کد خبر: ۴۳۰۲۲۱۳

تاریخ: ۰۷ شهريور ۱۴۰۴ - ۰۵:۱۲

وزیر علوم:

شرط دستیابی به مرجعیت علمی، ارتقای کیفیت آموزش عالی است

حسین سیمایی‌صراف با تأکید بر اینکه امروز کیفیت آموزش و پژوهش در دانشگاه‌ها باید مورد توجه باشد، گفت: ارتقای کیفیت موجب تربیت نیروی متخصص و ماهر می‌شود و با آموزش و پژوهش ضعیف نمی‌توان به مرجعیت علمی دست یافت.

به گزارش ایکنا از اصفهان، نشست وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با رؤسا و مدیران دانشگاه‌های استان اصفهان، شامگاه گذشته، ۶ شهریورماه در دانشگاه اصفهان برگزار شد.

در این نشست، حسین سیمایی‌صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با گرامیداشت یاد و خاطره شهیدان رجایی و باهنر در هفته دولت اظهار کرد: اصفهان از جمله استان‌های خوش‌‌اقبال است که دانشگاه‌های آن چنین رؤسای فرهیخته و هماهنگی دارد. به لطف تلاش‌های استاندار اصفهان، شاهد وفاق و هماهنگی میان رؤسای دانشگاه‌های این استان هستیم که فرصتی برای رشد و سرافرازی اصفهان است.

وی افزود: دانشگاه مأموریت‌های متعددی دارد که عبارت است از آموزش، پژوهش، فناوری، نوآوری، مسئولیت اجتماعی و... . همان‌طور که می‌دانید، پایه همه این‌ مأموریت‌ها آموزش است که با گذر زمان و افزایش مسئولیت‌های دانشگاه، هیچ‌گاه از این عرصه کنار گذاشته نمی‌شود. بهترین پژوهشگران، فناوران و نوآوران ما کسانی هستند که آموزش خوبی دریافت کرده‌اند؛ حتی مسئولیت‌های اجتماعی را کسانی برعهده می‌گیرند که در محیط آموزشی خوبی پرورش یافته‌اند.‌

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری بیان کرد: ویژگی‌های اخلاقی مربیان متعهد، فرهیخته، فرهنگی و دستگیر دانشجو به دانشگاه منتقل می‌شود و آن را به دانشگاهی تبدیل می‌کند که نسبت به سرنوشت جامعه و کشور بی‌تفاوت نیست. اگر گاهی به بعضی از دانشگاه‌ها سخت‌گیری می‌شود، از این بابت است که در ارزیابی‌ها، کیفیت و استانداردهای لازم را در آموزش عالی نداشته‌اند.

امروز، وقت توجه به کیفیت دانشگاه‌هاست

وی ادامه داد: در آخرین اجلاس رؤسای واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی با حضور شهید طهرانچی، با ایشان به این توافق رسیدیم که امروز رسیدگی به کمیت کافی‌ است و باید به کیفیت توجه بیشتری داشته باشیم. این نکته درباره دیگر دانشگاه‌ها نیز صادق است. کیفیت باعث ارتقای دانشگاه، تربیت نیروی ماهر، متخصص، پژوهشگر، فناور و نوآور می‌شود.

سیمایی‌صراف تأکید کرد: مقام معظم رهبری هدف پژوهش را مرجعت علمی و حل مسئله در نظر گرفتند. مرجعیت علمی به این معناست که در میان صاحبان علم در دنیا، سرآمد شویم که با آموزش، پژوهش و آزمایشگاه ضعیف ممکن نیست. از طرف دیگر، حل مسئله از عهده چه کسانی برمی‌آید؟ چه تعدادی از فارغ‌التحصیلان ما می‌توانند شغلی متناسب با رشته و تخصص‌شان، برای خود دست‌وپا کنند؟

وی گفت: ما در این بخش‌ها کمی ضعیف بوده‌ایم و هدف از سخت‌گیری در اختصاص رشته و مقطع، جبران این ضعف است؛ البته با تصمیم‌گیری متمرکز نیز مخالفم و برای آن نیز راه‌حل‌هایی ارائه کرده‌ام؛ ولی در عین حال اگر هیچ استانداردی نداشته باشیم و هر تقاضایی را برای تأسیس رشته یا ایجاد مقطع جدید بپذیریم نیز دچار خطا شده‌ایم.

تقویت بخش غیردولتی در آموزش عالی

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری تصریح کرد: سعی می‌کنم با نقطه نظراتی که رؤسای دانشگاه‌ها بیان کردند، دسته‌بندی‌ای داشته باشم تا نکته‌ای از قلم نیفتد. با تقویت بخش غیردولتی در آموزش عالی کاملاً موافقم؛ زیرا دولت در حال به‌ دوش‌ کشیدن بار سنگینی‌ست که وظیفه حمل آن را ندارد. طبق قانون اساسی، دولت وظیفه ندارد این تعداد دانشجو را پذیرش کند و ما وظیفه ارائه آموزش رایگان را تا سر حد کفایت داشته‌ایم.

وی ادامه داد: همین امروز با بودجه کشور اگر به اصل قانون اساسی درباره پذیرش تعداد دانشجویان عمل کنیم، می‌توانیم بهترین آموزش و بهترین امکانات را ارئه دهیم؛ ولی بیش از توان و ظرفیت خود دانشجو پذیرش می‌کنیم که باعث تضعیف ظرفیت‌ها برای رسیدگی به دانشجویان می‌شود.

سیمایی‌صراف گفت: بخش خصوصی قطعاً بازوی کمک به دولت است؛ ولی ما در مواجهه با بخش دولتی و غیردولتی رفتار دوگانه داریم، به‌صورتی که می‌توانیم اصلاحاتی برای این بخش در نظر بگیریم، در حالی که بخش‌های غیردولتی قوی‌ای داریم که هر گاه در آن‌ها حضور یافته‌ام، تشویقشان کرده‌ام؛ این رفتار را با دانشگاه آزاد نداریم.

تقویت تعامل دانشگاه با جامعه

به گفته وی، سیاست بعدی دولت تقویت مهارت است؛ بنابراین، جایی که علمی کاربردی نباشد و تقاضایی داشته باشد، حتماً تقویت می‌کنیم. تعامل با جامعه از وظایف ماست. بسیار خوشحالم که در شهرک علمی و تحقیقاتی و مراکز نوآوری اصفهان شاهد تعامل و ارتباط عوامل هستم. اصفهان، استانی صنعتی‌ست و این تعامل می‌تواند تقویت شود.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با بیان اینکه مدیران دانشگاهی باید در ایجاد تعامل و ارتباط میان اجزا خلاقیت به خرج دهند، اضافه کرد: وضعیت ارتباط نه چندان قوی و نه چندان وخیم است؛ ولی در همین وضعیت کنونی نیز باید بدانید که دانشگاه‌های دولتی‌ با بخش صنعت 11 هزار قرارداد دارند. ما 35 هزار نفر هیئت علمی دولتی داریم که بیش از یک‌سوم آن‌ها با صنعت ارتباط دارند.

وی با بیان اینکه وزارت علوم در پذیرش رشته‌ها و سرفصل‌ها چندان انعطاف‌پذیر نیست، تصریح کرد: اکنون در دانشگاه‌ها رشته‌هایی در حال ارائه هستند که منسوخ و بعضی از سرفصل‌ها به تاریخ علم تبدیل شده‌اند؛ ولی هنوز هم در چارت واحدهای تحصیلی رشته‌ها به چشم‌ می‌خورند. دست نیاز به سوی دانشگاه‌ها دراز می‌کنم، دانشگاه‌های مادر، شامل دانشگاه‌های اصفهان و صنعتی نیازهای خود را در تغییر سرفصل‌های آموزشی بیان کنند و ما نیز کاملاً پذیرا هستیم.

بهبود رتبه علمی کشور

سیمایی‌صراف ادامه داد: رتبه علمی کشور هر سال بهبود یافته و اکنون در رتبه ۱۷ هستیم؛ ولی با مسیری که در پیش گرفته‌ایم، در رتبه‌بندی سال آینده می‌توانیم رتبه ۱۸ را کسب کنیم. از جمله دلایل این پسرفت می‌توان به سرکوب مقاله اشاره کرد. استاد وظیفه ندارد فقط مقاله بنویسد؛ ولی در هر حال باید بنویسد. امروز سرانه مقاله کشور ما نه دهم است و میانگین این عدد هنوز به یک نرسیده، در حالی که براساس قانون برنامه، باید به یک و نیم برسد. گاهی مقاله باید در آزمایشگاه‌ها تست شود؛ ولی آزمایشگاه‌های ما فرسوده است.

وی دلیل دوم کاهش رتبه کشور را بهره‌مندنبودن از آزمایشگاه‌های مجهز دانست و گفت: مقاله بعضاً باید در آزمایشگاه تست شود، در حالی‌که از آزمایشگاه‌های مجهز و جدید بهره‌مند نیستیم. برای تولید مقاله باید از پژوهش حمایت کنیم؛ اما چه حمایتی انجام می‌دهیم؟ بودجه آموزش عالی در حال حاضر کاهش یافته، در حالی که هزینه‌های آن، مأموریت‌ها و مطالبات دانشجویان افزایش یافته است.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری تصریح کرد: همچنین باید در نظر داشت که استادان ما فارغ‌البال نیستند. آنان هنوز در معیشت خود گرفتار هستند، در حالی که استادی به‌دنبال مقاله‌نوشتن و کار علمی می‌رود که دغدغه مسکن و تأمین معیشت خانواده را نداشته باشد. از روزی که در این سمت قرار گرفتم، کارگروهی برای مسکن استادان تشکیل دادم تا کمی از بار سبد مالی خانوار بکاهیم. از رؤسای دانشگاه‌ها در اصفهان تقاضا می‌کنم که این نکته را یکی از مأموریت‌های مهم خود تعریف کنند. ما در مقابل استادان و کارمندان دانشگاه وظیفه داریم.

زهراسادات مرتضوی