کد خبر: ۴۳۰۲۶۵۱

تاریخ: ۰۹ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۶:۴۱

در قم

اختتامیه چهارمین دوره «شبهه‌شناسی، روش پاسخ و مواجهه» برگزار می‌شود

مراسم اختتامیه چهارمین دوره آموزشی «شبهه‌شناسی، روش پاسخ و مواجهه» با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین احمد فرخ‌فال، استاد حوزه و دانشگاه، ۱۰ شهریورماه در مجتمع یاوران مهدی(عج) قم برگزار می‌شود.

به گزارش ایکنا از قم، چهارمین دوره آموزشی «شبهه‌شناسی، روش پاسخ و مواجهه» به همت مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات قم از ۸ شهریورماه در مجتمع یاوران مهدی(عج) قم با حضور جمعی از عالمان و اساتید حوزه‌های علمیه سراسر کشور آغاز شده است و تا ۱۰ شهریورماه ادامه دارد.

در این دوره آموزشی، کارگاه‌هایی پیرامون موضوعاتی همچون شبهات اعتقادی زن و خانواده، نظام سیاسی و حکمرانی و فرقه‌ها و معنویت‌های ناپدید، راهبرد ششم ترسیمی رهبر معظم انقلاب (هدایت معنوی) و کارگاه‌های شبهه‌شناسی با حضور محمد لسانی برگزار شده است.

در آیین افتتاحیه این مراسم که ۸شهریورماه برگزار شد، آیت‌الله سید محمد غروی، استاد حوزه علمیه با اشاره به آیه ۴۳ سوره نحل «وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِکَ إِلَّا رِجَالًا نُوحِی إِلَیْهِمْ ۚ فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ» بیان کرد: این آیه می‌فرماید در صورتی که نمی‌دانید باید پرسش کنید. یک ارتکاز عقلایی است که انسان وقتی چیزی را نمی‌داند از اهل علم بپرسد.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه سؤال بدون مقدمه ایجاد نمی‌شود و پشتوانه هر سؤال یک فکر است، گفت: پرسش پاسخ سبب می‌شود که گوینده و شنوده با یکدیگر تعامل داشته باشند و متوجه شوند مطلب چقدر فهم شده است.

عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه اضافه کرد: گاهی سؤال ناظر به یک شبهه و نقد است. امروز یکی از چالش‌های فضای مجازی شبهه افکنی در عرصه‌های مختلف اعتقادی، دینی، تاریخی و سیره ائمه (ع) است. این شبهات با هدف سست کردن عقاید انجام می‌شود. رهبر معظم انقلاب سال‌ها قبل نسبت به شبیخون فرهنگی تذکر داده بودند.

وی ادامه داد: هرکسی قدرت مجادله و پاسخ گویی ندارد و این یک ظرفیت خاص است. قدرت مجادله احسن در عین اینکه مهارت است یک ظرفیت خاص ذهنی و کلامی را می‌طلبد. گاهی برخی این ظرفیت را ندارند و وارد این عرصه می‌شوند و مشکلاتی را ایجاد می‌کنند.

غروی تاکید کرد: نباید تصور کنیم بحرالعلوم هستیم و به همه امور احاطه داریم. باید در زمینه‌ای که تخصص داریم و مطالعات داشته‌ایم ورود کنیم و از ورود به مسائلی که تخصصی نداریم پرهیز کنیم.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ادامه داد: در پاسخگویی نباید حواشی بگوییم. گاهی برای اینکه تسلط وجود ندارد به جای پرداختن به متن به حواشی پرداخته می‌شود. در این صورت به جای پاسخ به یک شبهه، شبهات متعدد نیز ایجاد می‌شود.

استاد حوزه علمیه قم اظهار کرد: با یک شبهه نباید شبهه دیگری اضافه کرد. مطرح کردن موضوعاتی که توان پاسخ گویی کامل به آن را نداریم یا شرایط پاسخ کامل وجود ندارد باعث می‌شود اعتقادی که افراد دارند هم به شبهه تبدیل شود. از بزرگ گویی پرهیز شود. امروز افراد با بزرگ گویی جذب نمی‌شوند.

وی یادآور شد: اصل سؤال مبارک است، زیرا سبب می‌شود مطالب بهتر فهم شود، اما بحث، مباحثه و اقامه برهان کار هرکسی نیست. آنچه مطرح می‌شود نباید زمینه ساز شبهات دیگر شود.

غروی گفت: یکی از وظایف ما در حوزه‌های علمیه تعلم، تبلیغ و دفاع از دین است. در روایات بیان شده است که سؤال کنید تا خدا شما را مورد لطف قرار دهد، زیرا سؤال کلید رحمت است. در این امر چهار نفر یعنی پرسش کننده، گوینده، شنونده و کسی که اینها را دوست دارد اجر می‌برد.

وی بیان کرد: در روایتی دیگر آمده است عالمانی که شریعت ما را می‌شناسند ضعفای شیعه را از جهالت خارج کنند و به نور علمی که ما به آنها داده‌ایم دعوت کنند. امام صادق (ع) می‌فرماید: «عُلَماءُ شیعَتِنا مُرابِطونَ فِی الثَّغرِ الّذی یَلی إبلیسَ و عَفاریتَهُ، یَمنَعونَهُم عَنِ الخُروجِ عَلی ضُعَفاءِ شیعَتِنا، و عَن أن یَتَسَلَّطَ عَلَیهِم إبلیسُ و شیعَتُهُ؛ علمای شیعه ما، نگهبانان مرزی هستند که در آن سویش ابلیس و دیوهایش قرار دارند و [این علما]جلوی یورش آنها به شیعیان ناتوان ما و تسلّط یافتن ابلیس و پیروان او بر ایشان را می‌گیرند.»

عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه بیان کرد: گاهی در مباحثه جنبه‌های عاطفی غلبه می‌کند. اگر تندی کنیم و به افراد برچسب بزنیم خود را خلع سلاح و ضعیف کرده‌ایم. باید با منطق بحث کنیم تا رفع شبهه کنیم. برای اینکه موثر باشیم و به فکر و اندیشه دیگران ورود به حق داشته باشیم باید از تندی پرهیز کنیم.

وی توجه به توانایی علمی، عاطفی و عدم ایجاد جدید شبهه در پاسخ به پرسش‌ها را مورد تاکید قرار داد و اظهار کرد: ما در مقام اصلاح هستیم به همین خاطر هرچقدر از ما تواضع، انصاف و ادب ببینند اثر بیشتری خواهیم داشت. امیدواریم وظیفه اصلی حوزه یعنی یاد گرفتن و یاد دادن را به خوبی عمل کنیم. باید به گونه‌ای حرف بزنیم که دین مردم تقویت شود.

غروی تاکید کرد: در مصاحبه‌ها باید دقت شود تا مشکلی ایجاد نشود. در حالی که از چندین ماه قبل نسبت به حج هجمه‌هایی ایجاد می‌شود فردی مصاحبه‌ای کرد که مشکلاتی ایجاد کرد. باید در سخنان دقت فراوان کرد.

حضور ۱۲۰ تن اساتید و طلاب ۲۵ استان کشور

در ادامه نیز، حجت‌الاسلام والمسلمین درویشی، معاون آموزش و پژوهش مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه‌های علمیه هم در این مراسم بیان کرد: چهارمین دوره آموزشی شبهه شناسی و روش پاسخ و مواجه با حضور حدود ۱۲۰ تن اساتید و طلاب ۲۵ استان کشور آغاز شده است.

وی ادامه داد: پاسخکده‌های دینی استانی مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه‌های علمیه در راستای گفتمان سازی پاسخ به شبهات در سراسر کشور با استفاده از ظرفیت اساتید و طلاب سایه علمی شکل گرفته است. هر ساله اهتمام بر این بوده که اینم رویکرد پاسخ گویی به شبهه که تبدیل به گفتمان شود؛ زیرا یکی از رسالت‌های حوزه‌های علمیه پاسخ گویی به شبهات است.

درویشی بیان کرد: چهار عرصه اعتقادی و الحاد، معنویت‌های نوپدید و نوظهور، تربیتی و خانواده و زن، حکمرانی اسلامی و نظام سیاسی از عرصه‌های پر شبهه هستند به همین خاطر در این دوره چهار گروه با موضوعات فوق شکل گرفته است.

وی اظهار کرد: باتوجه به تحولات اخیر سیاسی و ماموریت راهبردی که رهبر معظم انقلاب برای علما و طلاب مشخص کردند بخش ویژه این دوره با موضوع هدایت معنوی و مجاهدت فرهنگی برگزار می‌شود.

معاون آموزش و پژوهش مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه‌های علمیه بیان کرد: باتوجه به اینکه هوش مصنوعی و رسانه عرصه‌های پر بسامد و پر محتوا هستند این دو محور نیز از دیگر سرفصل‌های این دوره است. شبهه باید از تهدید تبدیل به فرصت شود

در ادامه نیز، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد باقر پورامینی مسئول مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه‌های علمیه بیان کرد: مرکز پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه به همت آیت‌الله حسینی بوشهری در سال ۱۳۷۹ با ماموریت پاسخگویی به شبهات شکل گرفت. ایشان در دیداری اخیرا گفتند آنچه می‌تواند پاسخگویی به شبهات را موثر کند حضور میدانی فضلا، اساتید و فعالان حوزه علمیه در استان‌ها است.

وی اظهار کرد: ماموریت ما شناخت شبهه بر محور رصد و داده‌های منتشر شده در جامعه و آمادگی به هنگام در پاسخ گویی به شبهات است. البته محتوا و قالب نقش اساسی در اثربخشی و اقناع دارد. مرکز مطالعات تلاش کرده است تا ضمن افزایش سطح محتوا از قالب‌های مختلف و فناوری‌های جدید استفاده کند و در این راستا علاوه بر پاسخ مکتوب در قالب کتاب و نشریات و سایت، تلویزیون اینترنتی، رادیوی اینترنتی پاسخ و ویکی پاسخ را راه اندازی کرده است.

مسئول مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه‌های علمیه ادامه داد: با توصیه آیت الله اعرافی پروژه کلان و هوش مصنوعی را آغاز کردیم تا چت بات پرسش یاب را ایجاد کنیم. اگر این حرکت صورت نگیرد یقینا مرجعیت حوزه‌ها نسبت به پاسخگوی شبهات گرفته می‌شود.

وی گفت: رسالت مرکز مطالعات پاسخگویی به شبهات می‌تواند در استان‌ها امتداد پیدا کند. این آموزش‌ها در راستای به فعلیت رساندن ظرفیت استان‌ها است که می‌تواند ضریب کار را افزایش دهد.

پورامینی با بیان این که ایستایی باعث تقلید کورکورانه در عرصه اعتقادی به جای ایمان واقعی می‌شود، اظهار کرد: شبهه در عمق بخشی به اعتقادات نقش دارد.

وی افزود: غلو و افراط‌گری از دیگر آسیب‌های عدم پرسشگری است، زیرا در محیطی که پرسش وجود دارد خرافات شکل نمی‌گیرد. از سوی دیگر عدم پرسشگری داده‌های افراد را سطحی و در حد شبکه‌های مجازی می‌کند.

مسئول مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه‌های علمیه در رابطه با علل عدم پرسشگری گفت: ترس از برچسب‌های سست اعتقادی و ضعف در دین از جمله علل است. پاسخ‌های نامناسب، حجم فراوان اطلاعات غیر دینی و الگو‌های ضعیف نیز سبب عدم پرسشگری می‌شود.

وی با اشاره به اینکه باید طبیبی امن باشیم، یادآور شد: در گذشته حوزه‌های علمیه محلی برای حضور و تردد عموم مردم از جمله بازاریان و جوانان بودند، امروز هم نیاز به تقویت ارتباطات است.

مراسم اختتامیه چهارمین دوره آموزشی «شبهه‌شناسی، روش پاسخ و مواجهه» با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین احمد فرخ‌فال، استاد حوزه و دانشگاه، ۱۰ شهریورماه و همزمان با سالروز شهادت امام حسن عسکری(ع) و آغاز امامت ولی عصر(عج)، از ساعت ۹ تا ۱۲ در مجتمع یاوران مهدی(عج) قم برگزار می‌شود.

محدثه نعیمی فرد