کد خبر: ۴۳۰۳۹۹۴

تاریخ: ۱۷ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۰:۵۶

اسماعیل بقایی:

هفته وحدت فرصتی برای بازاندیشی درباره مسائل جهان اسلام است

سخنگوی وزارت امور خارجه هفته وحدت را فرصتی برای بازاندیشی در مسائل و مشکلات که جهان اسلام با آن دست به گریبان است، دانست و گفت: مهم‌ترین و دردناک‌ترین این مسائل، وضعیت فلسطین است؛ جایی که هر روز ابعاد تازه‌ای از جنایت‌ها و نسل‌کشی در سرزمین‌های اشغالی آشکار می‌شود.

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری هفتگی اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه صبح امروز، دوشنبه 17 شهریور، با حضور اصحاب رسانه برگزار شد.

وی در آغاز سخنان خود با تبریک فرا رسیدن میلاد پیامبر اسلام(ص) و گرامیداشت هفته وحدت، تأکید کرد: این ایام فرصتی برای بازاندیشی در مسائل و مشکلاتی است که جهان اسلام با آن دست به گریبان است.

به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه، مهم‌ترین و دردناک‌ترین این مسائل، وضعیت فلسطین است؛ جایی که هر روز ابعاد تازه‌ای از جنایت‌ها و نسل‌کشی در سرزمین‌های اشغالی آشکار می‌شود.

بقایی اظهار کرد: پیش از شروع نشست، ناچار شدم دو بار آمار شهدا و مجروحان فلسطینی را به‌روزرسانی کنم، چراکه روند کشتار به‌شدت رو به افزایش است.

وی این اقدامات را ادامه سیاست آوارگی اجباری فلسطینیان دانست و یادآور شد که حتی نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی نیز به صراحت از ضرورت اخراج مردم غزه سخن گفته است؛ موضوعی که واکنش‌های گسترده بین‌المللی را به دنبال داشته و بسیاری از کشورهای جهان خواستار توقف فوری این جنایات شده‌اند.

ابراز همدردی با مردم افغانستان و پاکستان

سخنگوی وزارت خارجه همچنین به حوادث اخیر در دو کشور همسایه اشاره کرد و گفت: مصیبت‌ وارده بر مردم افغانستان بر اثر زمین‌لرزه شدید و نیز سیل گسترده در پاکستان را تسلیت می‌گویم.

وی گفت: جمعیت هلال‌احمر ایران آمادگی خود را برای کمک‌رسانی به آسیب‌دیدگان افغانستان اعلام کرده است و جمهوری اسلامی ایران نیز همبستگی خود را با ملت پاکستان در این شرایط دشوار ابراز کرده است.

واکنش به گزارش آژانس و اتهامات غرب علیه ایران

سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در واکنش به گزارش اخیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و اظهارات رافائل گروسی، تأکید کرد: این گزارش مورد بررسی دقیق قرار گرفته و مواضع رسمی جمهوری اسلامی ایران در قالب یادداشت‌های رسمی به آژانس و شورای حکام منتقل خواهد شد.

وی افزود: انتظار طبیعی ما این بود که گزارش منتشر شده، بازتاب‌دهنده واقعیت‌های موجود باشد و به‌ویژه به حمله انجام شده علیه تأسیسات هسته‌ای ایران با جزئیات کافی بپردازد؛ اقدامی که ماهیتی به‌شدت غیرقانونی و خطرناک داشت و لازم بود آژانس با موضعی قاطع آن را محکوم کند تا چنین تعرضاتی در آینده تکرار نشود.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: برداشت ما این است که آژانس دریافته شرایط اجرای تعهدات پادمانی ایران پس از تجاوز اخیر نمی‌تواند مشابه گذشته باشد. این رخداد بی‌سابقه، خارج از چارچوب پروتکل‌های موجود بوده و موجب شد آژانس نیز بپذیرد که دیدگاه‌های ایران باید به‌طور جدی لحاظ شود. این مسئله در سه دور مذاکرات ایران با آژانس در تهران و وین مورد بحث قرار گرفته و اگرچه هنوز به جمع‌بندی نهایی نرسیده‌ایم، اما روند گفت‌وگوها مثبت بوده است. در این مسیر، واقعیات میدانی، قوانین مصوب مجلس و سیاست‌های شورای عالی امنیت ملی همواره مدنظر تیم مذاکره‌کننده ایران قرار داشته و اکنون در انتظار نهایی‌شدن متن چارچوب جدید همکاری‌های دو طرف هستیم.

وی یادآور شد: در اوایل ماه مه برخی اسناد از سوی آژانس به وین منتقل شد که برخلاف پروتکل‌های موجود بود و در نهایت خود آژانس نیز پذیرفت که این اقدام نباید صورت می‌گرفت.

گفت‌وگوی عراقچی با مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا

سخنگوی وزارت خارجه همچنین درباره مذاکرات اخیر سید عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، با «کایا کالاس» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در دوحه تصریح کرد: این دیدار مفید و سازنده بود. ما بر این باوریم که باید از هر فرصتی برای دفاع از منافع کشور، ارائه دیدگاه‌های جمهوری اسلامی و هشدار نسبت به سوءاستفاده احتمالی از مکانیسم ماشه بهره ببریم. در این گفت‌وگوها، مجموعه‌ای از نکات و پیشنهادها مطرح شد که امیدواریم زمینه‌ساز بازنگری طرف‌های اروپایی در رویکردهای پیشینشان باشد.

پاسخ ایران به ادعاهای پارلمان انگلیس

وی در بخش دیگری از سخنان خود به گزارش اخیر پارلمان انگلیس اشاره کرد و گفت: اتهامات مطرح‌شده علیه ایران هیچ پایه و اساسی ندارد و موضوع تازه‌ای هم نیست. سابقه طولانی اقدامات مداخله‌جویانه لندن در قبال تهران بر کسی پوشیده نیست و اکنون نیز شاهد ادامه همان رویکرد، البته بدون ارائه حتی یک سند معتبر، هستیم. این رفتار را باید در چارچوب سیاست سنتی انگلیس، همسو با آمریکا، برای فشار سیاسی بر جمهوری اسلامی ارزیابی کرد. سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرد: تمامی این ادعاها مردود است و تهران آن را به‌طور کامل رد می‌کند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص تغییر نام وزارت دفاع آمریکا به «وزارت جنگ» اظهار کرد:«این تغییر در حقیقت به یک واقعیت موجود اذعان می‌کند. ما همواره در رسانه‌ها و ادبیات تحلیلی خود، اقدامات این وزارتخانه را بیشتر به‌عنوان وزارت جنگ توصیف می‌کردیم، زیرا عملکرد و رفتارهای عملی آمریکا دقیقاً همین را نشان می‌دهد. آنچه رخ داد، صرفاً بازتاب واقعیاتی بود که از قبل وجود داشت؛ این نهاد همواره درگیر تنش و درگیری با دیگر کشورها بوده است.

وی در مورد زمان مشخص مذاکرات با اروپا و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی افزود: در دیدار وزیر خارجه با مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، برخی پیشنهادها مطرح شد و ما و طرف اروپایی باید با مراجع ذی‌ربط مشورت کنیم. در حال حاضر زمان مشخصی برای مذاکرات تعیین نشده، اما ارتباط‌ها و تبادل نظرها ادامه دارد. درباره مذاکره تازه با آژانس نیز هنوز تاریخی مشخص نشده است.

پیگیر ماجرای ربوده شدن امیر موسوی هستیم

سخنگوی وزارت خارجه همچنین به اخبار منتشرشده درباره ربوده‌شدن امیر موسوی در مصر واکنش نشان داد و گفت: امروز چنین اخباری به ما رسید. ایشان دیپلمات نیستند و با گذرنامه عراقی وارد مصر شده‌اند. ما وظیفه داریم از حقوق ایشان حمایت کنیم و از طریق دفتر حفاظت منافع در مصر، این موضوع را پیگیری خواهیم کرد.

بقایی در واکنش به بیانیه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره نشست شانگهای تصریح کرد: اظهارات خانم کالاس را باید در چارچوب نگاه دشمن‌انگارانه برخی کشورهای غربی نسبت به رقبا ارزیابی کرد. اما پرسش این است که ایشان به چه قواعد و نظم بین‌المللی اشاره دارند؟ آیا منظورشان آنچه در غزه رخ می‌دهد است؟ آیا قوانین اتحادیه اروپا نسل‌کشی یک ملت در فلسطین را مجاز می‌دانند؟ چنین ادعاهایی با عملکرد واقعی اتحادیه اروپا همخوانی ندارد و صرفاً در راستای دشمن‌انگاری کشورهایی است که بر اساس منافع خود و حفظ استقلال ملی خود پیشرفت می‌کنند.

محدودیت‌های سفر هیئت ایرانی به سازمان ملل

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره محدودیت‌های سفر هیئت ایرانی به سازمان ملل در نیویورک اظهار کرد: از نظر قانونی آمریکا نمی‌تواند مانع رفت‌وآمد ما شود، اما این کشور با نقض قوانین بین‌المللی چنین اقداماتی انجام می‌دهد. ما برنامه داریم همانند گذشته از فرصت‌های این اجلاس برای تشریح مواضع خود بهره ببریم. رئیس‌جمهور کشورمان نیز در این اجلاس حضور خواهد داشت و هماهنگی‌های لازم برای پیگیری مباحث صورت گرفته است.

وی افزود: با توجه به تحولات جاری در منطقه، به‌ویژه موضوع نسل‌کشی فلسطین، انتظار می‌رود که مهم‌ترین دغدغه جامعه جهانی و مطالبات بین‌المللی، همین مسئله باشد. محدودیت‌هایی که علیه دیپلمات‌های ایرانی اعمال می‌شود، سابقه‌ای طولانی دارد و نقض تعهدات دولت میزبان محسوب می‌شود؛ ما اعتراض خود را رسماً اعلام کرده‌ایم.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی درباره پیش‌نویس قطعنامه ایران در اجلاس عمومی آژانس و مخالفت آمریکا، سخنگوی وزارت خارجه گفت: قطعنامه پیشنهادی ایران صرفاً بازتاب قانونی است که پیش‌تر نیز وجود داشته و بر اساس حقوق بین‌الملل، هرگونه تهدید یا حمله به تأسیسات هسته‌ای ممنوع است و تهدید صلح و امنیت بین‌المللی محسوب می‌شود.

وی ادامه داد: پیش‌نویس قطعنامه ایران تأکید دارد که هیچ کشوری حق حمله به تأسیسات هسته‌ای دیگر کشورها را ندارد و این موضوع مبتنی بر قوانین بین‌المللی است و حمایت همه کشورها را می‌طلبد. مخالفت آمریکا نشان‌دهنده بی‌توجهی آشکار این کشور به قواعد بین‌الملل و روی آوردن آن به سیاست ارعاب است. مستنداتی که آمریکا منتشر کرده، نمایانگر تلاش این کشور برای ارائه تفسیر نادرست از اقدامات خود است؛ آمریکایی‌ها تعرض خود به ایران را به‌عنوان حق دفاع جمعی معرفی کرده‌اند که چنین حقی وجود ندارد و حتی آژانس را تهدید کرده‌اند که در صورت تصویب قطعنامه، تمامی کمک‌های خود را متوقف خواهد کرد. این رفتار نشان می‌دهد آمریکا به‌خوبی می‌داند اقداماتش مغایر حقوق بین‌الملل است و از آشکار شدن مسئولیت خود واهمه دارد. ایران مصمم است پیش‌نویس قطعنامه خود را ارائه دهد و موضوع را پیگیری کند.

آیا رئیس‌جمهور دوباره به چین سفر می‌کند؟

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره سفر احتمالی رئیس جمهور به چین و روند اجرای قرارداد ۲۵ ساله با این کشور گفت: قرارداد ۲۵ ساله در حال اجرا است و از آنجایی که این توافقنامه گسترده است، طبیعی است که در طول اجرا نیازمند نظارت و مراقبت مستمر باشد تا هرگونه چالش برطرف شود. درباره سفر آتی رئیس جمهور به چین، اطلاعاتی در دست ندارم.

وی درباره توسعه تسلیحات رژیم صهیونیستی و شایعات مربوط به خروج ایران از ان‌پی‌تی اظهار کرد: واقعیت این است که رژیم صهیونیستی تنها مانع تحقق منطقه‌ای عاری از سلاح هسته‌ای است و عضوی از معادلات بین‌المللی خلع سلاح به شمار نمی‌رود. این رژیم مرتکب جنایت‌های انسانی شده و ساختارش بر ترور استوار است و همواره تهدیدی برای کشورهای دیگر به شمار می‌آید. در تمامی کنفرانس‌های مرتبط با خلع سلاح، این تهدید مورد بررسی قرار می‌گیرد و مجبور کردن رژیم صهیونیستی به پذیرش اسناد بین‌المللی ضروری است. در خصوص ایران، ما عضو ان‌پی‌تی هستیم و هرگونه تصمیم درباره خروج از آن، نیازمند تصویب در مجلس و تصمیم‌گیری نهایی نظام است.

بقایی در خصوص ملاقات سفیر ایران با وزیر آموزش ترکیه توضیح داد: این دیدار به منظور رفع برخی مسائل مرتبط با مراکز آموزشی ایران در ترکیه برگزار شد. ایران در حال حاضر دو مرکز در آنکارا و استانبول دارد و چنین گفتگوهایی امری معمول است تا روند فعالیت این موسسات تسهیل شود.

دستورکار سفر عراقچی به مصر

وی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال سفر عراقچی به مصر و مذاکرات با آژانس گفت: سفر به کشورهای منطقه بخشی از سیاست ایران برای تقویت همکاری‌ها و انجام رایزنی درباره تحولات بین‌المللی است. سفر به مصر برنامه‌ریزی شده و احتمال انجام آن وجود دارد. همچنین ما یک سفر برنامه‌ریزی شده به تونس برای گفتگو درباره روابط دوجانبه داریم و در صورت نیاز، سفرهای دیگری نیز ممکن است انجام شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص برنامه‌ریزی اقتصادی در مواجهه با مکانیسم ماشه تأکید کرد: وزارت امور خارجه به عنوان مسئول دیپلماسی کشور، وظیفه دارد از ابزارهای موجود برای حداکثر کردن منافع ملی استفاده کند. پیش‌بینی‌هایی انجام شده تا در صورت بازگشت تحریم‌ها، کشور بتواند با حداقل آسیب اداره شود.

ایران درباره توانمندی‌هایش هیچگاه مذاکره نخواهد کرد

سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره مذاکرات با آمریکا و مباحث مطرح شده از سوی این کشور، تأکید کرد: کاملاً روشن است که ایران هرگز درباره توانمندی‌های خود وارد مذاکره نخواهد شد. امروز بیش از هر زمان دیگری مشخص شده که مردم ایران اجازه نخواهند داد درباره ابزارهایی که برای حفظ امنیت و دفاع از کشور ضروری است، بحث شود.

وی همچنین به نقش کشورهای اروپایی در روند مذاکرات اشاره کرد و گفت: به نظر می‌رسد کشورهای اروپایی تصمیم گرفته‌اند نقش پیشین خود در این روند را به دیگران واگذار کنند.

بقایی درباره اظهارات کشورهای اروپایی که ایران را به شانه خالی کردن متهم کرده‌اند، بیان کرد: این ایران بود که در مسیر دیپلماسی با حمله نظامی مواجه شد. شروط غیرمنطقی اروپایی‌ها و مواضع‌شان در مقابل اقدامات آمریکا با مسئولیت‌هایشان همخوانی نداشت. این نوع اظهارات بیشتر فرافکنی است و نشان می‌دهد راهبرد مشخصی برای مواجهه با مسائلی که بی‌جهت بین‌المللی شده، وجود ندارد.

ممانعت از حضور هیئت فلسطینی در سازمان ملل مغایر با تعهدات آمریکا

وی در واکنش به تلاش آمریکا برای جلوگیری از حضور هیئت فلسطینی در کنفرانس عمومی سازمان ملل، گفت: این اقدام مغایر با تعهدات آمریکا در چارچوب موافقتنامه مقر است و علاوه بر نقض تعهد، نشان‌دهنده سیاست خطرناک واشنگتن در همکاری با رژیم صهیونیستی برای حذف موضوع فلسطین از مجمع عمومی است. بهانه‌های مطرح‌شده نیز کاملاً غیرقابل قبول است، از جمله پیگیری اتهامات توسط دیوان کیفری بین‌المللی علیه مقامات رژیم صهیونیستی.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به ادعای شبکه بی‌بی‌سی درباره امام موسی صدر اظهار کرد: خانواده امام موسی صدر دیدگاه‌های خود را درباره مستند ارائه کرده‌اند. از نظر حقوقی، ناپدید شدن ایشان مصداق یک ناپدیدسازی اجباری است و تاکنون مدارک ارائه‌شده بیشتر حدس و گمان بوده است. ایران همچنان مسئولیت خود را در پیگیری این موضوع ادامه خواهد داد.

وی درباره نشست آتی رژیم صهیونیستی برای اقلیت‌های دینی در سوریه، عراق و لبنان گفت: برگزاری این کنفرانس مشابه درخواست از افرادی با پیشینه جنایی برای اظهار نظر درباره قاچاق انسان است. رژیم صهیونیستی در ضربه زدن به کشورهای منطقه هیچ تبعیضی قائل نیست و هیچ نیت خیرخواهانه‌ای برای گروه‌های دینی و نژادی ندارد.

تحریم‌ها؛ محور مذاکرات ایران با روسیه و چین

بقایی در خصوص رایزنی‌ها با چین و روسیه در زمینه بازگشت احتمالی تحریم‌ها، اظهار کرد: نباید ساده‌انگارانه یا مبالغه‌آمیز به موضوع نگاه کرد. ما با علم بر ناعادلانه بودن بازگشت تحریم‌ها، تلاش کردیم مانع آن شویم. چین و روسیه شرکای ما هستند و تماس‌های لازم برای هماهنگی در این زمینه ادامه خواهد یافت.

وی در واکنش به تهدیدهای آمریکا علیه ونزوئلا گفت: حمایت ایران از ونزوئلا مبتنی بر حقوق بین‌الملل و مقابله با یکجانبه‌گرایی است. اتفاقات منطقه کارائیب قطعاً اثراتی بر قوانین بین‌المللی دارد. روابط ایران و ونزوئلا بر پایه احترام و منافع مشترک شکل گرفته است.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره موضع چین و روسیه در مکانیسم ماشه گفت: چین و روسیه با ایران هم‌نظر هستند و معتقدند کشورهای اروپایی صلاحیت بازگرداندن تحریم‌ها را ندارند، زیرا خود پیش‌تر تعهداتشان را نقض کرده‌اند. نامه مشترک این سه کشور مواضع را روشن کرده و بسیاری از کشورهای عضو سازمان ملل نیز خواستار بازنگری اروپایی‌ها شده‌اند.

وی افزود: رئیس‌جمهور در دیدار با همتایان خود در سازمان شانگهای موضوعات متنوعی را مطرح کرد که یکی از آنها قانون‌شکنی علیه ایران و روند تحولات شورای امنیت و موضوع هسته‌ای بود.

بقایی در پایان درباره طرح خلع‌سلاح مقاومت لبنان گفت: موضع ما کاملاً روشن است؛ لبنانی‌ها باید با توجه به شرایط خودشان بهترین تصمیم را درباره امنیت کشورشان اتخاذ کنند. در شرایطی که رژیم صهیونیستی به هیچ قانونی پایبند نیست و آمریکا جانب رژیم را گرفته، همه کشورهای منطقه باید با اتکا به توان خود از کشورشان دفاع کنند. دفاع از کیان ملی یک حق ذاتی است.