کد خبر: ۴۳۰۷۰۸۶

تاریخ: ۰۴ مهر ۱۴۰۴ - ۱۰:۲۷

اخلاق مهدوی / ۱۰

بصیرت؛ ضرورت و راز برتری منتظران در عصر غیبت

تنها سلاح مؤمن در این دوران، «بصیرت» است؛ نوری که راه را از چاه نشان می‌دهد و ایمان را در تاریکی‌های غیبت استوار می‌سازد.

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی راغبی، عضو هیئت علمی دانشگاه قم در یادداشتی که در اختیار ایکنا قرار داده است، نوشت: دوران غیبت امام عصر(عج) سخت‌ترین دوران آزمایش برای منتظران است، در این عصر، پیروان حضرت نه تنها از دیدار مستقیم محرومند، بلکه در معرض طوفان شبهات، فتنه‌های فکری و هجوم تبلیغات انحرافی قرار دارند. در چنین فضایی، بصیرت و آگاهی از مسیر حق و باطل، نه تنها یک فضیلت، بلکه ضرورتی حیاتی است.

بیشتر بخوانید:

تربیت اجتماعی در پرتو‌ فرهنگ مهدوی

صبر و مقاومت؛ مهم‌ترین شاخصه فرهنگ انتظار

عدالت‌طلبی؛ فصل مشترک فرهنگ انتظار و اربعین حسینی

عدالت‌گستری؛ وعده قطعی قیام حضرت مهدی(عج)

زمینه‌سازی اخلاقی منتظران برای ظهور حضرت ولی عصر(عج)

آزمون‌های سخت منتظران در عصر غیبت کبری

ابوحمزه ثمالی از امام سجاد(ع) روایت می‌کند که حضرت به ابو خالد کابلی فرمودند: «یَا أَبَا خَالِدٍ، إِنَّ أَهْلَ زَمَانِ غَیْبَتِهِ الْقَائِلُونَ بِإِمَامَتِهِ الْمُنْتَظِرُونَ لِظُهُورِهِ، أَفْضَلُ أَهْلِ کُلِّ زَمَانٍ; لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَی ذِکْرُهُ أَعْطَاهُمْ مِنَ الْعُقُولِ وَ الْأَفْهَامِ وَ الْمَعْرِفَةِ، مَا صَارَتْ بِهِ الْغَیْبَةُ عِنْدَهُمْ بِمَنْزِلَةِ الْمُشَاهَدَةِ، وَ جَعَلَهُمْ فِی ذَلِکَ الزَّمَانِ بِمَنْزِلَةِ الْمُجَاهِدِینَ بَیْنَ یَدَیْ رَسُولِ اللَّهِ (ص) بِالسَّیْفِ. أُولَئِکَ الْمُخْلَصُونَ حَقّاً، وَ شِیعَتُنَا صِدْقاً، وَ الدُّعَاةُ إِلَی دِینِ اللَّهِ سِرّاً وَ جَهْراً؛ ای اباخالد! به راستی که مردم زمان غیبت او، که معتقد به امامتش و منتظر ظهورش هستند، برترین مردم همه اعصارند؛ زیرا خدای متعال به آنان از عقل‌ها، فهم‌ها و معرفتی عطا کرده که غیبت [امام]نزد آنها به منزله مشاهده و حضور است؛ و آنان را در آن زمان، هم‌پایه مجاهدان با شمشیر در پیشگاه رسول الله(ص) قرار داده است. آنان به حقیقت، مخلصان راستین و شیعیان واقعی ما و دعوت‌کنندگان به دین خدا در پنهان و آشکارند.»(بحارالأنوار، علامه مجلسی، ج ۵۲، ص ۱۲۲).

این روایت، عمق ضرورت بصیرت را آشکار می‌کند: امام، منتظران بصیر را «افضل اهل کل زمان» معرفی می‌کند؛ زیرا در سخت‌ترین شرایط فتنه پایدار می‌مانند.

خداوند به آنان «عقول، افهام و معرفت» می‌بخشد؛ سه رکن بصیرت که توان تشخیص حق از باطل را به آنان می‌دهد.

ثمره‌ این بصیرت آن است که غیبت برایشان همانند حضور می‌شود؛ و با تبعیت از ولی فقیه و نایب او، امام را با چشم دل می‌بینند و رفتارشان را تحت نظارت او می‌دانند.

جایگاه اینان هم‌سنگ مجاهدان در رکاب پیامبر(ص) است؛ زیرا جهاد تبیینی، علمی و فرهنگی در عصر غیبت، هم‌ارزش جهاد نظامی در زمان حضور است.

آنان «مخلصان راستین، شیعیان واقعی و دعوت‌کنندگان به دین خدا» هستند که آشکارا و پنهان پرچم هدایت را برافراشته نگاه می‌دارند.

مقام معظم رهبری نیز درباره اهمیت بصیرت می‌فرمایند: «در خودتان بصیرت ایجاد کنید. قدرت تحلیل در خودتان ایجاد کنید؛ قدرتی که بتوانید از واقعیت‌های جامعه یک جمع‌بندی ذهنی برای خودتان به‌وجود آورید و چیزی را بشناسید. این قدرت تحلیل خیلی مهمّ است. هر ضربه‌ای که در طول تاریخ ما مسلمانان خوردیم، از ضعف قدرت تحلیل بود.» (۱۳۷۷/۱۱/۱۳).

نکته بنیادین روایت و سخنان مقام معظم رهبری این است که منتظران واقعی تنها با بصیرت عقلی و معرفتی می‌توانند دوران غیبت را همچون حضور تجربه کنند. آنان با بصیرت خود در صف مجاهدان راه حق جای می‌گیرند و نقش «مخلصان و داعیان به دین خدا» را بر عهده دارند. تا زمانی که این بصیرت و تلاش برای تحقق حکومت حق برقرار نباشد، اعمال فردی، اثر اجتماعی و تربیتی کامل خود را نخواهد داشت.

بنابراین، بصیرت ستون اصلی اخلاق مهدوی است. جامعه‌ای که نخبگان و دانشمندان آن به زدودن شبهات و تبیین معارف می‌پردازند، و مردمش با آگاهی راه امام خویش را دنبال می‌کنند، در برابر فتنه‌ها سرگردان نمی‌شود، بلکه چراغ هدایت را برای دیگران نیز روشن نگاه می‌دارد.