و مشغول کردن حواس سالخوردگان نقش مهمی در ایجاد آرامش میان ایشان دارد. گفت‌وگوی اعضای خانواده با سالخوردگان باعث انتقال آرامش به آن‌ها خواهد شد. افراد خانواده باید به خاطر داشته باشند که به هیچ وجه هیچ‌گونه اضطرابی را به سالخوردگان منتقل نکنند. اگر افراد مسن خانواده به شنیدن اخبار و خبرهای مهم اعتیاد دارند، خانواده باید سعی کند تا با پخش فیلم و موسیقی و ... حواس ایشان را به سمت دیگر مشغول کنند و خود نیز خیلی در برابر سالخوردگان پیگیر اخبار و خبرهای بحرانی نباشند.

در نهایت نیز نوعی تنفس ویژه برای سالخوردگان وجود دارد که به تنفس جعبه‌ای معروف است. این تنفس که از آن به عنوان تنفس چهار، چهار، چهار یاد می‌شود شامل چهار ثانیه دم، چهار ثانیه حبس نفس و چهار ثانیه بازدم کامل است. افراد خانواده باید مراقب باشند که این روش بیشتر از پنج تا 10 مرتبه تکرار نشود؛ چراکه موجب ایجاد سرگیجه خواهد شد. تکرار دور بعدی این نوع تنفس باید 10 تا 15 دقیقه پس از اولین اجرای آن باشد و رعایت این نکته بسیار مهم است تا از ایجاد سرگیجه جلوگیری کند.

نوجوانان و جوانان

نوجوانان و جوانان جامعه هیجان زیادی دارند و ممکن است در این هیجانات دچار اضطراب نیز بشوند. این گروه به دلیلی شرایط ویژه‌ای که دارند ممکن است آرامش زیاد و یا اضطراب زیاد را تجربه کنند. اما در این روزها حتی در کنار یکدیگر بودن نیز می‌تواند باعث ایجاد تنش میان نوجوانان و جوانان شود. به هرحال نوجوانان و جوانان در این سن علاقه دارند تا وارد مسائل سیاسی و اظهار نظرهای اجتماعی شوند که این مسئله ممکن است موجب اختلاف نظر و بحث و جدل میان ایشان شود. در این زمینه بزرگترها و والدین باید نوجوانان و جوانان را به سمت وحدت ملی سوق داده و همدلی کنند. لذا والدین باید از بحث‌های بیهوده در کنار این گروه سنی حتما پرهیز کنند و به یاد داشته باشند که چند نکته خیلی ساده می‌تواند آرامش نوجوانان و جوانان را بر هم بزند.

اولین نکته برای تغذیه این گروه سنی، تهیه دمنوش گل گاوزبان و سنبل‌الطیب است. معمولا جوانان مزه این دمنوش‌ها را خیلی دوست دارند. والدین می‌توانند به این دمنوش‌ها اسطوخودوس، گل گاوزبان و سنبل‌الطیب اضافه کنند. در این رابطه همچنین، دسر خیلی خوبی به نام فالوده سیب وجود دارد که برای تهیه آن باید سیب را بریده بریده کرده و بدان گلاب یا عرق نسترن به همراه نبات و عسل اضافه کرد. همچنین، تنفس دیگری برای این سنین وجود دارد که به تنفس چهار و هشت معروف است. جوانان باید ابتدا چهار ثانیه دم و نفس کشیده و سپس، هشت ثانیه نفس حبس شده خود را تخلیه کرده و بازدم کنند. نکته مهم این است که این روش را نیز نباید بیشتر از پنج مرتبه تکرار کرد؛ چراکه باعث سرگیجه می‌شود. لذا برای تکرار دفعات بعدی باید پس از 10 تا 15 دقیقه بین پنج مرتبه اول و دوم فاصله باشد. این تنفس باعث می‌شود تا انقباض‌های عضلانی بدن آزاد، تنش‌های جسمی و روحی کاسته شده و آرامش در جوانان ایجاد شود. البته این روش معمولا برای کودکان و افراد مسن توصیه نمی‌شود و جوانان و نوجوانان می‌توانند از آن استفاده کنند.

در گروه سنی نوجوانان و جوانان عطرها و رایحه‌های خوش نیز بسیار مفید است. البته در این زمینه به نوجوانان و جوانان توصیه می‌شود که در این ایام از عطرهای ملایم به سمت گرم استفاده کنند؛ چراکه این عطرها آرامش بیشتری به همراه خواهند داشت. همچنین، بوی گلاب، خیار، سیب و پرتقال نیز از رایحه‌‎های آرام‌بخشی هستند که تأثیری زیادی در آرامش جوانان در این ایام دارد. بوی خیار آرامش ویژه‌ای دارد و باعث ایجاد نشاط و شادابی می‌شود. استفاده از عطرهای خیلی تند در این ایام به هیچ وجه توصیه نمی‌شود؛ چراکه هوا به شدت گرم است و تأثیر منفی در روحیه افراد دارد. البته عطرهای بسیار سرد نیز در این شرایط مناسب نیست و موجب ایجاد اضطراب و حالت کسلی در میان نوجانان و جوانان خواهد شد.

کاهش اضطراب

نکته مهم این است که اعراض نفسانی در تمامی سنین مؤثر است. باید بدانیم که در این روزها اینکه اخبار مختلف دائما میان افراد پیگیری و به یکدیگر منتقل شود، موجب افزایش اضطراب، ناراحتی و هیجانات خواهد شد. لذا نباید اضطراب خود را در افراد دیگر تخلیه کنیم. بسیاری اوقات نیاز داریم تا اضطراب خود را برای دیگران مطرح کنیم تا شاید آن‌ها بتوانند از میزان آن بکاهند، اما باید بدانیم که تخلیه اضطراب ممکن است باعث آزرده‌خاطر شدن و اضطراب اطرافیان شود. لذا این روزها نباید خیلی دنبال اخبار و یا انتقال آن به دیگران باشیم. همچنین، در این روزها نباید به طور دائم نسبت به پیگیری اخبار سلامتی دیگران اقدام کنیم؛ چراکه این پیگیری ممکن است موجب ایجاد و تشدید اضطراب میان افراد شود.

بنابراین، همگی باید در این روزها مراقب اعراض نفسانی خود باشند. در این زمینه استفاده از دمنوش‌ها تأثیر زیادی در ایجاد آرامش میان افراد دارد. دمنوش‌های ساد‌ه‌ای مانند نعنا، ریحان، گاوزبان، سنبل‌الطیب، ورون، بادرنجبوبه و ... همگی می‌توانند موجبات آرامش افراد را فراهم کنند. فالوده سیب، اضافه کردن گلاب به همه نوشیدنی‌ها، پاشیدن گلاب به دست و صورت، دم کردن بابونه (ضد التهابات جسمی و روانی) و ... از جمله مواردی هستند که رعایت آن‌ها موجب آرامش افراد خواهد شد. لذا هر یک از این دمنوش‌ها و روش‌های مختلف بنا به سلیقه افراد تأثیر خوبی در آرامش و کنترل هیجانات آن‌ها دارد.

تنفس ساده‌ای برای این منظور وجود دارد که طبق آن یک دم عمیق صورت گرفته و بازدم آن از دهان و در حدود دو برابر میزان زمانی دم انجام می‌شود. با این حالت بدن انسان به صورت کامل شل شده و موجبات آرامش او فراهم می‌شود. طبق این روش افراد می‌توانند تنفس خود را به گونه‌ای انجام دهند که از کف پا شروع کرده و آرام آرام بدن خود را شل کنند. شل کردن اندام مختلف می‌تواند طی دو یا سه دقیقه و حتی تا پنج دقیقه انجام ‌شود؛ به صورتی که حتی صحبت کردن در این حالت بدن به خوبی انجام نشود. البته افراد مختلف باید برای انجام این روش، ترکیب ویژه‌ای برای خود در نظر گیرند تا این برنامه را در آرامش بیشتری اجرا کنند. این برنامه موجبات ایجاد آرامش و کاهش اضطراب در میان افراد می‌شود. بنابراین، تنفس عمیق، شل کردن عضلات و شمارش معکوس برای انجام این روش نکته بسیار مهمی است که موجبات آرامش بیشتر افراد در این شرایط را فراهم می‌کند.