کد خبر: ۴۳۰۲۹۷۶

تاریخ: ۱۱ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۸:۵۹

یادداشت

وظایف جامعه قرآنی در تبیین غیبت امام زمان(عج)

غیبت امام زمان(ع) به‌عنوان یک عبادت معنوی در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان باید درک شود و جامعه قرآنی و فعالان دینی در این دوران مسئولیتی عظیم دارند؛ آنان باید این مفهوم را به درستی تبیین کرده و نشان دهند که انتظار و دعا برای ظهور امام، نه تنها یک فریضه دینی بلکه یک جهاد فرهنگی و اجتماعی است.

غیبت امام زمان(ع) در تاریخ تشیع، موضوعی پر از ابعاد معنوی و فلسفی است که به طور عمیق در دل آموزه‌های قرآنی و روایات اهل بیت (علیهم‌السلام) جای دارد. آنچه در این میان اهمیت دارد، این است که غیبت امام، به‌عنوان یک امر الهی، نه تنها یک مسأله دینی و سیاسی، بلکه یک «عبادت» به شمار می‌آید که باید درک و فهم صحیحی از آن در جامعه دینی شکل گیرد. غیبت امام زمان(ع) همچون یک حرکت مقدس در تاریخ بشریت قرار دارد که در دل انتظار ظهور، نهاد‌های دینی و قرآنی را به تلاش و جهاد درونی و اجتماعی فرا می‌خواند.

غیبت امام زمان عبادتی در پرده انتظار

در قرآن کریم و روایات، انتظار امام مهدی(ع) به‌عنوان یک فریضه بزرگ و عبادت ویژه تلقی شده است. این عبادت نه تنها به معنای «صبر» در برابر غیبت و فاصله زمانی تا ظهور، بلکه به معنای «حضور معنوی» امام در زندگی فردی و اجتماعی مردم است. انتظار برای آمدن امام مهدی(ع) نه تنها در قالب یک مفهوم فلسفی، بلکه در قالب عملی مقدس به تصویر کشیده شده است؛ چراکه طبق فرمایش امام صادق(ع)، «انتظار فرج از عبادات است.» این بیان نه تنها تاکید بر اهمیت انتظار در دوران غیبت دارد، بلکه دعوتی است برای بهره‌برداری از آن در تمام عرصه‌های زندگی فردی و اجتماعی.

در دوران غیبت، مسلمانان در امتحانی بزرگ قرار دارند؛ زیرا عدم حضور فیزیکی امام زمان (ع) به معنای انقطاع از رهبری الهی نیست، بلکه فرصتی است برای تقویت ایمان، عمل به اصول دینی و اجتماعی، و درک عمیق‌تر از مفاهیمی، چون عدل، ظلم‌ستیزی، و تحقق آرمان‌های اسلامی. در حقیقت، غیبت امام (ع) خود نیز یک «مکتب» است، که به‌طور ضمنی انسان‌ها را به تحمل سختی‌ها و درک معنای واقعی عبادت، صبر، و جهاد فرا می‌خواند.

وظایف جامعه قرآنی در تبیین غیبت امام زمان (ع)

در این دوران حساس، نقش جامعه قرآنی و فعالان دینی در تبیین مفهوم غیبت و فرهنگ انتظار بسیار حیاتی است. وظایف آنان فراتر از آموزش و ترویج صرف مفاهیم قرآنی است؛ بلکه در حقیقت باید از ظرفیت‌های قرآن و اهل بیت (علیهم‌السلام) استفاده کنند تا معنای «انتظار» را به‌طور عملی در جامعه پیاده کنند و نقش این مفهوم در تقویت روحیه ایمانی و اخلاقی مردم را روشن سازند.

تبیین صحیح مفهوم غیبت و عبادت بودن آن

یکی از اساسی‌ترین وظایف فعالان قرآنی، تبیین دقیق و جامع مفهوم غیبت امام زمان (ع) به‌عنوان عبادتی روحانی و اجتماعی است. لازم است که مفسران قرآن و خطبا در سخنرانی‌ها و برنامه‌های قرآنی خود این موضوع را به‌طور عمیق و با استفاده از آیات قرآن و روایات معصومین (علیهم‌السلام) تشریح کنند. تاکید بر اینکه غیبت امام تنها به معنای نبود فیزیکی ایشان نیست، بلکه در حقیقت حضوری معنوی و راهبری از سوی امام برای مؤمنان در این دوران وجود دارد، ضروری است.

ترویج فرهنگ انتظار در قالب عمل

انتظار امام مهدی (ع) تنها یک آرزوی قلبی نیست، بلکه یک برنامه عملی است. درک درست از انتظار باید در رفتار و اعمال مسلمانان متجلی شود. جامعه قرآنی باید با برگزاری نشست‌ها و همایش‌ها، و به‌ویژه از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، مفهوم انتظار را به‌عنوان یک «دعوت به عمل» معرفی کند. در این راستا، همگان باید در مسیر تحقق اهداف دینی و اسلامی گام بردارند و منتظر امام باشند.

تقویت عبادات فردی و اجتماعی در دوران غیبت

در دوران غیبت، امام زمان (ع) به‌طور خاص به حضور معنوی در دل‌های مؤمنان پرداخته و آنها را به سوی اعمال صالحه هدایت می‌کند. به همین دلیل، جامعه قرآنی باید از فرصت این دوران بهره‌برداری کرده و در کنار فعالیت‌های فرهنگی، عبادات فردی همچون نماز، دعا و روزه را تقویت کند. علاوه بر این، فعالیت‌های اجتماعی در راستای تحقق عدل، محبت، و برادری نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

ارتباط با نسل جوان و تربیت منتظران شایسته

جوانان، به‌عنوان آینده‌سازان جامعه اسلامی، باید با مفهوم غیبت و انتظار به‌طور عمیق آشنا شوند. جامعه قرآنی باید در مراکز آموزشی، مساجد، کلاس‌های قرآن و محافل دینی، نسلی از منتظران آگاه و فعال پرورش دهد که در کنار حفظ آموزه‌های قرآنی، آمادگی پذیرش و حمایت از امام زمان (ع) را داشته باشند. این نسل باید درک کند که انتظار به معنای «عدم فعالیت» نیست، بلکه «فعالانه» در انتظار آمدن منجی باید به اصلاح فردی و اجتماعی بپردازد.

تقویت روحیه امید و نشاط در جامعه

غیبت امام زمان (عج) در کنار همه پیچیدگی‌های خود، پیامی از امید و نوید به جهانیان دارد. در دوران غیبت، انتظار به‌عنوان یک منبع قوت و امید باید در دل‌ها زنده بماند. جامعه قرآنی باید به‌طور مستمر از آیات و روایات بهره برده و به مردم یادآوری کند که غیبت، به‌هیچ‌وجه به معنای انقطاع از هدایت الهی نیست، بلکه فرصت‌های جدیدی را برای رشد معنوی فراهم می‌آورد.

در پایان باید گفت غیبت امام زمان (ع) به‌عنوان یک عبادت معنوی در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان باید درک شود. جامعه قرآنی و فعالان دینی در این دوران مسئولیتی عظیم دارند؛ آنان باید این مفهوم را به درستی تبیین کرده و نشان دهند که انتظار و دعا برای ظهور امام، نه تنها یک فریضه دینی بلکه یک جهاد فرهنگی و اجتماعی است. انتظار امام مهدی (ع) باید به‌عنوان یک امر عملی در زندگی مسلمانان جاری باشد و در هر گوشه از جامعه، نشانه‌های آن دیده شود. غیبت امام (ع) فرصتی است برای ظهور معنوی انسان‌هایی که با ایمان و عمل صالح، زمینه‌ساز ظهور ایشان خواهند شد.

وهاب خدابخشی