کد خبر: ۴۳۰۸۸۳۷

تاریخ: ۱۳ مهر ۱۴۰۴ - ۱۰:۵۶

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان‌رضوی:

کتابخانه‌های عمومی را به پایگاه‌های اجتماعی تبدیل کنیم

حسین نوربخش گفت: باید تلاش کنیم کتابخانه‌های عمومی را به پایگاه‌های اجتماعی و پاتوق‌های فرهنگی تبدیل کنیم تا مردم اوقات فراغت خود را به‌صورت هدفمند در این فضا سپری کنند.

حسین نوربخش، سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان‌رضوی در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌رضوی در خصوص کتابخانه‌های عمومی اظهار کرد: موضوع نویسندگی، حمایت از نویسندگان برای چاپ آثار و فرآیند صدور مجوز، بر عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور پس از انتشار کتاب‌ها وارد عمل می‌شود و در حوزه‌هایی همچون معرفی آثار، رونمایی کتاب و ترویج مطالعه نقش دارد.

وی درباره منابع مالی کتابخانه‌های عمومی استان بیان کرد: یکی از اصلی‌ترین منابع بودجه کتابخانه‌های عمومی، نیم درصد از درآمد شهرداری‌های هر شهر است که طبق قانون باید به حساب انجمن کتابخانه‌های همان شهر واریز شود، علاوه بر این، بخشی از درآمد ما از محل عضویت اعضا و سایر فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه‌ها تأمین می‌شود، البته میزان این درآمدها چندان قابل‌ توجه نیست، زیرا حق عضویت سالانه در کتابخانه‌های عمومی بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تومان است و بنابراین سهم اصلی تأمین مالی، اجرای ماده ۶ قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی است که همان نیم درصد از درآمد شهرداری‌ها محسوب می‌شود که متأسفانه میزان واریزی شهرداری‌های استان، به‌ویژه شهرداری مشهد، در این زمینه رضایت‌بخش نیست و شهرداری‌ها به تکلیف قانونی خود آن‌گونه که باید عمل نمی‌کنند.

نوربخش در ادامه درباره وضعیت منابع کتابخانه‌ها گفت: در برخی از کتابخانه‌ها، به‌ویژه در شهرهای کوچک‌تر، کمبود منابع به‌ویژه در حوزه‌های تخصصی احساس می‌شود. کتابخانه‌های عمومی وظیفه دارند نیازهای مطالعاتی عموم مردم را براساس استانداردهای تعیین‌شده تأمین کنند. با این حال، ممکن است گاهی مراجعه‌کنندگان به‌دنبال منابعی خاص باشند که در کتابخانه موجود نیست.

وی افزود: برای رفع این مشکل در هر کتابخانه دفتری وجود دارد تا مراجعان کتب مورد نیاز خود را که در مجموعه موجود نیست، در آن ثبت کنند. این درخواست‌ها بررسی و در صورت امکان، کتاب مورد نظر از محل درآمد همان کتابخانه خریداری و تأمین می‌شود، همچنین اگر کتاب در سایر کتابخانه‌های عمومی استان موجود باشد، از طریق «امانت بین‌کتابخانه‌ای» در اختیار مراجعه‌کننده قرار می‌گیرد، حتی اگر فرد در کتابخانه مقصد عضو نباشد، باز هم امکان امانت بین‌کتابخانه‌ای برای او فراهم است.

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان‌رضوی با اشاره به اینکه منابع کتابخانه‌ها به‌طور مستمر در حال به‌روزرسانی است، اظهار کرد: کتاب‌های جدید با عناوین تازه از ناشران معتبر خریداری و در بخشی ویژه تحت عنوان «تازه‌های کتاب» در معرض دید اعضا قرار می‌گیرد، البته گاهی کتاب‌هایی وجود دارد که محتوای آن‌ها با سیاست‌های فرهنگی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور هم‌خوانی ندارد و قابلیت عرضه عمومی ندارند که در این موارد، از خرید آن‌ها خودداری می‌شود.

نوربخش با اشاره به نقش فضای مجازی در کاهش تمایل به مطالعه گفت: بخش زیادی از حضور مردم در فضای مجازی برای پر کردن اوقات فراغت است و نه لزوماً کسب دانش. در این زمینه باید تلاش کنیم کتابخانه‌های عمومی را به پایگاه‌های اجتماعی و پاتوق‌های فرهنگی تبدیل کنیم تا مردم اوقات فراغت خود را به‌صورت هدفمند در این فضا سپری کنند.

وی تأکید کرد: کتابخانه‌های عمومی امروز دیگر صرفاً محل امانت کتاب نیستند، بلکه به مراکز فرهنگی و اجتماعی تبدیل شده‌اند که نمونه موفق آن کتابخانه شهید مطهری در منطقه سیدی مشهد است که سال گذشته به‌عنوان برترین کتابخانه کشور انتخاب شد و علت این موفقیت، نه صرفاً تعداد کتاب‌های آن، بلکه تنوع برنامه‌های فرهنگی از جمله کلاس‌های زبان، نقاشی، شاهنامه‌خوانی، قصه‌گویی کودک، مسابقات فرهنگی و رونمایی کتاب بود و در این کتابخانه طی یک سال بیش از ۷۰۰ تا ۸۰۰ رویداد فرهنگی در قالب ۳۰ عنوان برنامه برگزار شد.

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان‌رضوی افزود: همچنین کتابخانه سیار تایباد به‌عنوان برترین کتابخانه سیار کشور و کتابدار کتابخانه سبزوار نیز به‌عنوان برترین کتابدار کشور معرفی شد که این افتخارات نشان می‌دهد خراسان‌رضوی در سه شاخص مهم کتابخانه عمومی، کتابخانه سیار و کتابدار نمونه در میان استان‌های کشور سرآمد است.

نوربخش اظهار کرد: هرچه بتوانیم کتابخانه‌ها را به پاتوق‌های فرهنگی و اجتماعی تبدیل کنیم، می‌توانیم مردم را از حضور بی‌هدف در فضای مجازی به‌سمت کتاب و مطالعه سوق دهیم. ما معمولاً از ظرفیت اعضای فعلی کتابخانه‌ها برای جذب افراد جدید استفاده می‌کنیم، چراکه اعضا بهترین مبلغان فرهنگی‌ هستند، تجربه حضور خود را با خانواده و دوستان در میان می‌گذارند و دیگران را به کتابخانه دعوت می‌کنند.

وی بیان کرد: در حال حاضر برخی کتابخانه‌ها نظیر کتابخانه مرکزی امام خمینی(ره) مشهد، با توجه به استقبال مردم، فعالیت خود را تا ساعت ۱۱ شب ادامه می‌دهد، در حالی‌‌که پیش از این تا ساعت ۷ عصر فعال بودند و استقبال گسترده مردم از این تصمیم نشان‌دهنده جایگاه فرهنگی کتابخانه‌ها در جامعه است.

نوربخش ضمن قدردانی از خیرین حوزه کتاب گفت: خیران فرهنگی نقش بسیار مؤثری در پیشبرد اهداف نهاد کتابخانه‌های عمومی دارند و بسیاری از پروژه‌ها بدون همراهی آنها به سرانجام نمی‌رسد.