کد خبر: ۴۳۰۳۹۰۳

تاریخ: ۱۶ شهريور ۱۴۰۴ - ۲۳:۲۳

حجت‌الاسلام کلباسی:

سنت‌های الهی چارچوب حکمرانی زمینه‌ساز ظهور است

رئیس مرکز تخصصی مهدویت حوزه با اشاره به اهمیت سنت‌های الهی در حکمرانی زمینه‌ساز ظهور، گفت: سوره اسراء نماد کاملی از این سنت‌هاست و داستان بنی‌اسرائیل در قرآن کلید فهم سنت‌های اجتماعی و تاریخی است که بر امت اسلامی نیز جاری خواهد شد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی کلباسی، مدیر مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم، عصر امروز، ۱۶ شهریورماه در ادامه سلسله نشست‌های مدرسه حکمرانی زمینه‌ساز ۲ که در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد، اظهار کرد: مرحوم علامه طباطبایی می‌فرمایند جریان تاریخ، جریان ظهور حق است و این مسیر از آغاز تا قیامت امتداد دارد که این نگاه عالمانه، قرآنی و معقول بسیاری از پرسش‌ها را پاسخ می‌دهد و نشان می‌دهد که تحقق ظهور حق، امری حتمی و ضروری است.

وی که در موضوع «حکمرانی زمینه‌ساز و سنت‌های الهی» سخن می‌گفت، افزود: سخن گفتن قرآن از قیامت صرفاً یک خبر نیست، بلکه تبیین واقعیتی است که انسان باید خود را برای آن آماده سازد. تأکید قرآن بر معاد که گفته‌اند بیش از یک‌سوم قرآن و حتی به نقل برخی نیمی از آن را دربرمی‌گیرد و برای آماده‌سازی فرد و جامعه انسانی در برابر صحنه قیامت است و همین منطق درباره بحث ظهور نیز صادق است.

مدیر مرکز تخصصی مهدویت خاطرنشان کرد: پیامبر اکرم (ص) به صورت قطعی و یقینی وعده ظهور حضرت مهدی (عج) را داده‌اند و این موضوع از متواترات عالم اسلام است و هیچ عالم منصفی نمی‌تواند در اصل آن تردید کند، بنابراین مسئله ظهور، حادثه‌ای حتمی است که انسان در برابر آن وظیفه و مسئولیت دارد، نه اینکه نسبت به آن بی‌تفاوت باشد.

وی ادامه داد: پرسش اساسی این است که حکمرانی زمینه‌ساز در چه چارچوبی باید حرکت کند؟ آیا با شعار و ادعا تحقق می‌یابد؟ آیا با کار‌های بی‌پایه مانند جست‌وجوی ظاهری حضرت در کوه و بیابان محقق می‌شود؟ پاسخ این است که چارچوب حقیقی، همان سنت‌های الهی است که در قرآن بیان شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین کلباسی با اشاره به سوره اسراء گفت: در این سوره سنت‌های الهی با تأکید بیان شده و آمده است: «وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَحْوِیلًا وَ لَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِیلًا»؛ یعنی هیچ دگرگونی و جایگزینی در سنت‌های الهی رخ نمی‌دهد که این اصل، راهنمای ما در زمینه‌سازی ظهور است.

وی افزود: روایتی در تفسیر عیاشی نقل شده که مضمون والایی دارد و عبدالرحیم قصیر درباره آیه «إِنَّمَا أَنتَ مُنذِرٌ وَلِکُلِّ قَوْمٍ هَادٍ» از امام سؤال می‌کند و حضرت پاسخ می‌دهند: «قرآن زنده است و مرگ در آن راه ندارد؛ همان‌گونه که خدا زنده است و مرگ در او نیست» و سپس می‌فرمایند: اگر قرآن فقط مخصوص زمان نزول بود، با از بین رفتن آن اقوام، قرآن نیز موضوعیت نداشت. بلکه آیات قرآن در طول تاریخ جاری است و برای همه زمان‌ها کاربرد دارد.

مدیر مرکز تخصصی مهدویت تأکید کرد: آیات قرآن و سنت‌های الهی در تمام بستر تاریخ زنده و جاری هستند و حکمرانی زمینه‌ساز ظهور باید بر همین سنت‌ها استوار باشد تا بتواند رسالت خود را در قبال آینده تاریخ و تحقق وعده الهی به انجام برساند.

سنت‌های الهی در داستان بنی‌اسرائیل الگوی حکمرانی زمینه‌ساز است

حجت‌الاسلام والمسلمین کلباسی با اشاره به اهمیت سنت‌های الهی در حکمرانی زمینه‌ساز ظهور، گفت: سوره اسراء نماد کاملی از این سنت‌هاست و داستان بنی‌اسرائیل در قرآن کلید فهم سنت‌های اجتماعی و تاریخی است که بر امت اسلامی نیز جاری خواهد شد.

مدیر مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم اظهار کرد: بحث سنت‌های الهی در موضوع زمینه‌سازی و حکمرانی زمینه‌ساز بسیار حائز اهمیت است و سوره اسراء یک نماد کامل در این زمینه به شمار می‌رود و با تأمل در آیات این سوره و ارتباط صدر و ذیل آن، بسیاری از حقایق آشکار می‌شود.

وی افزود: یکی از رموز این موضوع، تأکید ویژه قرآن بر بنی‌اسرائیل است و هیچ قوم و ملتی مانند بنی‌اسرائیل در قرآن این‌همه آیه ندارد و حضرت موسی کلیم‌الله (ع) به‌نوعی قهرمان قرآن معرفی شده و در سوره‌های مختلف از بقره، آل عمران و قصص گرفته تا سوره‌های مفصل، جایگاه برجسته‌ای دارد.

مدیر مرکز تخصصی مهدویت تصریح کرد: پیامبر اکرم (ص) نیز در حدیثی شریف فرموده‌اند که هرچه بر جامعه بنی‌اسرائیل گذشته، بر امت اسلامی نیز خواهد گذشت؛ حتی اگر وارد سوراخ سوسماری شده باشند و این شباهت کامل در عملکرد‌ها و سنت‌های تاریخی نشان می‌دهد که سنن الهی در امت‌ها به صورت مشابه جاری است.

وی ادامه داد: در آغاز سوره اسراء، پس از بیان ماجرای «سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَى بِعَبْدِهِ» و سیر پیامبر اکرم (ص) از مسجدالحرام به مسجدالاقصی، داستان حضرت نوح (ع) و سپس ماجرای بنی‌اسرائیل مطرح می‌شود و در این بخش تأکید می‌شود که بنی‌اسرائیل دوبار در زمین فساد خواهند کرد و هر بار که دست به فساد بزنند، اقوامی بر آنان مسلط می‌شوند و آنان را به سختی مجازات خواهند کرد. قرآن این وعده را «وعداً مفعولاً» معرفی می‌کند؛ وعده‌ای حتمی و قطعی.

حجت‌الاسلام والمسلمین کلباسی افزود: این داستان، چارچوبی از سنت‌های الهی را نشان می‌دهد؛ جریانی مستمر که حتی اگر تاریخ بنی‌اسرائیل به پایان رسیده باشد، باز هم در امت‌های بعدی تکرار خواهد شد. امروز نیز صهیونیسم جهانی همان جریان فساد و تباهی را ادامه داده و قرآن کریم دقیقاً ویژگی‌های فکری و عملی آنان را بیان کرده است؛ همان چیزی که اکنون در صحنه غزه و دیگر مناطق به‌وضوح مشاهده می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: قرآن هم از برگزیدگی بنی‌اسرائیل در زمان اطاعت و ایمان سخن گفته و هم از لعن الهی بر کافران بنی‌اسرائیل در اثر فساد و طغیان. این آیات نشان می‌دهد که حکمرانی زمینه‌ساز، باید بر اساس سنت‌های الهی تبیین‌شده در قرآن حرکت کند تا گرفتار انحراف و فساد نشود.