کد خبر: ۴۳۱۳۵۰۸

تاریخ: ۰۷ آبان ۱۴۰۴ - ۱۱:۱۳

آیت‌الله العظمی جوادی آملی بیان کرد

رسیدن به حقیقت نیازمند علم و شهود باطنی است

آیت‌الله العظمی جوادی آملی در سلسله جلسات درس اخلاق، با تأکید بر اهمیت ترکیب علم ظاهری و شهود باطنی، مسیر رسیدن انسان به حقیقت و قرب الهی را تشریح کرد و نماز، سحر و تزکیه نفس را راهنمای رسیدن به باطن عالم دانست.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله العظمی جوادی آملی، مفسر قرآن کریم و نهج‌البلاغه، هفتم آبان‌ماه در سلسله جلسات درس اخلاق خود در مسجد اعظم قم با بیان اینکه انسان همانطور که از طریق اکتسابی عالم می‌شود از طریق شهود و معنویت نیز این اتفاق می‌افتد، گفت: برخی مطالب با گوش و چشم ظاهر قابل درک نیست. انسان از طریق راه ملکی دانشگاه و حوزه که برای همه باز است کسب علم کرده و عالم می‌شود اما دستگاه مشابهی در درون انسان خلق شده که راه تهذیب نفس، تزکیه، تولی و تبری است.

وی با بیان اینکه البته جمع بین این دو راه نیز ممکن است و انسان باید از طریق هر دو راه به حقیقت دست یابد، اظهار کرد: حضرت امیر(ع) فرمودند: لحظه‌ای که حق را به من نشان دادند، تردیدی در ایمان و یقین من ایجاد نشد و این نشان می‌دهد که علم او شهودی است؛ در درون ما نیز چشم، گوش و ذائقه وجود دارد و همه در عالم رؤیا خواب‌هایی دیده‌ایم که نشانگر و مؤید همین مسئله است.

مفسر قرآن کریم با بیان اینکه ائمه(ع) به خصوص از منظر درونی اهل علم شدند لذا فرمود: از وقتی حق را به من نشان دادند در یقین من تفاوتی ایجاد نشد، اظهار کرد: برخی موفق هستند که از هر دو مکتب به جایی برسند؛ این افراد اهل حوزه و دانشگاه هستند و نیز اهل مناجات و سحرخیزی و ... و برخی در یکی از این راه‌ها موفقند.

تلاش برای فهم باطنی

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه راه باطن برای همه باز نیست، اظهار کرد: راه باطن راه ملکوت است و همه در آن موفق نیستند اما از ما خواسته‌اند که نهایت تلاش و کوشش خودمان را بکنیم. وقتی به حضرت ابراهیم(ع) ملکوت آسمان و زمین را نشان دادند از ما خواسته‌اند که شما که فرزندان ابراهیم هستید نباید از شرق و غرب بترسید.

وی اضافه کرد: قرآن، شناسنامه ماست و ادب و احترام را رعایت کرده و معادل و بالاتر از آن راه ندارد و از ما نیز خواسته، چون انبیاءزاده هستیم و باید در مسیر ابراهیم(ع) باشیم.

مفسر نهج‌البلاغه با اشاره به آیه«فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ»، گفت: آیا کتابی از این بوسیدنی‌تر وجود دارد؟ فرمود: ما باطن عالم را به ابراهیم خلیل نشان دادیم؛ «نری» نشانه استمرار است یعنی اکنون نیز این مسیر باز است و در ادامه آیه و آیات بعد نیز فرمود: شما هم ببینید تا به باطن عالم برسید. بین نگاه و نظر خیلی فرق دارد؛ اهل نظر یعنی نگاه کنید و نظریه‌پردازی کنید تا ببینید؛ به ملکوت بنگرید بلکه ببینید.

برترین مردم عاشق‌ترین به نماز هستند

استاد حوزه علمیه تصریح کرد: کلینی در جلد دوم کافی در عظمت عبادت فرمود: برترین و بهترین مردم کسانی هستند که به نماز عشق بورزند؛ بنابراین نماز تکلیف و مشقت نیست. وقتی ماه رمضان می‌آید از آمدن آن خوشحال است و زمانی که نزدیک نماز می‌شود گویی پر درآورده است، من می‌خواهم نماز بخوانم.

آیت‌الله جوادی آملی با بیان اینکه اگر کسی حرام نخورد، راه کسی را نبندد و بیراه هم نرود خواب می‌بیند که در حرم‌های مطهر است و رؤیاهای خوب خواهد دید، اظهار کرد: خداوند نیز به ما راه درس، بحث و نیز سحرخیزی داد و بزرگانی داریم که بین هر دو جمع کردند. در مورد ذات اقدس اله فرمودند: دیدنی نیست، بهشت، جهنم و ملکوت دیدنی است.

استاد درس خارج حوزه، ادامه داد: حضرت امیر(ع) فرمودند: باطن عالم را به من نشان دادند؛ زیرا درست به من نشان دادند و مرا هدایت کردند. او نشان داد و من خوب دیدم و او هادی بود و من متهدی و از روزی که حق را به من نشان دادند هیچ تردیدی نکرد؛ البته منطقه ذات اله، منطقه ممنوعه برای همه حتی انبیاء و ائمه(ع) است.

استاد درس خارج حوزه علمیه اضافه کرد: حضرت در خطبه 222 فرمود: و کشف غطاء ذلک لاهل الدنیا...؛ برخی هنوز گویا بهشت و اهل بهشت را می‌بینند و به مقام دیدن، نرسیده‌اند. در خطبه 193 نیز فرموده است آن قدر به اوصاف بهشت و بهشتیان آگاه هستند، گویی آنان را می‌بینند؛ وقتی به گناه رسیدند فریادشان بلند می‌شود که مبادا ببینند، زیرا درون آتش می‌روند و  وقتی ثواب را می‌بینند لذت می‌برند.

وی افزود: در خطبه 182 نیز فرمودند: ذات اقدس اله بدون زبان، گوش و چشم با موسی(ع) سخن گفت و آیاتش را به او نشان داد و با موسی بدون حنجره مکالمه کرد و سخن گفت؛ چون ذات الهی، قابل دیدن نیست و خداوند بسیط محض است و جزء ندارد و ما فیض، آیات، مظاهر و جلوات او را می‌بینیم و می‌شناسیم.

اسرائیل یقینا رفتنی است

آیت‌الله جوادی آملی همچنین در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه جریان غزه، جریان درو کردن است و یقین بدانید اسرائیل رفتنی است، اظهار کرد: این نوع نسل‌کشی و کودک‌کشی عجیب است و تردید نکنید اسرائیل با این جنایات رفتنی است، حالا یک روز زودتر و یک روز دیرتر.

وی با بیان اینکه انسان دو راه برای کشف حقیقت دارد، گفت: یکی راه مدرسه، حوزه و دانشگاه و دیگری راه شهود باطنی و کشف حقیقت از طریق علم شهودی؛ انسان اگر بخواهد به قرب الهی واصل شود نیازمند مرکب است و مرکب قرب خدا، نماز شب و سوز و آه سحری است. اگر کسی اهل نماز شب، سحر و خلوص نبود به این مقصد نخواهد رسید.

آیت‌الله جوادی آملی، اضافه کرد: به تعبیر روایت «الناس نیام فاذا ماتوا انتبهو»؛ مردم اکنون در دنیا در خواب هستند، پس چرا ما خودمان خود را به خواب فرو ببریم. ما گوش، چشم ظاهری و باطنی داریم ؛ لذا برخی وقتی ماه رمضان آمد گویی بهترین نعمت عالم را به آنان داده‌اند.

مفسر قرآن کریم در پایان گفت: از ذات اقدس اله مسئلت می‌کنیم این نظام، مردم و شهدا را در صحنه آخرت با انبیاء و اولیاء محشور فرماید و نظام را از خطرات تا زمان ظهور محفوظ بدارد.