کد خبر: ۴۳۱۲۹۱۱

تاریخ: ۰۹ آبان ۱۴۰۴ - ۰۱:۰۸

سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی در «دکارت» بازخوانی می‌شود

فیلم کوتاه «دکارت» به کارگردانی مهرداد عزیزی‌پارسا، روایتی نمادین از رویارویی دو نوع زیست را به تصویر کشیده است؛ زیستی که بر پایه اصالت، خانواده‌محوری و فرزندآوری استوار است و زیستی که در پی تقلید و تظاهر به روشنفکری، از معنا و گرمای انسانی تهی شده است.

مهرداد عزیزی‌پارسا، مستندساز در گفت‌وگو با ایکنا با بیان اینکه دغدغه اصلی در ساخت فیلم کوتاه «دکارت» نقد پدیده «روشنفکری‌نمایی» در جامعه امروز بوده است، اظهار کرد: ایده اولیه فیلم از مشاهده نوعی از سبک زندگی شکل گرفت که در ظاهر، نشانی از روشنفکری دارد اما در عمق و باطن، تهی از معناست. در این فیلم تلاش کردم تا تقابل میان دو نوع نگاه به زندگی را نمایش دهم؛ یکی زندگی متظاهرانه‌ که در آن شعار و ظاهر بر محتوا غلبه دارد و دیگری زندگی مبتنی بر سادگی، صداقت و گرمای خانواده.

وی افزود: قصه «دکارت» درباره یک زن و شوهر است که به تازگی اسباب‌کشی کرده‌اند و هنگام طراحی خانه جدید خود، درگیر رابطه دوستانه‌شان با یک زوج دیگر می‌شوند که در آستانه جدایی هستند. آن‌ها تصمیم می‌گیرند به خانه این دوستان بروند تا میانشان آشتی برقرار کنند، اما وقتی وارد خانه می‌شوند، با فضایی آشفته و پر از بی‌نظمی روبه‌رو می‌گردند. این آشفتگی در ظاهر خانه، نمادی از سردرگمی فکری و درونی ساکنان آن است.

کارگردان فیلم «دکارت» تصریح کرد: این فیلم به نوعی نقد کسانی است که تنها در ظاهر، خود را اهل تفکر، مطالعه و روشنفکری نشان می‌دهند، اما در واقع، درک درستی از زندگی ندارند. آنچه در فیلم مطرح می‌شود تقابل میان تظاهر و حقیقت است؛ یعنی میان کسانی که ادای روشنفکری درمی‌آورند و آن‌هایی که بدون شعار و تظاهر، در آرامش زندگی می‌کنند. هدف من نقد روشنفکری واقعی نیست، بلکه نقد کسانی است که ظاهر فریبنده‌ای از آن ارائه می‌دهند در حالی که در باطن، از معنویت، محبت و عمق فکری تهی هستند.

عزیزی‌پارسا ادامه داد: در این اثر، مفهوم سبک زندگی به شکل عمیقی مورد توجه قرار گرفته است. سبک زندگی‌ که در این فیلم مورد نقد قرار می‌گیرد، از زندگی اصیل ایرانی ـ اسلامی فاصله دارد. شخصیت‌های اصلی فیلم، در ظاهر زندگی مرفه و مدرنی دارند اما از درون دچار خلأ و سردی هستند. در مقابل، خانواده‌ای که به عنوان الگو در فیلم حضور دارد، زندگی‌اش بر پایه محبت، فرزندآوری و آرامش درونی شکل گرفته است. در واقع در این دو نوع زیست، تفاوت در نگرش به خانواده، معنویت و ساده‌زیستی دیده می‌شود.

وی در ادامه با اشاره به تأکید فیلم بر فرزندآوری گفت: در فیلم، خانواده مورد تأیید، دارای فرزند است و حضور کودک در آن خانه موجب گرمی، نشاط و پیوند عاطفی شده است؛ اما خانواده‌ای که ادای روشنفکری درمی‌آورد، فرزندی ندارد و در خلأ و سکوتی سرد زندگی می‌کند. در پلان پایانی، نماد این تفاوت با ظرافت به تصویر کشیده می‌شود تا مخاطب بتواند عمق پیام اثر را درک کند.

عزیزی‌پارسا درباره هدف خود از ساخت این فیلم بیان کرد: در جامعه امروز، نوعی از زیست روشنفکرانه وجود دارد که در آن، افراد بیشتر به ظاهر و شعار می‌پردازند تا محتوا. این فیلم تلاش می‌کند تا مخاطب را به تأمل درباره ارزش‌های واقعی زندگی دعوت کند؛ ارزش‌هایی مانند محبت، سادگی، خانواده‌محوری و تعهد. سینما باید آئینه‌ای از واقعیت باشد و در عین حال راهی برای بازگشت به اصالت‌های فرهنگی و دینی جامعه نشان دهد.

کارگردان فیلم «دکارت» در پاسخ به پرسشی درباره گروه مخاطبان این اثر گفت: این فیلم برای تمامی اقشار جامعه قابل درک است و به‌ویژه خانواده‌ها می‌توانند با مفاهیم آن ارتباط برقرار کنند. موضوع فیلم درباره روابط انسانی و دغدغه‌های مشترک زندگی است و به همین دلیل، همه نسل‌ها و گروه‌های سنی می‌توانند از دیدن آن بهره‌مند شوند.

وی درباره جوایز و موفقیت‌های این اثر اظهار کرد: فیلم کوتاه «دکارت» تاکنون در چندین جشنواره داخلی و خارجی حضور یافته و موفق به کسب افتخارات متعددی شده است. از جمله این جوایز می‌توان به سه جایزه مهم از دومین جشنواره ملی فرهنگی و هنری چشمه اشاره کرد؛ جایزه بهترین کارگردانی به من، جایزه بهترین بازیگر زن به ساره رشیدی و جایزه بهترین بازیگر مرد به امیرحسین رضازاده تعلق گرفت.

عزیزی‌پارسا با بیان اینکه جشنواره ملی چشمه با محوریت ترویج فرهنگ اصیل ایرانی ـ اسلامی برگزار شد، افزود: حضور چشمگیر هنرمندان از ۲۳ استان و ۱۰ کشور آسیایی نشان می‌دهد که نگاه به سینمای معناگرا در سطح منطقه نیز مورد توجه است. این جشنواره فرصت خوبی بود تا فیلم‌هایی که بر مبنای ارزش‌های فرهنگی و اخلاقی ساخته شده‌اند، دیده شوند.

وی در پایان ضمن قدردانی از عوامل فیلم گفت: تهیه‌کننده اثر انجمن سینمای جوانان ایران و سارا رشیدی بوده‌اند. همچنین بازیگران اصلی فیلم، ساره رشیدی و امیرحسین رضازاده، نقش بسیار مهمی در انتقال حس و مفهوم فیلم داشتند. این اثر نتیجه تلاش جمعی گروهی از هنرمندان جوان و دغدغه‌مند است که با ایمان به تأثیرگذاری سینما، در مسیر تولید آثار معناگرا گام برمی‌دارند.

فیلم کوتاه «دکارت» پیش‌تر نیز در هفته فیلم و عکس انجمن سینمای جوانان ایران – دفتر تهران مورد تقدیر قرار گرفته و در میان آثار منتخب جشنواره‌های بین‌المللی فیلم امید، اشراق و سایه بوده است. در کارنامه مهرداد عزیزی‌پارسا، آثار متعددی چون «تاسیان»، «پیشرو»، «قاب رفاقت» و «متاستاز» دیده می‌شود. وی تاکنون جوایز گوناگونی از جشنواره‌های داخلی و بین‌المللی همچون رشد، مقاومت، ایثار، اقوام ایرانی، سالنتو ایتالیا و سانتافه آمریکا کسب کرده است.