کد خبر: ۴۳۱۰۹۰۹

تاریخ: ۲۳ مهر ۱۴۰۴ - ۱۲:۵۳

برای انحصار وراثت مرد بدون فرزند چه باید کرد

برای انحصار وراثت مرد بدون فرزند، باید مراحل قانونی از طریق شورای حل اختلاف طی شود. موسسه حقوقی دادسو با وکلای متخصص، مشاوره و پیگیری کامل تقسیم ارث را انجام می‌دهد.

وقتی فردی فوت می‌کند، تقسیم اموال و دارایی‌های او میان ورثه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این فرآیند باید مطابق با قوانین مدنی انجام شود تا از بروز اختلافات جلوگیری گردد. یکی از موارد خاص در این زمینه، تقسیم ارث مردی است که فرزندی ندارد. در چنین شرایطی، سهم‌الارث همسر، پدر، مادر و سایر وراث بر اساس قانون تعیین می‌شود. در این راستا، موسسه حقوقی دادسو با ارائه مشاوره‌های تخصصی می‌تواند راهنمای مناسبی برای حل این مسائل باشد.

در ادامه نیز، به بررسی دقیق نحوه تقسیم ارث مرد بدون فرزند می‌پردازیم و شرایط حقوقی آن را تحلیل می‌کنیم. همچنین، به این پرسش پاسخ می‌دهیم که برای انحصار وراثت چه باید کرد و مراحل قانونی آن چگونه است. با درک صحیح این قوانین، ورثه می‌توانند از حقوق خود آگاه شده و از بروز مشکلات حقوقی جلوگیری کنند.

ارث مرد بدون فرزند به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

پس از فوت یک مرد بدون فرزند، اولین قدم تعیین ورثه‌ای است که از اموال او بهره‌مند می‌شوند. بر اساس قانون مدنی ایران، وراث متوفی به دو دسته خویشاوندان سببی (همسر) و خویشاوندان نسبی (پدر، مادر، خواهر، برادر و ...) تقسیم می‌شوند. در صورتی‌که متوفی همسر دائمی داشته باشد، ابتدا سهم‌الارث او محاسبه می‌شود و سپس باقی‌مانده ترکه میان خویشاوندان نسبی تقسیم می‌گردد.

خویشاوندان نسبی نیز بر اساس طبقات ارث مشخص می‌شوند. طبقه اول شامل پدر و مادر متوفی است. در صورت نبودن این افراد، نوبت به طبقه دوم می‌رسد که شامل اجداد، خواهران و برادران و فرزندان آن‌ها می‌شود. اگر در این طبقه نیز وارثی وجود نداشته باشد، ارث به طبقه سوم (عمه، عمو، خاله، دایی و فرزندان آن‌ها) تعلق می‌گیرد. این ترتیب باعث می‌شود که در هر مرحله، نزدیک‌ترین خویشاوندان به متوفی، سهم بیشتری از ارث را دریافت کنند.

نحوه تقسیم ارث مرد بدون فرزند

با فوت هر فرد، اموال و دارایی‌های باقی‌مانده طبق قانون میان وراث تقسیم می‌شود. در مورد مردی‌که فوت کرده و فرزندی ندارد، وراث او شامل دو دسته اصلی می‌شوند:

خویشاوندان نسبی (مانند پدر، مادر، خواهر و برادر)؛

خویشاوندان سببی (همسر دائم)؛

بر اساس قانون مدنی، تنها همسر دائم از جمله خویشاوندان سببی است که ارث می‌برد و سایر اقوام سببی مانند پدر همسر یا مادر همسر از ارث محروم هستند. همچنین باید در نظر داشت که، همسر متوفی تنها در صورت عقد دائم ارث می‌برد و میزان سهم او در صورت نبود فرزند، یک‌چهارم اموال است. همچنین، محرومیت از ارث تنها در موارد خاصی مانند قتل مورث توسط وارث امکان‌پذیر است. قبل از تقسیم ارث نیز، باید هزینه‌های کفن و دفن و بدهی‌های متوفی پرداخت شود. علاوه‌بر این، وصیت متوفی تنها تا یک‌سوم اموال نافذ است و مابقی نیاز به رضایت ورثه دارد.

ارث همسر پس از فوت شوهر

بر اساس قانون مدنی ایران، تنها رابطه زناشویی دائم موجب ایجاد حق ارث بین زوجین می‌شود. در صورت فوت مرد، همسر دائمی او در هر حالتی، اعم از وجود یا عدم وجود سایر وراث، از اموال متوفی سهم مشخصی دریافت می‌کند. میزان این سهم به وجود یا عدم وجود فرزندان برای متوفی نیز بستگی دارد.

میزان سهم الارث همسر

در شرایط مختلف، سهم زن از ارث شوهر متفاوت است:

اگر مرد فوت‌شده فرزندی نداشته باشد، همسرش یک‌چهارم از اموال را به ارث می‌برد.

در صورت وجود فرزند برای متوفی، سهم همسر به یک‌هشتم کاهش می‌یابد.

نکته حائز اهمیت این است که حق ارث همسر مستقل از سایر وراث است و وجود یا عدم وجود فرزندان و دیگر خویشاوندان نسبی، فقط بر میزان سهم همسر تأثیر می‌گذارد، نه بر اصل حق ارث او.

شرایط و محدودیت های ارث همسر

چند شرط اساسی برای ارث‌بری همسر وجود دارد:

ازدواج باید دائم باشد و در ازدواج موقت، ارثی به همسر تعلق نمی‌گیرد.

اگر مرد در بستر بیماری ازدواج کند و ظرف یک سال بدون رابطه زناشویی فوت نماید، همسر جدید از ارث محروم می‌شود.

در صورتی‌که زن تنها وارث مرد باشد، فقط یک‌چهارم اموال را دریافت می‌کند و مابقی به دولت تعلق می‌گیرد.

سهم الارث والدین

در صورت فوت مرد بدون فرزند، ابتدا سهم همسر تعیین می‌شود. سپس باقی‌مانده اموال میان والدین متوفی تقسیم می‌شود. اگر هر دو والد زنده باشند، مادر یک‌سوم و پدر دو‌سوم از باقی‌مانده را به ارث می‌برند. در صورتی‌که تنها یکی از والدین زنده باشد، تمام اموال باقی‌مانده به او تعلق می‌گیرد.

تقسیم ارث در صورت نبود والدین

چنانچه متوفی والدینی نداشته باشد، اموال به ترتیب به وراث طبقه دوم می‌رسد که شامل اجداد (پدربزرگ و مادربزرگ) و خواهر و برادرها می‌شود. اگر از این گروه نیز وارثی وجود نداشته باشد، نوبت به طبقه سوم یعنی عمه، عمو، خاله و دایی و فرزندان آن‌ها می‌رسد. این ترتیب تقسیم به‌گونه‌ای است که وجود هر طبقه، طبقات بعدی را از ارث محروم می‌کند.

مراحل قانونی انحصار وراثت

برای انحصار وراثت چه باید کرد؟ این سوالی است که بسیاری از ورثه با آن مواجه می‌شوند. اولین قدم پس از فوت متوفی، تهیه مدارک لازم از جمله گواهی فوت، شناسنامه متوفی و ورثه و استشهادیه محضری است. سپس باید دادخواست انحصار وراثت به شورای حل اختلاف تقدیم شود تا مراحل قانونی آن آغاز گردد.

پس از بررسی مدارک، شورای حل اختلاف گواهی انحصار وراثت را صادر می‌کند که در آن اسامی تمام وراث و سهم هر یک مشخص شده است. همچنین، این گواهی برای تقسیم رسمی اموال در دفترخانه‌های اسناد رسمی ضروری است. علاه‌بر این، در صورتی‌که میان ورثه اختلافی وجود داشته باشد، رسیدگی به آن در دادگاه خانواده انجام می‌شود و تا زمان حل اختلاف، تقسیم ارث متوقف خواهد ماند.

نکات حقوقی مهم در تقسیم ارث

یکی از نکات کلیدی در تقسیم ارث مرد بدون فرزند، پرداخت بدهی‌های متوفی قبل از تقسیم اموال است. هزینه‌های کفن و دفن، دیون مالی و مهریه همسر (در صورت مطالبه) باید از ترکه کسر شوند. همچنین، اگر متوفی وصیت‌نامه داشته باشد، تنها تا یک‌سوم اموال نافذ است و مابقی نیاز به رضایت ورثه دارد.

نکته دیگر، تفاوت سهم‌الارث در صورت وجود یا عدم وجود وراث مختلف است. برای مثال، اگر متوفی علاوه‌بر همسر، چند خواهر و برادر داشته باشد، سهم آن‌ها به نسبت مساوی تقسیم می‌شود. اما اگر برخی از برادران یا خواهران از طریق پدری و برخی دیگر از طریق پدر و مادری باشند، سهم آن‌ها متفاوت خواهد بود.

محروم کردن از ارث

برخلاف تصور رایج، افراد نمی‌توانند به‌صورت خودسرانه یکی از وراث را از دریافت سهم الارث محروم کنند. ارث بر اساس قوانین آمره و احکام شرعی تقسیم می‌شود، نه بر اساس تمایلات شخصی؛ بنابراین، حتی اگر متوفی به طور شفاهی یا کتبی اعلام کند که یکی از ورثه را از ارث محروم کرده است، این اقدام از نظر قانونی بی‌اثر بوده و تمام وراث طبق طبقات تعیین‌شده در قانون مدنی، سهم خود را دریافت خواهند کرد.

سخن پایانی

تقسیم ارث یا تقسیم ماترک متوفی بدون فرزند، با توجه به قوانین مدنی ایران، از نظم و ترتیب خاصی پیروی می‌کند. همسر متوفی در اولویت دریافت سهم‌الارث قرار دارد و پس از آن، نوبت به خویشاوندان نسبی می‌رسد. آگاهی از این قوانین و رعایت مراحل قانونی انحصار وراثت، می‌تواند فرآیند تقسیم ارث را تسهیل کند.

در نهایت، توصیه می‌شود ورثه در صورت مواجهه با پیچیدگی‌های حقوقی، از مشاوره کارشناسان حقوقی بهره ببرند تا از حقوق خود به‌طور کامل آگاه شوند و از بروز اختلافات غیرضروری جلوگیری کنند. با رعایت این اصول نیز، تقسیم ارث به‌شیوه‌ای عادلانه و قانونی انجام خواهد شد.

*انتهای رپورتاژ آگهی