کد خبر: ۴۳۱۵۷۳۰

تاریخ: ۱۸ آبان ۱۴۰۴ - ۱۵:۲۸

جلال غفاری‌قدیر :

جشنواره مقاومت صدای مظلومیت ایران را جهانی می‌کند

دبیر جشنواره فیلم مقاومت با بیان اینکه بخش بین‌الملل این جشنواره، محدود به آثار کشورهای همسایه نخواهد بود،‌ گفت: تلاش می‌شود صدای مظلومیت مردم ایران در جنگ ۱۲ روزه از طریق سینما به گوش مخاطبان جهانی برسد.

به گزارش ایکنا، نشست خبری نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت با حضور جلال غفاری‌قدیر، دبیر جشنواره؛ محمدعلی شجاعی‌فرد، قائم مقام دبیر جشنواره امروز ۱۸ آبان ماه در حسینیه جماران برگزار شد.

در ابتدای این جلسه، غفاری با بیان اینکه جشنواره فیلم مقاومت همواره از دل ایثار و فداکاری شکل گرفته و بخش مهمی از هویت آن مدیون خون شهداست، اظهار کرد: شهدای بسیاری در شکل‌گیری این جشنواره نقش داشته‌اند. در میان این نام‌ها، یاد شهید سپهبد حسین سلامی جایگاه ویژه‌ای دارد. سردار سلامی سخنران ثابت اختتامیه‌های جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت بود و فقدان او ضایعه‌ای تلخ و سنگین برای خانواده فرهنگی و هنری مقاومت محسوب می‌شود. شهید سلامی در جشنواره هفدهم که بر روی ناو شهید رودکی برگزار شد، جمله‌ای گفت که برای ما مسیر آینده را روشن کرد. ایشان گفت: «هر چند دستاوردهای مقاومت در میدان وسیع است، اما اگر به مساحت هنر پیوند نخورد، نمی‌تواند همه ارزش‌های به‌دست‌آمده را به ذهن و جان مردم منتقل کند». این سخن در همان زمان به‌عنوان یکی از اصول بنیادین جشنواره تثبیت شد و بعدها در سخنرانی سوم خرداد ۱۴۰۱ نیز شهید سلامی نظریه «هنر والا» را مطرح و آن را به‌مثابه دکترین هنر مقاومت تبیین کرد.

وی با اشاره به خاطره‌ای از تدوین فرمایشات شهید سلامی گفت: آن زمان متن سخنان ایشان را تدوین کردم و برای تأیید خدمتشان بردم. وقتی گفتم ما از این بیانات یک سند بالادستی برای هنر مقاومت استخراج کرده‌ایم، ایشان با تواضع گفتند: «این عین همان چیزی است که گفته‌ام، اما لطف شماست». آن دقایق برای ما یادآور اخلاص و عمق نگاه ایشان به هنر بود. آن شهید عزیز، توانایی کم‌نظیری در تبدیل یک نظریه تازه به گفتمانی راهبردی در سینما و هنر مقاومت داشت. به گفته‌ دخترشان، شب قبل از هر حضور رسمی، ساعت‌ها مطالعه می‌کردند و با دقت و عمق تمام سخن می‌گفتند. از این‌رو، یاد او برای جشنواره فیلم مقاومت، یاد یک معلم و نظریه‌پرداز واقعی در حوزه هنر انقلابی است.

غفاری در ادامه سخنان خود با اشاره به شرایط جدید منطقه تأکید کرد: از دوره هجدهم جشنواره به بعد، حال و هوای خاصی در فضای مقاومت پدید آمده است. جهان پس از رخداد عظیم «طوفان الاقصی» وارد مرحله‌ای تاریخی شده است. این واقعه، هیمنه رژیم کودک‌کش صهیونیستی را در هم شکست و به تعبیر من، تاریخ را به دو بخش تقسیم کرد؛ پیش از طوفان و پس از آن. این رویداد، نقطه عطفی در مسیر نابودی رژیم اشغالگر قدس بود. رژیمی که از آن روز تا امروز روی خوش به خود ندیده و در سراشیبی سقوط قرار گرفته است. در این میان، نقش رهبران مقاومت همچون شهید یحیی سنوار، در کنار یاد امام خمینی(ره)، معنای تازه‌ای یافته است. امام پدیده مقاومت قرن بود؛ صدای مظلومان تاریخ که از ایشان به گوش جهانیان رسید. بی‌تردید قرن جدید بدون نام خمینی(ره) قابل تفسیر نیست.

دبیر جشنواره فیلم مقاومت با اشاره به برگزاری نشست در حسینیه جماران اظهار کرد: حضور در این مکان مقدس که روزی محل خطبه‌های امام (ره) و اعزام رزمندگان دفاع مقدس بود، صرفاً یک انتخاب نمادین نیست؛ بلکه بازگشت به خاستگاه فکری مقاومت است. امام خمینی(ره) نظریه دفاع مشروع و مقاومت عزتمندانه را تئوریزه و آن را به جهان هدیه کرد؛ زیستن با عزت در سایه مقاومت و نه گفتن به زورگویان، جوهره این اندیشه است. امام خمینی(ره) مسیری نو برای هنر گشود. هنری که در دوران مدرن به قهقرا می‌رفت و در خدمت هژمونی فرهنگی غرب و استعمار ملت‌ها قرار داشت، با اندیشه امام به مسیر اصیل خود بازگشت. سینمای مقاومت در حقیقت احیای همان جهت‌گیری درست هنر است؛ هنری که در برابر زشتی‌ها، با زیبایی و حقیقت سخن می‌گوید. سینمای غرب سال‌ها با پروپاگاندای رسانه‌ای، اسطوره‌های دروغین ساخت و مظلومیت دروغی را به ملت‌ها القا کرد؛ اما انقلاب اسلامی و گفتمان مقاومت، این روایت تحریف‌شده را شکست و مسیر تازه‌ای را برای سینما ترسیم کرد؛ مسیری که سمت درست تاریخ را نمایندگی می‌کند.

دبیر نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت در بخش دیگری از سخنان خود گفت: شخصیت‌هایی چون شهید طوسی، اسطوره ملت‌های عرب باقی خواهند ماند. امروز حماس دیگر یک پدیده گذرا نیست، بلکه به نماد پایداری جهانی تبدیل شده است. جشنواره فیلم مقاومت در دوره‌های اخیر کوشیده تا این روح تازه را در آثار هنری متجلی کند و روایت طوفان الاقصی را به محور تولیدات خود بدل سازد. از جشنواره هفدهم که نخستین‌ بار بر روی ناو جنگی در خلیج فارس برگزار شد تا امروز، سینمای مقاومت گام‌به‌گام به متن واقعیت‌های جهان اسلام نزدیک‌تر شده است. آن جشنواره پیام روشنی برای قدرت‌های جهانی داشت؛ اینکه ملت ایران و هنرمندانش در برابر استعمار و تحریف ایستاده‌اند. خلیج فارس تنها یک موقعیت جغرافیایی نیست، بلکه نماد ایستادگی تاریخی ملت ایران در برابر سلطه‌طلبی است.

وی ادامه داد: جشنواره هجدهم نقطه تولد عینی مقاومت در عرصه هنر بود. شاید تصور نمی‌کردیم به این سرعت وارد متن ماجرا شویم، اما با طوفان الاقصی، هنر مقاومت جانی تازه گرفت. این رخداد نه‌فقط سیاست، بلکه وجدان هنرمندان و ملت‌های دنیا را بیدار کرد. امروز شاهد همدلی بی‌سابقه هنرمندان، ورزشکاران و مردم جهان با ملت فلسطین هستیم. جشنواره امسال در حالی آغاز می‌شود که فقط 5 ماه از جنگ 12 روزه می‌گذرد، اما این 12 روز، به‌ اندازه ۱۲ سال روایت دارد. این جنگ، هیمنه آمریکا و رژیم صهیونیستی را شکست و معادلات جهانی را تغییر داد. از هنرمندان دعوت می‌کنیم با درک ابعاد این رخداد تاریخی، در جشنواره حضور یابند و روایتگر حماسه ملت‌ها باشند. جنگ 12 روزه نشان داد که نظریه مقاومت دیگر صرفاً یک مفهوم ایدئولوژیک نیست، بلکه الگویی استراتژیک از بازدارندگی نامتقارن است که امروز در محافل آکادمیک دنیا مورد توجه قرار گرفته است. این جنگ، مقاومت را از یک واکنش به دکترین فعال بازدارندگی تبدیل کرد و توانمندی‌های ایران را در عرصه نظامی، علمی و فرهنگی به نمایش گذاشت.

غفاری تصریح کرد: امروز در افکار عمومی جهان، به‌ویژه در اروپا و آمریکا، مقاومت به‌عنوان جنبشی ضد‌نابرابری شناخته می‌شود. این تحول، محصول پیوند درونی گفتمان مقاومت با حقیقت است. جنگ 12 روزه حقانیت ملت ایران را ثابت کرد و آرمان‌خواهی ما برای آزادی فلسطین را به رخ جهانیان کشید. آنچه امام خمینی(ره) درباره پیوند سیاست، ایمان و مقاومت بنیان نهاد، امروز در سطح جهانی باورپذیر شده است. جمهوری اسلامی ایران هزینه‌های این مسیر را با افتخار پرداخت و در نهایت پیروز شد. این پیروزی جز با پایداری و ایمان مردم ایران رقم نمی‌خورد.

دبیر جشنواره با اشاره به بازتاب جهانی مقاومت اظهار کرد: این جنگ نشان داد مقاومت صرفاً یک جریان نظامی نیست، بلکه هویتی سیاسی، فرهنگی و مردمی است. در داخل کشور نیز کسانی که از فروپاشی اجتماعی سخن می‌گفتند، امروز شاهد همبستگی و وحدت ملی بی‌سابقه‌ای هستند که در پرتو مقاومت پدید آمده است. اگر سینمای مقاومت بخواهد کارکرد واقعی خود را ایفا کند، باید از این درک عمیق الهام گیرد. صرفاً فیلم‌ساز نیستیم، بلکه حاملان دکترین مقاومت در قالب هنر هستیم. پس از این جنگ، مقاومت به هویت فرهنگی و نمادین ملت ما تبدیل شد؛ ارزشی که هنرمندان را به خلق آثار متعهدانه‌تر ترغیب می‌کند.

غفاری در پایان سخنان خود با اشاره به جایگاه جمهوری اسلامی در جهان اسلام گفت: ایران امروز محور معنوی مقاومت است و این جایگاه به برکت ایثار شهدا و فرماندهان بزرگی چون شهید حاجی‌زاده، شهید سلامی و شهید محمود باقری تثبیت شده است. اکنون در محضر خانواده شهید باقری افتخار می‌کنیم که این راه با خون شهدا زنده است. جشنواره فیلم مقاومت در پیوند با همین آرمان مقدس، مسیر خود را برای رشد و گسترش تداوم خواهد داد.

در ادامه نشست خبری جشنواره فیلم مقاومت، محمدعلی شجاعی‌فرد، قائم مقام دبیر جشنواره نیز با اشاره به دستاوردهای دوره‌های گذشته جشنواره گفت: یک سری از جزئیات جشنواره هجدهم و برنامه‌های پیش رو برای جشنواره نوزدهم را خدمت شما عرض می‌کنم. جشنواره هجدهم با توجه به اینکه فراخوان آن کمی دیر انجام شد، از نظر کمیت آثار، توقع زیادی نداشتیم، اما در یک اتفاق شگفت‌انگیز، تعداد قابل توجهی اثر به دست ما رسید؛ تقریباً ۳۳۰۰ تا ۴ هزار اثر در قالب‌های مستند، فیلم کوتاه، انیمیشن و تقریباً ۹۰ اثر بلند داستانی. از این میان، نزدیک به ۳۰ اثر در بخش رقابتی قرار گرفت و بیش از هزار اثر بین‌المللی به جشنواره رسید.

وی اضافه کرد: یکی از ابتکارات مهم جشنواره هجدهم، فعالیت کمیته بین‌الملل بود که با راه‌اندازی حدود ۲۰ میز کشور، فراخوان جشنواره را به صورت تخصصی در کشورهای مختلف توزیع کرد. تولیداتی که پس از فراخوان در این کشورها آماده شد، به دست ما رسید و برخی از آن‌ها در قالب اکران‌های خصوصی در جشنواره نمایش داده شد. این اقدامات و ابتکارات، نقطه شروع خوبی برای توسعه جشنواره بود.

شجاعی‌فرد درباره شبکه توزیع آثار در داخل کشور توضیح داد: شبکه‌ای از اکران‌های مردمی را فعال کردیم که ابتدا در ۱۸ استان آغاز به کار کرد و به تدریج به ۲۲ استان گسترش یافت. این شبکه پس از جشنواره هجدهم همچنان فعالیت خود را ادامه داد. درباره دبیرخانه دائمی جشنواره هم باید بگویم، هدف اصلی دبیرخانه دائمی جشنواره، مأموریت فرهنگی است و رویداد صرفاً نقطه‌ای و رقابتی نیست. به همین دلیل، سال گذشته تصمیم گرفتیم جشنواره را به صورت سالانه و دائمی در سوم خرداد برگزار کنیم تا هم به جنبه مفهومی این روز توجه شود و هم روند رویداد مستمر و منظم باشد.

وی همچنین با اشاره به تحولات جشنواره امسال گفت: امسال به دلیل افزایش تقاضا و روند ارتباطات بین‌المللی، بخش رقابتی جشنواره در فیلم‌های بلند، کوتاه و مستند به صورت بین‌المللی برگزار می‌شود؛ به طوری که آثار داخلی و خارجی در کنار هم رقابت می‌کنند. استقبال کشورهایی غیر از حوزه مقاومت نیز برای ما بسیار شگفت‌آور بود. این نشان می‌دهد جشنواره مقاومت مسیر گفتمانی خود را پیدا کرده و از طریق رسانه‌ها و مناسبات بین‌المللی باید توسعه یابد. امسال ثبت نام آثار از اول آذرماه از طریق سایت جشنواره آغاز می‌شود و تا 30 بهمن ماه فرصت ثبت نام نهایی آثار وجود دارد، با این تفاوت که فیلم‌های سینمایی تا ۲۰ اسفند مهلت ارسال دارند. افتتاحیه جشنواره از 27 اردیبهشت خواهد بود و اختتامیه در سوم خرداد برگزار می‌شود. امیدواریم با این روند، جشنواره بتواند نقش خود در جریان‌سازی فرهنگی و سینمایی را به خوبی ایفا کند.

در بخش دیگری از جلسه، فرزند شهید محمد باقری نیز در سخنانی با تأکید بر نقش اخلاص و همدلی نیروهای مسلح در دفاع مقدس تصریح کرد: با احترام به یاد و نام شهدا و قدردانی از تلاش‌های آنان، می‌توان گفت هرجا نیرویی با همدلی و اخلاص کنار هم قرار گیرد، آثار و برکاتی همچون معجزه رقم می‌خورد. مصداق عینی آن، عملکرد نیروهای موشکی در جنگ ۱۲ روزه بود که با کمال اخلاص و تعهد، نتایجی شگفت‌انگیز ایجاد کردند. به تعبیر حضرت آقا، رژیم صهیونیستی در زیر ضربات سهمگین نیروهای مسلح ما له شد. شهدا با اخلاص و در گمنامی به وظایف خود عمل کردند و امروز ما به لطف خدا در این جایگاه قرار داریم.

وی ادامه داد: پدر شهیدم همیشه می‌گفت روزی برای پرتاب یک موشک وابسته به کشورهای بیگانه بودیم و دست به دامان همسایگان می‌شدیم، اما در دوره جنگ تحمیلی و پس از آن، با تلاش مجاهدانه متخصصان، امروز در عرصه پرتاب موشک، طراحی، تولید و فناوری، به مرزهای پیشرفته جهانی رسیده‌ایم. این پیشرفت نتیجه خون شهدای مظلوم و تلاش‌های بی‌وقفه جوانان بوده است. به یاد دارم که اوایل بعد از جنگ تحمیلی، وقتی چند موشک خریداری شده بود، شهید تهرانی مقدم نیمی از آن‌ها را برای تحقیقات و توسعه اختصاص داد تا مهندسی معکوس و فناوری پرتاب داخلی توسعه یابد. این تصمیم حیاتی، امروز ثمره و نتیجه خود را نشان داده است.

وی همچنین به فداکاری شهدای موشکی اشاره کرد و گفت: در روزهای نخست جنگ تحمیلی، برای پرتاب حدود ۷۰ موشک، ۴۰ نفر از جوانان ما شهدای مظلوم شدند. این فداکاری، نهایت تعهد و اخلاص را نشان می‌دهد و امروز ثمره خون این شهدا و انسجام و همدلی ایجاد شده در قشرهای مختلف جامعه، قابل مشاهده است. امیدوارم همه قدر این دستاوردها و برکات خون شهدا را بدانیم و با ادامه مسیر، یاد و نام آنان را پاس بداریم.

در انتهای این نشست خبری، غفاری در پاسخ به سوال ایکنا مبنی بر چگونگی توسعه بخش بین‌الملل جشنواره و بازنمایی اتفاقات جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: بعد از جشنواره مقاومت، ارتباطات بین‌المللی گسترده‌تر شد و تلاش کردیم بخش بین‌الملل محدود به چند اثر از کشورهای همسایه یا منطقه نباشد. هدف ما این است که صدای مردم ایران و مظلومیت آن‌ها در جنگ ۱۲ روزه به گوش جهانیان برسد. این امر مستلزم آن است که نه تنها فیلم‌های کشورهای منطقه، بلکه آثار کشورهای صاحب سینما نیز در جشنواره حضور داشته باشند و امکان نمایش این آثار در دیگر کشورها فراهم شود.

وی در انتهای گزارش تصریح کرد: برای نمونه، دیروز با یکی از فعالان حوزه رسانه و سینما در ترکیه صحبت شد؛ جایی که رویدادی مرتبط با جشنواره مقاومت در حال اجراست. همچنین در اروپای شرقی و اتریش مناسباتی شکل گرفته است تا بتوانیم گفتمان سینمای مقاومت و تولیدات مرتبط با آن را به مخاطبان بین‌المللی معرفی کنیم. همچنین برنامه‌ریزی شده است که در کنار نمایش فیلم‌ها، نشست‌ها و کارگاه‌های تخصصی در حوزه سینمای مقاومت برگزار شود تا شبکه‌سازی و آموزش حرفه‌ای هنرمندان جوان نیز شکل گیرد.

در انتهای مراسم تصویر شهید محمود باقری به فرزند ایشان اهدا شد.