کد خبر: ۴۳۰۵۱۲۵

تاریخ: ۲۴ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۲:۲۱

آیت‌الله اعرافی:

نهج‌البلاغه باید کتاب بالینی حوزویان باشد

مدیر حوزه‌های علمیه با بیان اینکه نهج‌البلاغه باید کتاب بالینی حوزویان باشد، گفت: این اهمیت از آن جهت بیشتر است که اخلاق نهج‌البلاغه آمیخته با دوران مدیریت و جنگ و صلح حضرت علی(ع) است لذا اثرگذاری آن خیلی بیشتر است.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله علیرضا اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه، امروز، دوشنبه 24 شهریور ماه در مراسم افتتاحیه سال تحصیلی 1404 _ 1405 مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) با تبریک هزار و پانصدمین سال میلاد پیامبر اکرم (ص)، گفت: آغاز سال تحصیلی حوزه و این مؤسسه فاخر و فخیم که نام بلند و تاریخی امام را در پیشانی خود دارد و همچنین افتخار انتساب به شخصیت کم‌نظیر و برزگوار حضرت آیت‌الله علامه مصباح دارد را تبریک می‌گویم. بنده در سفر استانی کرمان بودم که خبر وفات آیت‌الله مصباح را شنیدم و در سخنرانی که داشتم بحثم را عوض کردم و در مورد ایشان مطالبی بیان کردم که به بخشی از آن اشاره می‌کنم.

وی افزود: ایشان استوار در همه فرازها و فرودها و حوادث و فتنه‌ها بود و در دفاع از ولایت فقیه و رهبری معظم شجاع و پیشگام بودند؛ ایشان از صاحبنظران برجسته و صاحب نظریات نو، بکر و آگاه به اندیشه فلسفی غرب و مضاف بودند و دقت و موشکافی ایشان فراموش‌شدنی نیست و آثار ایشان گنجینه فاخری برای مراکز فلسفی در داخل و خارج کشور است.

اعرافی بیان کرد: ایشان در فلسفه مضاف و نظامات فکری اسلام مبتکر و پیشگام بود و می‌توان به اندیشه مبتکرانه وی در تحولات حوزه اشاره کرد. ایشان چند خصلت مهم از جمله اخلاص داشت که باعث مجذوب شدن دیگران بود و این جذبه همچنان وجود دارد.

مدیر حوزه‌های علمیه در ادامه در مورد بازتاب عظمت پیامبر(ص) در نهج‌البلاغه اشاره و اضافه کرد: در ذهن ما این تصور وجود دارد که جامعه قبل از بعثت پیامبر(ص) جامعه‌ای در جایگاه صفر بود و پیامبر(ص) آن را به صد رساند؛ البته اینکه جامعه آن وقت جاهلی بود و افراد با سواد در آن کم بودند درست است ولی فرمایش امام علی(ع) درباره آن دوره طوری است که این وضعیت جاهلی در همه جهان آن دوران وجود داشته است.

جنایت در غزه نتیجه تمدن غرب است

وی با بیان اینکه اعجاز الهی است که یک محیط جاهلی را به کانون تمدن اسلامی تبدیل می‌کند، گفت: در عین حال توصیفات نهج‌البلاغه مرتبط با همه مردم در آن دوران است. یعنی قدرت‌های آن دوره تهی از شاخص‌های اصلی سعادت بودند. این رویکرد برای امروز ما هم وجود دارد و آمریکا با اینکه متمدن است ولی نتیجه این تمدن، جنایات غزه است.

وی افزود: دو جامعه‌شناسی در نهج البلاغه وجود دارد یکی مرتبط با مکه و بخشی هم در مورد جهان معاصر بعثت که شامل همه قدرت‌های آن دوره می‌شود و این درون‌مایه انقلاب اسلامی است که نباید زرق و برق‌های دنیوی را شاقول اصلی در نظر بگیریم.

اعرافی با بیان اینکه باید ارزش‌گذاری ما با نگاه دیگری صورت بگیرد، اضافه کرد: بخش دیگری از نهج‌البلاغه در مورد شخصیت فردی، خانوادگی و دودمانی پیامبر(ص) و بزرگی و پاکی این شخصیت است که با مدد الهی همه عالم را تغییر داده است. حضرت در نهج‌البلاغه فرمودند که فیض الهی در این دودمان وجود داشت اما در پیامبر(ص) به نقطه اوج خود رسید. از منظر ایشان او امام باتقوایان و شهابی بود که نورش گسترش یافت، شجر او بهترین شجر و خانواده وی بهترین خانواده و ... .

مدیر حوزه علمیه با بیان اینکه نهج‌البلاغه باید کتاب بالینی حوزویان باشد، ادامه داد: این اهمیت از آن جهت بیشتر است که اخلاق نهج‌البلاغه آمیخته با دوران مدیریت و جنگ و صلح حضرت علی(ع) است لذا اثرگذاری آن خیلی بیشتر است. سوابق درخشان و تربیت درست درون خانواده و اراده فرد وقتی پیوند بخورد شخصیتی چون پیامبر(ص) تربیت می‌شود و در حالی که امواج فساد و هلاکت برای بشر در دوره ایشان در عالم وجود داشت این شخصیت با اراده و متصل به خدا همه آن امواج را خنثی کرد و این شدنی است. ایشان نه تنها امواج بیرونی را خنثی کردند بلکه بر همه امواج غلبه یافتند و معادلات جزیره العرب و جهان معاصر خود را تغییر دادند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تاکید بر اینکه پاکی خانوادگی، پاکی شخصی و اراده ما می‌تواند همه معادلات را تغییر دهد، تصریح کرد: این مسئله را امام خمینی(ره) در کشور احیاء کرد. انقلاب در شرایطی پیش آمد که موج الحاد جهان را گرفته بود و کشورهای منطقه به سمت فساد پیش می‌رفتند و در داخل کشور هم سیاهی مطلق و تاریکی و فساد وجود داشت که برخی درصدد تطهیر آن هستند. شیخ عبدالکریم حائری در برابر این امواج ایستاد و حوزه را تاسیس کرد و مهمتر کار امام (ره) بود که بدون رسانه و زنجیره قدرت سامان‌یافته در درون و بدون پشتوانه قدرت‌های جهانی انقلاب کرد. تاریخ حوزه این است که طلاب جوان باید به آن اهتمام داشته باشند؛ امام(ره) از جدش آموخته بود که پاکی شخصیت، علم، معرفت، ایمان، اخلاص و پشتوانه معرفتی و دینی او می‌تواند معادلات را تغییر دهد.  آیت‌الله گلپایگانی واقعا مرجع برجسته و بزرگی بود و اگر امام نبود ایشان در بین مراجع و علما درجه یک بود ولی امام از جنس دیگر و متفاوت با دیگران بود.

تحلیل سیا از سخنان امام(ره)

آیت‌الله اعرافی با بیان اینکه امام(ره) از هیچ، عظمت درست کرد، اظهار کرد: سازمان سیا تحلیل‌هایی بر سخنان امام در فیضیه و صحبت‌های ایشان در مورد شاه و اسرائیل و آمریکا کرده و گفته است که ما هر قدر در مورد این سخنان تحلیل می‌کنیم می‌بینیم که باید جمعی از مشاوران قوی سیاسی به ایشان مشورت داده باشند ولی ما می‌دانیم که آن روح بلند و معرفت الهی و عمق وجود امام چنین تراوشی داشته است.

مدیر حوزه‌های علمیه با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت یکصدسالگی حوزه علمیه و تأکید بر حوزه پیشرو و سرآمد، گفت: در این پیام با اینکه حوزه موفق برشمرده شده است ولی یکسری شاخص‌هایی وجود دارد که ما غفلت کرده و کاستی داریم؛ بنابراین پیام ایشان را نه باید به معنای نفی توفیقات و نه به معنای نادیده گرفتن کاستی‌ها تفسیر کنیم و همه از جمله مدیریت حوزه و شورای عالی حوزه و طلاب و استادان و ... هم در این باره مسئولیت داریم.

وی با اشاره به تعبیر بلاغ مبین به عنوان محور بنیادی در این پیام، افزود: ایشان به تربیت نیروی مهذب و کارآمد تاکید فرمودند و فرمودند خروجی حوزه در همه سطوح باید در خدمت فکر و فرهنگ جامعه یاشد لذا حوزه موظف به بلاغ مبین است که دامنه آن گستره توحیدی و وظایف شخصی  و سبک زندگی و محیط زیست و حتی حمایت از حیوانات را شامل می‌شود. ایشان تاکید کردند آن چه مهم است آشنایی با فضای فکر و فرهنگ جامعه و تناسب بین آورده تبلیغی با نیازهای مردم و به خصوص جوانان است که در این بخش حوزه دچار مشکل اساسی است.

اعرافی بیان کرد: اگر کسی از بنده بپرسد در مورد تبلیغ چه کرده‌اید حتما یکی دو ساعت صحبت دارم و گزارش می‌دهم آن هم با وجود موازی‌کاری بسیاری از نهادها در عرصه تبلیغ؛ ما در طول دو سه سال اخیر حدود 20 طرح برای تبلیغ داریم و حدود 15 گرایش و رشته در عرصه تبلیغ تاسیس کرده‌ایم ولی با همه این کارها با وضعیت مطلوب فاصله زیادی داریم. بنده منکر گام‌های بلند و بزرگ در عرصه تبلیغ نیستم ولی باز در این عرصه نقص زیادی داریم؛ تحولات دنیا شتابنده است و ما در وسط یک کارزار پیچیده و غرض‌ورزانه دشمنان هم قرار داریم.

عضو فقهای شورای نگهبان بیان کرد: بنده از سال 1360 با آیت‌الله مصباح و شخصیت ارزشمند ایشان مأنوس بودم؛ معتقدم می‌توان به تبلیغ دو رویکرد داشت؛ یکی عرصه‌ای در برابر آموزش و پژوهش و ... و دیگری رویکرد عام و سایه‌افکن بر همه نظامات و این رویکرد است که منجر به بلاغ مبین خواهد شد؛ بلاغ مبین یک کلمه ساده است ولی همه مراکز حوزوی باید آن را وارد همه فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی خود کنند کما اینکه علامه مصباح واقعا این مؤسسه را با این رویکرد تاسیس کرد. تبلیغ باید جان مایه همه نظامات آموزشی و پژوهشی و .. . باشد.

تولید نظریات واسط

اعرافی با بیان اینکه ما باید به تولید نظریات واسط بپردازیم، تصریح کرد: کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران شهید مطهری یک نظریه واسط تولید کرده است که هنوز هم کتابی در این قواره تولید نشده است؛ ایشان نشان داده است که اسلام و ایران در یکجا قابل جمع است و اینکه رهبری هم به مداح معروف فرمودند که «ای ایران» بخوان در همین راستا قابل توجیه است.

مدیر حوزه علمیه با بیان اینکه حضرت آقا در پیامشان به حوزه بر بنیادهای فقهی و فلسفی هم تاکید فرمودند، ادامه داد: تقاضای بنده این است که رویکرد کلان فقه معاصر و فقه نظام و فقهی که واقعا مناهج اصیل را حفظ کرده ولی نوپرداز است وارد اصل کارهای گروه‌های علمی و مقطع دکتری شود.

وی با اشاره به رویکرد تاریخی به غرب‌شناسی و غرب، افزود: اگر محقق ما نگاه تاریخی تحلیلی به غرب و تمدن اسلامی و همچنین ایران عصر میانه و معاصر و به منطقه و حوزه علمیه و نهاد روحانیت نداشته باشد نمی‌تواند به درستی به کارهای تحقیقی بپردازد. در پیام رهبری شروع بحث با نگاهی تاریخی به قم در صد سال اخیر است و در موارد متعدد تحلیل تاریخی وجود دارد؛ حوزه در این بخش کمبود زیادی دارد و به نظر بنده این مؤسسه ظرفیت بالایی برای انجام این نوع تحقیقات دارد.