کد خبر: ۴۳۰۴۷۳۹

تاریخ: ۲۲ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۳:۲۵

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان:

درآمد قرآنی اوقاف استان زنجان تقریباً صفر است

حجت‌الاسلام کرمی برگزاری مسابقات قرآن را یکی از وظایف مهم سازمان اوقاف دانست و بیان کرد: سالانه حدود ۵۰۰ میلیون تومان برای مسابقات هزینه می‌کنیم، در حالی که اگر بخواهیم این رویداد را با کیفیت مطلوب برگزار کنیم، بیش از دو میلیارد تومان اعتبار لازم است. با این حال، درآمد قرآنی ما در استان تقریباً صفر است و موقوفه شاخصی در این زمینه نداریم.

به گزارش ایکنا از زنجان حجت‌الاسلام مختار کرمی، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان شنبه ۲۲ شهریور در نشست خبری با اصحاب رسانه با تأکید بر ماهیت اقتصادی سازمان اوقاف اظهار کرد: برخلاف تصور عمومی، سازمان اوقاف یک دستگاه فرهنگی محسوب نمی‌شود و حتی یک ریال اعتبار فرهنگی دریافت نمی‌کند. وظیفه اصلی ما حفظ عین موقوفه، ارتقای بهره‌وری و اجرای دقیق نیت واقفان است. از این‌رو تولید درآمد و مدیریت اقتصادی موقوفات مأموریت اصلی ما به شمار می‌رود.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان با اشاره به برخی نگاه‌های نادرست در جامعه نسبت به این سازمان، گفت: بسیاری از تحلیل‌هایی که درباره عملکرد اوقاف مطرح می‌شود، ناشی از ناآگاهی نسبت به قوانین و مقررات است. سازمان اوقاف قوانین اختصاصی دارد که به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و ما موظف به اجرای آن‌ها هستیم.

وی ادامه داد: یکی از ضعف‌های ما در گذشته کم‌کاری در تبیین این قوانین برای مردم و مسئولان بوده است، اما اصحاب رسانه در سال‌های اخیر کمک بزرگی در این زمینه کرده‌اند و توانسته‌اند بسیاری از شبهات را در جامعه برطرف کنند. از این بابت قدردان همراهی رسانه‌ها هستیم.

او گفت: یکی از تعالیم ارزشمند مکتب اسلام احسان و نیکوکاری است و موقوفات جلوه‌ای از این فرهنگ در سیره ائمه اطهار (ع) به شمار می‌رود. بر همین اساس در اغلب شهرستان‌های استان پروژه‌هایی در حال اجراست.

وی با اشاره به همکاری اوقاف با وزارت راه و شهرسازی اظهار کرد: ۲۲۲ هکتار از اراضی وقفی برای اجرای طرح نهضت ملی مسکن اختصاص یافته که ساخت بیش از ۵ هزار واحد مسکونی در آن پیش‌بینی شده است.

کرمی افزود: طی سه سال گذشته حدود ۴۰ میلیارد تومان برای توسعه و ساماندهی حرم سیدابراهیم(ع) هزینه شده و اخیراً نیز ۸۰ میلیارد تومان اعتبار جدید برای این مجموعه اختصاص یافته است.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان ادامه داد: در حوزه انرژی، احداث دو نیروگاه خورشیدی یک و سه مگاواتی در دستور کار قرار گرفته است. کلنگ‌زنی نیروگاه یک مگاواتی با اعتباری بالغ بر ۴۰ میلیارد تومان در دهه فجر انجام شد و نیروگاه دیگر نیز در اراضی متعلق به حسینیه اعظم در حال پیگیری است.

وی با اشاره به ورود اوقاف در حوزه تامین آب شرب روستایی، گفت: در سال ۱۴۰۳ حدود ۲ میلیارد تومان از محل درآمدهای موقوفات برای رفع مشکل کم‌آبی ۱۰ روستای شهرستان خدابنده هزینه شد و این طرح در سال آینده برای ۱۰ روستای دیگر نیز اجرا خواهد شد.

کرمی احیای موقوفات راکد را یکی از مأموریت‌های اصلی اداره‌کل عنوان کرد و افزود: پروژه کشت و صنعت زیتون در شهرستان طارم با مشارکت اهالی و با مجوز برداشت ۲۵۰ لیتر بر ثانیه آب آغاز شده و به‌تدریج مراحل اجرایی آن در حال تکمیل است.

وی ادامه داد: در شهر آببر، زمین‌های کشاورزی وقفی که سال‌ها بلااستفاده مانده بود، با جذب سرمایه‌گذار به پروژه ساخت ۵۲ واحد مسکونی و تجاری تبدیل شد. همچنین پروژه ۵ هکتاری کاشت درخت زیتون و احداث استخر ذخیره ۷ میلیون لیتری آب نیز در این شهر آغاز شده است.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان عنوان کرد: در شهرستان ابهر نیز بخشی از زمین‌های وقفی به مساحت ۱۳ هکتار برای تأمین زمین مسکن ملی اختصاص یافت. علاوه بر این، با همکاری یک پزشک متعهد، کلینیک درمانی هفت ‌طبقه در این شهر احداث خواهد شد. همچنین یکپارچه‌سازی اراضی کشاورزی برای افزایش بهره‌وری و تسهیل کشت‌وکار در حال انجام است.

کرمی با اشاره به اهمیت جداسازی زمین‌های وقفی از غیروقفی گفت: این اقدام به‌ویژه برای اهالی روستاها که بخش زیادی از کشت و کار و درآمدشان وابسته به این زمین‌ها است، اهمیت بسیاری دارد. طرح جداسازی در روستای ازنا شهرستان ایجرود در حال پیگیری است.

وی ادامه داد: پروژه توسعه حرم امامزاده سیداسماعیل (ع) ابهر با همکاری مسئولان و مردم خیر شهرستان شامل محوطه‌سازی، سنگ‌فرش، مبلمان شهری، احداث سرویس بهداشتی و فضای بازی کودکان اجرا شد. همچنین با مشارکت شهرداری و شورای شهر، اوقاف در ساخت میدان جدید دام نیز ورود کرد و با اعتباری نزدیک به ۳۰ میلیارد تومان از سوی حسینیه اعظم زنجان، یکی از میدان‌های استاندارد کشور احداث شد.

کرمی با اشاره به تعیین تکلیف آرامستان قدیمی دهخدا در زنجان، گفت: این قبرستان که از اواسط دهه ۵۰ دیگر مورد استفاده قرار نمی‌گرفت، با توافق اوقاف و شهرداری برای تغییر کاربری واگذار شد تا به فضای سبز یا کاربری‌های دیگر تبدیل شود.

مدیرکل اوقاف استان از مرمت و بازسازی کاروانسرای سنگی زنجان خبر داد و افزود: با اعتباری بیش از ۷ میلیارد تومان و مشارکت بخش خصوصی، این مکان تاریخی به یک رستوران سنتی تبدیل و دوباره به چرخه فعالیت بازگشت که علاوه بر اشتغال‌زایی، منبع درآمدی برای موقوفات نیز ایجاد کرده است.

او عنوان کرد: در شهرستان ماه‌نشان با توجه به آبگیری سد مراش که در اراضی وقفی قرار دارد، هماهنگی برای جابه‌جایی روستا و تبدیل به احسن موقوفات در حال انجام است. همچنین در سلطانیه برای نخستین بار سند مالکیت امامزاده ام‌البنین (س) پس از سال‌ها بلاتکلیفی صادر شد که زمینه توسعه زیرساخت‌ها را فراهم می‌کند.

وی با بیان اینکه ظرفیت‌های بالایی در حوزه سرمایه‌گذاری استان وجود دارد، افزود: نبود هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی باعث شده بسیاری از این ظرفیت‌ها از بین برود. متأسفانه تقریباً هیچ طرح سرمایه‌گذاری نداریم که بدون مانع اجرایی شده باشد و همه پروژه‌ها با مشکلات قانونی یا اداری مواجه‌اند. این موضوع هم موجب اتلاف سرمایه می‌شود و هم انرژی مدیران را می‌گیرد.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان با اشاره به وضعیت مساجد تصریح کرد: در استان زنجان حدود ۱۵۰۰ مکان مذهبی شامل مسجد، حسینیه، تکیه و زینبیه وجود دارد. اوقاف یکی از ارکان قرارگاه مسجد است و به‌عنوان کمیته پشتیبانی فعالیت می‌کند، اما هیچ اعتبار خاصی برای این امر در اختیار ما نیست. تنها کمک ناچیزی از سوی دولت برای تعمیر و تجهیز مساجد اختصاص می‌یابد که پاسخگوی نیازها نیست.

وی ادامه داد: ۷۰ درصد مساجد استان نیاز به تعمیر و تجهیز دارند. باید مردم بدانند که مدیریت مساجد بر عهده خود آن‌هاست و هیچ دولتی توان اداره بیش از ۷۵ هزار مسجد کشور را ندارد. به همین دلیل اخیراً صدور احکام هیئت امنا نیز به امامان جمعه واگذار شده است.

کرمی با اشاره به نیات واقفان در استان گفت: بیش از ۲۸۰۰ موقوفه و حدود ۵۸ نیت در استان وجود دارد که بیش از نیمی از آن‌ها مربوط به عزاداری و تعزیه‌داری است.

وی برگزاری مسابقات قرآنی را یکی از وظایف مهم سازمان اوقاف دانست و بیان کرد: سالانه حدود ۵۰۰ میلیون تومان برای مسابقات قرآنی هزینه می‌کنیم، در حالی که اگر بخواهیم این مسابقات را با کیفیت مطلوب برگزار کنیم، بیش از ۲ میلیارد تومان اعتبار لازم است. با این حال، درآمد قرآنی ما در استان تقریباً صفر است و موقوفه قرآنی شاخصی در این زمینه نداریم.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان با بیان اینکه بعد از انقلاب، تعداد موقوفات افزایش یافته است، گفت: بسیاری از موضوعاتی که ما در سازمان اوقاف با آن روبه‌رو هستیم قابلیت خبری شدن ندارد، اما آنچه در استان محقق شده ظرفیت بالایی برای اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی دارد.

کرمی با اشاره به توافق اخیر برای ساخت مسکن در قیدار اظهار کرد: در این شهر ۲۰۰ هکتار زمین برای ساخت ۶ هزار واحد مسکونی و اسکان حدود ۲۰ هزار نفر تخصیص یافته که نیاز مسکن منطقه را تا ۱۰ سال آینده تأمین می‌کند.

مدیرکل اوقاف استان با اشاره به طرح‌های نیروگاه خورشیدی گفت: در استان زنجان ظرفیت احداث سه مگاوات نیروگاه وجود دارد، اما بیش از دو سال است که به دلیل تأخیر در صدور مجوزها این پروژه‌ها متوقف مانده‌اند. زمین و اعتبار از سوی اوقاف تأمین شده ولی همکاری دستگاه‌های مسئول کافی نیست.

وی تأکید کرد: مشکل اصلی در اجرای پروژه‌ها، نبود هماهنگی میان دستگاه‌ها و عدم توجیه کارشناسان است. در بسیاری از موارد مدیران ارشد برای همکاری قول مساعد می‌دهند، اما در سطوح کارشناسی کار متوقف می‌شود و همین موضوع موجب اتلاف زمان و انرژی می‌گردد.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان با اشاره به اختلافات حقوقی در حوزه موقوفات اظهار کرد: بخش عمده قنوات موجود در استان وقف هستند و برای آن‌ها وقف‌نامه و اسناد معتبر وجود دارد. با این حال گاهی در تشخیص مالکیت بین اوقاف، بنیاد مستضعفان و ستاد اجرایی فرمان امام اختلاف نظر پیش می‌آید.

وی افزود: در برخی موارد مشخص نیست که ملک جزو اموال بلاصاحب، مصادره‌ای یا وقفی است و همین موضوع اختلافاتی را ایجاد می‌کند. ما هرگز قصد توقف طرح‌های توسعه‌ای را نداریم، اما در صورت حل نشدن اختلاف در جلسات کارشناسی، ناچاریم موضوع را از طریق مراجع قضایی پیگیری کنیم. قانون هم در نهایت حق را مشخص خواهد کرد.

کرمی درباره وقف‌های جدید در استان گفت: در پنج سال گذشته ۱۲۳ وقف جدید در زنجان ثبت شده که رقم بسیار قابل توجهی است. امسال نیز پنج وقف تازه به ثبت رسیده است. همکاران ما در اداره اوقاف هنگام مراجعه واقفان، آن‌ها را به سمت نیازهای روز جامعه مانند حمایت از زندانیان، فعالیت‌های دانش‌بنیان، حوزه‌های اجتماعی و حتی حمایت از رسانه‌ها راهنمایی می‌کنند.

وی ادامه داد: اگر چه همچنان بیشتر مردم تمایل به نیات سنتی مانند تعزیه‌خوانی یا ساخت مسجد دارند، اما ما تلاش می‌کنیم واقفان را به سمت موضوعات نوین و نیازهای واقعی جامعه هدایت کنیم. ایجاد موقوفات در حوزه مسکن، اشتغال، رسانه و سایر نیازهای اجتماعی امروز می‌تواند اثرگذاری بیشتری در زندگی مردم داشته باشد.

کرمی درباره اختلافات ملکی اوقاف با دستگاه‌ها نیز توضیح داد: برای جلوگیری از تنش اجتماعی پنج سال صبر کردیم، اما در نهایت طرح احداث یک کلینیک درمانی و خدماتی هفت‌طبقه در این زمین با مشارکت بخش خصوصی در دستور کار قرار گرفت. این پروژه اکنون در انتظار مجوز کمیسیون ماده ۵ است.

وی تأکید کرد: برخلاف برخی شایعات، سازمان اوقاف هیچ زمینی را رایگان در اختیار افراد قرار نمی‌دهد؛ حتی برای ساخت مسجد یا مؤسسات خیریه. زمین‌های وقفی تنها با دریافت پذیره و براساس نرخ روز واگذار می‌شوند و درآمد حاصل از این پذیره صرف پروژه‌های اجتماعی، عمرانی و فرهنگی همان شهر می‌شود.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان به گستردگی موقوفات در شهرستان‌ها اشاره کرد و گفت: بیشترین تعداد موقوفات در استان مربوط به شهرستان زنجان است، اما به لحاظ وسعت، موقوفه قیدار نبی در شهرستان خدابنده جایگاه ویژه‌ای دارد. برای این موقوفه چهار نیت شامل عموم مردم، حوزه‌های علمیه، فقرا و توسعه حرم قیدار نبی تعریف شده است.