کد خبر: ۴۳۰۸۱۹۳

تاریخ: ۰۹ مهر ۱۴۰۴ - ۱۵:۰۲

حامد جعفری:

شرایط سینمای کودک و نوجوان مطلوب نیست

دبیر جشنواره فیلم کودک و نوجوان با بیان اینکه در حال حاضر شرایط سینمای کودک و نوجوان مطلوب نیست،‌گفت: حدود ۲۵ اثر بلند به جشنواره رسیده بود که ۸ فیلم انتخاب شد. این نشان می‌دهد که تولیدات و کیفیت آنها چندان مطلوب نیست.

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری حامد جعفری، دبیر سی‌و‌هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، امروز ۹ مهر در بنیاد سینمایی فارابی برگزار شد.

جعفری در ابتدای نشست گفت: جشنواره امسال سی‌وهفتمین دوره خود را سپری می‌کند. از سال ۶۱ که آغاز شده، چند دوره متوقف شده و در شهرهای مختلف برگزار شده است؛ گاهی در تهران، گاهی در همدان و گاهی در کرمان بوده و امسال قرار است در اصفهان باشد. البته در این دوره در ۱۸ استان دیگر نیز همزمان با اصفهان فیلم‌ها به نمایش درخواهد آمد و صبح روز جمعه ۱۱ مهرماه آیین آغازین و یک مراسم رسمی خواهیم داشت.

دبیر جشنواره ادامه داد: امسال ۳۹۳ اثر متقاضی حضور در جشنواره بوده‌اند که از این میان ۸ فیلم بلند داستانی که اسامی آنها اعلام شد در بخش مسابقه حضور دارند؛ ۱۹ فیلم در بخش کوتاه و ۱۱ فیلم در بخش انیمیشن هستند. در بخش بین‌الملل ۱۸۳ اثر بازبینی شدند و در نهایت ۱۸ اثر پذیرفته شدند. یک تنوع جغرافیایی در بخش بین‌المللی داریم و امسال این بخش پررنگ‌تر خواهد بود. درخواست‌های صدور روادید مهمانان را اعلام کرده‌ایم و منتظریم در فرصت باقیمانده کارها انجام شود و شنبه میزبان آنها باشیم.

وی درباره برنامه‌های جشنواره اظهار کرد: سه برنامه مربوط به بزرگداشت و نکوداشت در جشنواره داریم؛ بزرگداشت زهره شکوفنده، پیشکسوت حوزه دوبله و داریوش فرضیایی را خواهیم داشت. یک نکوداشت هم برای مهدی مسعودشاهی به پاس سال‌ها مدیریت فرهنگی خواهیم داشت. بنای ما این بود که امسال جشنواره را به صورت یکپارچه برگزار کنیم، اما به دلیل مقتضیات زمانی، به شکل سال‌های قبل برگزار می‌شود؛ یعنی داوران بخش ملی و داوران بخش بین‌الملل به صورت مجزا آثار را قضاوت خواهند کرد.

جعفری پیرامون جنگ ۱۲ روزه نیز گفت: در زمان رونمایی پوستر جشنواره توجهی ویژه به جنگ ۱۲ روزه داشتیم و به فرزندان شهدا و کودکان شهید ادای احترام کردیم. در فرآیند بازبینی آثار، با تعداد قابل توجهی فیلم در بخش‌های مختلف در خصوص وضعیت غزه و جنگ ۱۲ روزه مواجه شدیم که تعدادی از آنها که دارای کیفیت مناسبی بودند، به جشنواره امسال راه پیدا کردند.

وی پیرامون الزام برگزاری جشنواره چنین توضیح داد: یک دلیل مهم درباره برگزاری جشنواره وجود دارد؛ هرچه به سینمای کودک اهمیت بدهیم و تلاش کنیم در پیش چشم سینماگران جدی گرفته شود، آنها ترغیب می‌شوند به مسیر خود در سینمای کودک و نوجوان ادامه بدهند. در حال حاضر شرایط سینمای کودک و نوجوان مطلوب نیست؛ مثلاً حدود ۲۵ اثر بلند به ما رسیده بود که ۸ فیلم انتخاب شد. این نشان می‌دهد که تولیدات و کیفیت آنها چندان خوب نیست. اما اگر همین رویداد را هم به‌جا نیاوریم و مواجه جدی نداشته باشیم، خوب نیست.

جعفری ادامه داد: در سال‌هایی که جشنواره تعطیل شد اتفاق بهبودبخشی نیفتاد؛ شرایط بدتر شد که بهتر نشد؛ لذا تعطیلی جشنواره منجر به بهبودی کیفیت و کمیت آثار نمی‌شود. به همین دلایل به نظرم جشنواره باید برگزار شود. به عنوان کسی که کار کودک می‌سازم، جشنواره را مهمترین رویداد این حوزه می‌دانم که می‌توان یک جمع‌بندی در حوزه کودک داشت.

وی درباره برنامه‌های جنبی هم گفت: طبیعتاً برنامه‌های متعددی خواهیم داشت؛ حدود ۴۰ تئاتر خیابانی طراحی شده که به همت شهرداری اصفهان در محلات برگزار خواهد شد. بخشی از این برنامه‌ها محله‌محور و بخشی در موقعیت‌های مختلف برگزار می‌شود. با حضور چهره‌های محبوب کودکان، استیج‌هایی داریم؛ البته گردهمایی کودکان و نوجوانان هم داریم. در تهران هم سه کارگاه برگزار شد.

مدیرعامل فارابی در خصوص چگونگی حمایت از سینمای کودک توسط بنیاد سینمایی فارابی تصریح کرد: تولیدات مربوط به حوزه کودک باید برای مخاطب کودک ساخته شود. متأسفانه رویکردی که سال‌های قبل پیگیری شده به نتیجه نرسیده و با آثاری مواجه هستیم که کمتر در جذب مخاطب موفق هستند. اگر سینمای کودک را به ژانرهای خاص محدود کنیم، آسیب‌هایی به این گونه سینمایی وارد خواهد شد. بنیاد سینمایی فارابی متعلق به تمام جامعه مخاطبان سینما است و بنابراین باید به همه سلایق توجه کند. در تلاش هستیم تا از فیلمسازی که می‌خواهد در زمینه ساخت تولیدات باکیفیت قدم بردارد استقبال کنیم.

وی افزود: از حوزه سینمای کودک شناخت دارم و با توجه به این موارد، در تلاش هستیم تا سینمای کودک را به مسیر درست و موفقیت در اکران هدایت کنیم. ضمن اینکه برای تشویق فیلمسازان موفق در این حوزه، تصمیم گرفتیم به تولید قسمت دوم برخی از آثار موفق سینمای کودک کمک کنیم.

جعفری تأکید کرد: باید این نکته را در نظر بگیریم که سینمای کودک تنها در حوزه ساخت نیست که می‌تواند پُررونق باشد، بلکه در حوزه عرضه هم می‌تواند چنین باشد. حدود یک‌سوم جمعیت کشور را کودکان و نوجوانان تشکیل می‌دهند و یکی از ابزارها این است که یارانه‌ای برای آنها در نظر بگیریم. در سینمای کودک باید الگوهای موفق را در نظر بگیریم؛ یک ساحت این موضوع تولید و یک ساحت آن عرضه است؛ یعنی فرصت‌هایی برای دیده‌شدن ایجاد کنیم و مزایایی برای ترغیب سرمایه‌گذاران در نظر بگیریم. وظیفه ما این است که جریان‌سازی کنیم تا بخش خصوصی وارد کار شود.

جعفری بیان کرد: وقتی فیلم خوب به دست مخاطب نرسد، قطعاً قدرت اثرگذاری آن نیز مغفول خواهد ماند. در پنج ماه اخیر فعالیت خود در این مجموعه متوجه شدم که متأسفانه بخش زیادی انباشت آثار در بنیاد سینمایی فارابی وجود دارد که تلاش کردیم برای آن سازوکارهایی پیش‌بینی کنیم. البته این موضوع تنها ناظر بر فعالیت‌های بنیاد فارابی در حوزه سینمای کودک و نوجوان نیست و بنابر وظایف محوله، نسبت به همه تولیدات سینمای ایران احساس مسئولیت می‌کنیم. ضمن اینکه برخی از موارد این‌چنینی در شورای عالی سینما مطرح شده و در دست بررسی است.

وی در ادامه درباره بهبود کیفیت آثار این‌گونه توضیح داد: وقتی شما شرکت‌کننده هستید، یک حدی از موضوعات را به عنوان شرکت‌کننده حس می‌کنید؛ حدی را در داوری و... در نظر می‌گیرید، ولی وقتی دبیر می‌شوید، پیچیدگی‌های جدیدی احساس می‌کنید و این‌ها مانع موارد مطلوب می‌شود. البته طبیعی می‌دانم که بعد از پنج ماه نشستن بر این کرسی و در شرایط جنگ، جشنواره را چنین برگزار کنیم. پس بیشتر نقاط ضعفی که به عنوان شرکت‌کننده می‌دیدیم در این دوره هم باقی می‌ماند، اما ناآگاهانه پیش نمی‌رویم. یکی از نقاط ضعف این بود که پیش از این یا بخش بین‌الملل نداشتیم یا فیلمسازان ایرانی و خارجی این بخش از هم جدا بودند، اما تلاش کردیم امسال واحد شوند تا تعاملات برقرار شود. برای جدی گرفتن سینمای کودک نیاز داریم برنامه‌سازان این بخش توجه جدی داشته باشند. تعاملاتی با صدا و سیما داشتیم؛ محسن برمهانیان، معاون سیما، تلاش داشت به نتیجه برسد اما برنامه‌سازان تخصصی این حوزه مطالبه عددهای عجیب و غریب داشتند. در حوزه سینما بخشی از فرایند ناظر بر دیده‌شدن است؛ چنین چیزی انگیزه می‌دهد. بخشی از ماجرا در اختیار ما نبوده اما تلاش می‌کنیم و ناامید هم نیستیم.

دبیر جشنواره تأکید کرد: برگزاری یکپارچه جشنواره الزاماتی دارد؛ یعنی آمادگی برای آثار داخلی وجود داشته باشد که با آثار خارجی رقابت کنند. در حوزه ساخت فیلم کودک ما بی‌شباهت به خودروسازی نیستیم. اگر ما این موضوع را بی‌توجه به اتفاقات و تبعاتش رقم بزنیم، ممکن است باعث سرخوردگی شود.

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی درباره فیلم‌های اقتباسی بیان کرد: قطعاً از فیلم اقتباسی استقبال بیشتری می‌کنیم چون یک بار موفقیت قبلی آن بررسی شده است؛ یعنی کتاب یا رمانی که بر اساس آن فیلم شکل گرفته بررسی شده، پس این یک فرصت است و ما از این فرصت استفاده می‌کنیم. ما امسال در جشنواره فیلم اقتباسی داریم اما محصول فارابی نیست. یکی از مواردی که باید کار کنیم حوزه اقتباس است اما باید برای کارهای مستقل هم ارزش قائل شویم و هر دو مسیر را توأمان پیش ببریم.

دبیر جشنواره درباره همکاری با آموزش و پرورش گفت: آموزش و پرورش تفاهم‌نامه‌ای با سازمان سینمایی برای اختصاص سانس صبح سینماها برای مدارس دارد، اما سازوکار آموزش و پرورش سازوکار خاص خودش است؛ در واقع آن‌ها از نگاه تحصیلی به این موارد نگاه می‌کنند اما فارابی از نگاه مخاطبان به این موضوع نگاه می‌کند. بنابراین، این دو می‌توانند مکمل هم باشند اما در یک جهت نمی‌توانند کار کنند.

جعفری درباره عدم راه‌اندازی بخش کودک و غزه در جشنواره بیان کرد: جشنواره مأموریت ساخت ندارد، بلکه مأموریت عرضه و ارائه دارد؛ در حقیقت جشنواره یک نمایشگاه است، نه تولیدکننده. فارابی هم به عنوان مجموعه‌ای که از آثار کودک حمایت می‌کند، به این موضوع توجه کرده؛ یعنی آثاری در فارابی درباره غزه تولید شده است. بخش‌ها را پیش‌بینی کردیم؛ اینکه بگوییم چرا بخش غزه شکل نگرفته، ابتدا باید بررسی کنیم ببینیم چرا این اتفاق نیفتاده است. باید بگویم جشنواره شرایطی دارد که باید حداقل‌هایی رعایت شود؛ اگر پنج فیلم در این حوزه به جشنواره می‌رسید، حتماً بخش مجزایی داشت، اما چون نرسید، فیلم‌های این‌چنینی با بخشی دیگر رقابت می‌کنند.

در انتهای نشست، دبیر جشنواره در پاسخ به سوال خبرنگار ایکنا مبنی بر چرایی قرار گرفتن فیلم کودک در کنار نوجوان، گفت: این دو حوزه تعاریف متفاوت دارند. در حوزه نوجوان سه تعریف متفاوت داریم. اگر بخواهیم حق نوجوان را به درستی به جا بیاوریم، باید به صورت تخصصی عمل کنیم، اما آنچه به من تحویل شده، جشنواره «فیلم‌های کودکان و نوجوانان» است. بسیاری از روانشناسان، دوره نوجوانی را دوره گذار می‌دانند؛ ممکن است قرارگیری بخش کودک در کنار بخش نوجوان به این دلیل بوده که این نزدیک‌ترین حوزه به حوزه کودک است؛ بنابراین در دوره‌ای این فهم غلط نبوده، اما امروز قرار گرفتنشان در کنار هم درست نیست.

وی با اشاره به یک تجربه اضافه کرد: در زمان اکران «بچه زرنگ»، کودکان تا زیر سن ۱۳ سال از آن راضی بودند، اما از آن سن به بعد نه. تصمیم‌گیری درباره جداسازی جشنواره کودک از نوجوان، با توجه به محدودیت منابع مالی، خیلی بعید است که اتفاق بیفتد، اما باید تلاش کنیم این دو بخش را درست به جا بیاوریم. من در سال ۹۷ داور جشنواره بودم؛ در آن دوره ما اصرار کردیم بازیگر نوجوان و فیلم نوجوان را جدا کنیم و جایزه بدهیم؛ بنابراین باید تلاش کنیم تفکیک‌هایی صورت بگیرد. البته این حوزه تصمیم‌گیری من نیست، اما در این فضایی که در اختیار ماست، می‌توانیم به سمت درست حرکت کنیم.

در انتهای جلسه، صادق لواسانی، مسئول روابط عمومی جشنواره، نیز در خصوص نمایش فیلم‌ها در شهرهای دیگر به کمک سینمای سیار بیان کرد: با کمک انجمن سینمای جوان و به واسطه امکانات سینمای سیار، فیلم‌های این دوره در شهرهای کم‌برخوردار استان اصفهان اکران خواهد شد.