کد خبر: ۴۳۰۶۳۹۳

تاریخ: ۰۲ مهر ۱۴۰۴ - ۱۰:۱۵

دایره‌المعارف تفسیر روایی «العتره‌الطاهره» تدوین می‌شود

مدیر پژوهش موسسه فرهنگی قرآنی وحی و عترت گفت: موسسه وحی و عترت، دایره المعارف تفسیر روایی که مبتنی بر روایات اهل بیت(ع) باشد را با نام تفسیر «العتره‌الطاهره» جمع‌آوری و به‌صورت چاپی و در بستر وب تدوین می‌کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین محسن بختیاری، مدیر پژوهش موسسه فرهنگی قرآنی وحی و عترت در گفت‌و‌گو با ایکنا از قم، با اشاره به آغاز فعالیت این موسسه از ابتدای دهه ۹۰ بیان کرد: این موسسه با هدف جمع‌آوری و تدوین دایره‌المعارف تفسیر روایی مبتنی بر روایات اهل بیت(ع) تأسیس شده است.

وی بیان کرد: مراحل تدوین این دایره‌المعارف نیاز به آموزش و همچنین فعالیت نرم‌افزاری دارد تا بتواند اطلاعات، داده‌ها و یافته‌های علمی را در خود درج کند و به جامعه علمی ارائه دهد، به این دلیل که امروزه دسترسی مخاطبین، پژوهشگران و فضلایی که با تفسیر روایی فعالیت می‌کنند به نرم‌افزار‌ها و پایگاه‌هایی که تحت وب هستند، بسیار ساده‌تر نسبت به نسخه‌های چاپی است البته نسخه چاپی نیز خواهیم داشت.

مدیر پژوهش موسسه وحی و عترت با اشاره به اتمام مراحل تدوین «دایره‌المعارف تفسیر روایی» مبتنی بر روایات اهل بیت(ع) تحت وب و به‌صورت چاپی تا پایان سال جاری ادامه داد: از دو سال پیش به صورت متمرکز فعالیت بر روی پایگاه جامعی که داده‌ها و اطلاعات لازم و دایره‌المعارف را بتوانیم در آن قرار دهیم را آغاز کردیم؛ در تفسیر «العتره‌الطاهره» که نام این دایره‌المعارف است، تمامی روایاتی که ناظر بر یک آیه هستند را به‌صورت خاص تفسیر می‌کنند یا به یک تفسیر اشاره دارند را جمع‌آوری، دسته‌بندی و فصل‌بندی می‌کنند.

بختیاری گفت: انبوهی از افزوده‌های پژوهشی وجود دارند مانند اینکه تخریج‌های آن حدیث را که شامل یادکرد از یک حدیث در منابع متعدد می‌شود را ذیل آن روایت می‌آوریم که این امر به محققین کمک می‌کند تا بتوانند یک روایت را با ارزش و قدرتی که در دایره روایی دارد، ببینند.

وی بیان کرد: زمانی که روایتی از چند منبع معتبر آمده است، این اطمینان خاطر را برای محقق ایجاد می‌کند که متن روایت صادره از معصوم(ع) است و محقق می‌تواند، به‌راحتی برروی آن کار کند و همچنین برخی بحث‌های سندی حدیثی و رفع اشکال‌هایی که در متون وجود دارد، توسط محققین انجام می‌گیرد.

مدیر پژوهش موسسه وحی و عترت گفت: روال کار به این صورت است که یک سوره را به محقق معرفی می‌کنیم و محقق غیر از مطالعات کتابخانه‌ای باید از نرم‌افزار‌های علوم اسلامی استفاده کند و جست‌و‌جو‌های پیشرفته ترکیبی و ریشه‌ای انجام دهد و بتواند روایاتی که مرتبط با آیات است را جمع‌آوری و دسته‌بندی کند.

وی ادامه داد: در کنار این اقدام محققان، استاد به همراه گروهی از محققین فعالیت کتابخانه‌ای انجام می‌دهند، به گونه‌ای که تمام روایات برای مثال در بحارالانوار و یا وسائل شیعه را مورد مطالعه علمی قرار می‌دهد تا هر روایتی که با آیه‌ای مرتبط‌تر است، جمع‌آوری شود و جمع بین این دو روش پژوهشی به جامعیت این اثر کمک می‌کند و درنهایت نیز اثر دو بار توسط گروه محققین نقد می‌شود؛ یک جلد و یک سوره از کار طی سال جاری به صورت چاپ آزمایشی به اساتید حوزه و دانشگاه ارائه می‌شود تا آن را نقد و ارزیابی کنند و در ادامه بتوانیم از نظرات آنها استفاده کنیم و تا پایان سال جاری تمام مجموعه به چاپ خواهد رسید.

بختیاری اظهار کرد: استاد احسانی‌فر در گذشته رئیس و مدیر گروه تفسیر اثری موسسه دارالحدیث بود که زیر نظر مرحوم ری‌شهری فعالیت می‌کرد و یکی از آثار ایشان که به چاپ‌های متعدد رسیده کتاب «اسباب اختلاف حدیث» است که فضلای بسیاری از آن استفاده کردند.

گفت‌وگو از الهام حلاجیان