کد خبر: ۴۳۱۳۳۹۶

تاریخ: ۰۶ آبان ۱۴۰۴ - ۱۴:۳۶

آیت‌الله العظمی جوادی آملی بیان کرد

حضرت زینب(س)؛ پرچمدار مبارزه با جبرگرایی

مفسر قرآن کریم با بیان اینکه زینب کبری(س) پرچم‌دار مبارزه با جبرگرایی است، گفت: حضرت زینب، عالمهٌ غیر معلَّمه بود؛ دانشی الهی داشت که از مکتب‌های بشری حاصل نشده بود. اگر بهره‌ای از علم اهل‌ بیت(ع) داشت به برکت نبوت و امامت بود.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله‌ جوادی آملی، ششم آبان‌ماه در ابتدای جلسه درس فقه خود با اشاره به سالروز میلاد با سعادت حضرت زینب کبری(س) به بیان روایاتی درباره جایگاه والای شیعیان در نگاه اهل‌بیت(ع) پرداخت و در ادامه، سخنان حضرت زینب(س) در کوفه را مورد تحلیل و تبیین قرار داد.

ایشان با اشاره به روایات ابن‌ ادریس در کتاب «مستطرفات السرائر» اظهار کرد: ابن‌ ادریس در پایان جلد سوم کتاب خود مستطرفاتی دارد، که مجموعه‌ای از روایات ظریف، زیبا و امیدبخش را آورده است و در آن‌ها به مقام رفیع شیعیان حقیقی اشاره شده است.

وی اضافه کرد: امام صادق(ع) در یکی از این روایات می‌فرمایند: «إِنَّ اَلْکَرُوبِیِّینَ قَوْمٌ مِنْ شِیعَتِنَا مِنَ اَلْخَلْقِ اَلْأَوَّلِ...»؛ کروبیّین، گروهی از شیعیان ما هستند که از آفرینش نخستین‌اند. سپس فرمودند: هنگامی که حضرت موسی(ع) آن درخواست را از خدا داشت (یعنی تقاضای رؤیت پروردگار را نمود)، خداوند به یکی از کروبیّین فرمان داد تا بر کوه تجلی کند و در نتیجه کوه از شدت آن تجلی فرو ریخت و هموار شد. این ابن ادریسی که دیر باور است می‌گوید: این فرشته‌ای که از شیعیان و از صنف کروبین است به دستور الهی جلوه‌ای برای این کوه کرد و مشکل اطرافیان موسی حل شد.

آیت‌الله جوادی آملی گفت: وجود مبارک حضرت زینب عالمهٌ غیر معلَّمه بود؛ یعنی دانشی الهی داشت که از مکتب‌های بشری حاصل نشده بود. اگر بهره‌ای از علم اهل‌ بیت(ع) داشت، به برکت نبوت و امامت بود.

استاد حوزه بیان کرد: سخنان حضرت زینب(س) در کوفه، صرفاً سخن از گریه و مصیبت نبود، بلکه کلامی عمیق در برابر تفکر انحرافی جبرگرایی بود؛ آنگاه که عبیدالله بن زیاد از زینب کبری پرسید؛ دیدی خدا با برادرت چه کرد؟ یا آنجا که گفت : حسین بن علی(ع) را خدا در کربلا کشت! اینجا سخن از من، ما، بنی امیه و ... نبود، بلکه سخن از خدا و در واقع از موضع جبر سخن گفتن است؛

مفسر قرآن کریم گفت: حضرت زینب پاسخ داد: «ما رأیتُ إلا جمیلا»؛ یعنی کار خدا زیباست، اما شما قاتل هستید، این شما بودید که حسین بن علی(ع) را به شهادت رساندید، یعنی آن حضرت، تفکر جبری اموی را شکست و حقیقت اختیار و مسئولیت انسانی را بیان کرد.

وی افزود: بنی‌امیه و پس از آنان بنی‌ عباس و دیگر سلاطین برای توجیه ستم‌ها و حفظ قدرت خود مکتب جبر را ترویج کردند تا همه حوادث را به قضا و قدر نسبت دهند و بگویند ما بی تقصیریم، اما اهل‌ بیت(ع) به‌ ویژه حضرت زینب کبری(س) با این اندیشه انحرافی مقابله کردند و انسان را مسئول در برابر خدا و جامعه دانستند.

آیت‌الله جوادی آملی در پایان گفت: مسئله جبر و تفویض از دقیق‌ترین مباحث علمی و کلامی است و فهم آن نیازمند دقت، عمق علمی و پرهیز از ساده‌انگاری است. همان‌گونه که حضرت زینب(س) در اوج مصیبت، با استدلال و استواری نشان دادند که انسان ها در برابر اعمال خود مسئول هستند.