کد خبر: ۴۳۱۹۱۴۹

تاریخ: ۰۴ آذر ۱۴۰۴ - ۱۶:۴۴

استاد دانشگاه آزاد اسلامی بیان کرد

نقد خشونت علیه زنان در غرب و دیدگاه اسلام درباره حمایت از زن

زهرا انصاری در نشست علمی «نگاه فقه اسلامی و حقوق ایران به خشونت علیه زنان»، با مقایسه وضعیت زنان در غرب و دیدگاه اسلام، از گسترش قاچاق و خشونت جنسی در اروپا هشدار داد و تأکید کرد که اسلام راهکارهای مبتنی بر محبت، عدالت و تحکیم خانواده برای مقابله با خشونت ارائه کرده است.

به گزارش ایکنا، زهرا انصاری؛ استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران شمال، چهارم آذرماه در نشست علمی «نگاه فقه اسلامی و حقوق ایران به خشونت علیه زنان» که از سوی دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد با بیان اینکه خشونت بر ضد لینت و به معنای برخورد و مواجهه تند است، گفت: البته با اینکه خشونت مفهومی قابل فهم است اما باز در حقوق تعاریف متعددی دارد؛ برخی گفته‌اند خشونت، خلاف نرمی و طینت انسان است و از نظر برخی، هر نوع رفتار خشن برای آسیب به دیگری است و تعریف دیگر نیز هر نوع برخورد فیزیکی توأم با رنج و آسیب، بیان شده است؛ برخی هم می‌گویند طیفی از رفتارهای آسیب‌زا است.

وی افزود: یکی از موارد و مصادیق خشونت علیه زنان در غرب، قاچاق زنان و دختران با هدف تأمین اهداف جنسی است و بزرگترین و برجسته‌ترین نوع قاچاق محسوب می‌شود؛ آنقدر این پدیده در کشورهای غربی وحشتناک است، با اینکه انسان‌ها دم از حقوق زن بر زبان می‌آورند.

انصاری با بیان اینکه اسلام، به دنبال شناسایی عوامل این نوع خشونت و رفع آن بوده است، افزود: لذا بر محبت بین اعضای خانواده تأکید دارد، گفت: خانواده می‌تواند کانون مهر و محبت باشد و خشونت در خانواده هم شایع‌ترین نوع خشونت علیه زنان در دنیا است. قطعا خشونت زنان نسبت به فرزندان و شوهران بسیار کمتر از خشونت مردان علیه همسران است. در خانواده‌ای که مرد با خشونت علیه زن برخورد می‌کند و از او انتقاد دائمی دارد و زن را با پرخاش و زور در مضیقه قرار می‌دهد، شالوده خانواده از بین می‌رود و زن آسیب جدی می‌بیند و در نسل‌های بعد نیز اثرگذار است.

عضو هیئت علمی گروه حقوق و استاد معارف اسلامی دانشگاه ازاد واحد تهران شمال با بیان اینکه خشونت‌های غیرزناشویی، بهره‌کشی از زنان، آزار جنسی در مراکز دولتی و غیردولتی از دیگر مصادیق خشونت علیه زنان است، افزود: گاهی زنان دو برابر مردان کار می‌کنند و حقوقی نصف آنان می‌گیرند و این ظلم و خشونت علیه زن است.

انصاری تصریح کرد: با تصویب قوانین بین‌المللی به تدریج زنان توانستند از حقوق خود  دفاع کنند؛ لذا جرم‌انگاری خشونت علیه زنان از دهه 70 و 80 قرن 19 انجام شد و در قطعنامه سال 1981 قوانین منع خشونت علیه زنان به تصویب رسید و از کشورها خواست که به آن پایبند باشند.

بوسنی؛ کانون قاچاق زن

استاد دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به خشونت علیه زنان در اروپا، اظهار کرد: از قرن 19 به بعد، با وجود قوانین و مراکز حامی زنان، سکولاریسم و اومانیسم رواج یافت، خشونت علیه زنان بالا رفت؛ مصادیق وحشتناکی از آن در بوسنی رخ داده و می‌دهد و اکنون بخش زیادی از قاچاق زنان از این کشور برای مناطق دیگر صورت می‌گیرد و سالانه ده هزار مهاجر غیرقانونی به ایتالیا فرستاه می‌شوند و تقریبا ایتالیا به مافیای قاچاق جنسی زنان تبدیل شده است. سالانه 20 تا 30 هزار زن در ایتالیا خرید و فروش و به دلالان سپرده می‌شوند.

وی افزود: در انگلیس خشونت جنسی و تجاوز لحظه به لحظه در حال رشد است و حتی کودکان نیز در معرض تجاوزات جنسی هستند و بزرگترین بازار بین‌المللی خرید و فروش زنان در این کشور وجود دارد. حدودا 85 هزار زن قاچاق شده سالانه در این کشور مورد تجاوز هستند و بیش از 400 هزار زن نیز در این کشور مورد تجاوز هستند و از هر 5 زن و دختر 16 تا 59 سال حتما تجاوز جنسی را تجر به کرده‌اند.

استاد دانشگاه آزاد اسلامی با بیان اینکه در فرانسه بسیاری از زنان قربانی خشونت هستند، گفت: 50 درصد از زنانی که کشته می‌شوند، قربانی خشونت مردان علیه زنان در خانواده هستند؛ در حالی که اسلام فرموده است مرد اگر ده مرتبه وظیفه در خانه دارد 9 مرتبه آن را باید در توجه به همسر و مهر و محبت به او قرار دهد تا او به وظیفه اصلی یعنی تربیت فرزندان بپردازد.

وی افزود: زنان و دختران اروپای شرقی اغلب به اجبار و توسط شبکه‌های سازمان یافته وارد فرانسه می‌شوند و بلا بر سر آنان می‌آید؛ آمریکا نیز در میزان قربانیان تجاوز به عنف، در رتبه دهم قرار دارد و جالب اینکه همه کشورهای غربی مدعی حقوق بشر و حقوق زنان نیز هستند.

انصاری با بیان اینکه هیچ کشور اسلامی در لیست 20 کشور اصلی درگیر در بحث خشونت علیه زنان نیستند، در حالی که مثلا در بحث طلاق هم آمریکا در رتبه اول قرار دارد، گفت: این خشونت‌ها در مواردی هم آنقدر حیوانی است که قابل بازگو نیست از جمله؛ تجاوز دسته‌جمعی به زن و به بردگی کشاندن او.

وی با اشاره به دیدگاه اسلام به خصوص در حفظ حریم خانواده، اظهار کرد: در روایت بیان شده است اگر کسی بر خلق و خوی تند زن خود صبر کند انتظار پاداش شکرگزاران را داشته باشد؛ جالب اینکه در این روایت بر تحمل زن بدخلق تأکید شده است؛ در روایت دیگری آمده است که اگر کسی در برابر یک کلمه ناروای همسرش صبوری کند، خدا بهشت را بر او واجب می‌کند و 200هزار نیکی برای او می‌نویسند و 200 هزار بدی از او دفع و مرتبه 200 هزار ملک را به او داده و به ازای وجود هر مویی در بدن این مرد خدا ثواب عبادت یکسال را برای او می‌نویسد.

زن و شبهه تنبیه بدنی در اسلام

انصاری همچنین در مورد تنبه بدنی زن که محل شبهات بسیاری برای دانشجویان است، بیان کرد: پیامبر(ص) فرمودند: بدترین مردان کسی است که توهین‌کننده، بدزبان و خسیس باشد و همسرش را کتک بزند. بنابراین به هیچ عنوان، مرد حق کتک‌زدن به زن را ندارد. ضربی که در قرآن مطرح است مربوط به شرایط خیلی سخت ناشزگی است و آن هم در حد اقدام برای این کار، نه زدن و حتی در فقه داریم اگر اقدام به زدن هم تأثیری ندارد نباید اقدام کند.

وی با اشاره به دیدگاه رهبر انقلاب در مورد جایگاه زن، افزود: از منظر ایشان رفتار خشونت‌آمیز می‌تواند توسط مرد و زن صورت بگیرد اما چون زنان آسیب‌پذیرتر هستند بیشتر در معرض آن قرار دارند. البته خشونت هم امری نسبی است و صرف قتل و ... نیست؛ اسلام در مورد مسئله خشونت نظر صریحی دارد و آن اینکه اصل بر عدم خشونت است، مگر در مواردی که خشونت در برابر فرد تجاوزکار به حقوق دیگران است؛ پس یک خشونت قانونی و یک خشونت غیرقانونی داریم.

انصاری بیان کرد: در فرهنگ اسلامی، زن جفت مرد و در حقیقت زن و مرد لباس همدیگر هستند؛ البته زن چون قدرت باروری دارد وظیفه متفاوتی نیز دارد و از لحاظ جنسییتی، حقوقی هم متفاوت از مرد دارد در غیر اینصورت هویت انسانی زن و مرد یکسان است و قرآن نیز بر آن تأکید دارد؛  در نگاه قرآن، زن جنس درجه دوم و مردم نیز جنس درجه یک نیست.

وی با بیان اینکه خشونت علیه زنان، خشونت جنسیت‌محور است، افزود: خشونت علیه زنان صرفا بدنی نیست و هر نوع خشونت مرد علیه زن برای اثبات قدرت خود بر او خشونت حساب می‌شود. رهبری نیز خشونت خصوصی را خشونت در خانواده تبیین فرموده‌اند که گاهی توسط پدر، مادر، برادر و خواهر نسبت به دیگران رخ می‌دهد؛ مثلا ازدواج اجباری از نظر ایشان، ریاست بی قید و شرط مرد بر خانه، تغییر نام خانوادگی همسر به نام خانوادگی شوهر و عدم اعطای حق تملک زن بر اموالش، کمبود عاطفه و مهربانی نسبت به زن و عدم رسیدگی به روحیه زن و ... مصادیق خشونت علیه زن است.

وی افزود: در اجتماع هم اگر زنان در انزوا قرا بگیرند خشونت اجتماعی است؛ ناامنی محیطی، تبدیل زن به وسیله‌ای برای التذاذ مردان، جلوگیری از تحصیل و اشتغال، اجبار زن به کسب درآمد، جلوگیری از رشد تکاملی و مادری و نبود قوانین مناسب برای تأمین حقوق زنان و عدم توجه به کرامت زن، تحمیل کار سنگین به زن و دستمزد پایین‌تر، سوق دادن زنان به آرایش و ابتذال و ... از منظر ایشان، از مصادیق اجتماعی خشونت علیه زنان است.

انواع خشونت علیه زن

استاد دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر اینکه خشونت علیه زنان محدود به مکان و زمان و جغرافیای خاصی نیست، اضافه کرد: خشونت علیه زنان به دو صورت نرم و سخت انجام می‌شود؛ هر خشونتی که موضوع آن روح و روان زن باشد و آبرو و اعتماد به نفس زن را سلب کند خشونت نرم است و خشونت علیه جسم زن، خشونت سخت است که متأسفانه در موارد بسیاری از سوی نهادهای قانونگذار و مراکز دولتی صورت می‌گیرد.

انصاری بیان کرد: خشونت دیگر، قومی است که در حال حاضر شاید کمتر شده است و متأسفانه زنان و دختران زیادی را با خود درگیر کرده است؛ این خشونت معمولا برخاسته از تعصبات جاهلی است، مانند ازدواج اجباری دختر با پسر عمو و اقوام و دادن دختر در عوض خون‌بها که اسلام  به شدت در برابر آن ایستاده است. تأکید اسلام همیشه بر حفظ حرمت زنان بوده است و در این دوره هم باید با شناسایی عوامل خشونت برای رفع آن گام برداریم.

استاد دانشگاه آزاد اسلامی در پایان با بیان اینکه دیدگاه غلط نسبت به نقش زن، نبود معنویت و مهر و محبت، فساد اخلاقی، تزلزل بنیاد خانواده و عدم عفت و حیا در زنان و نداشتن مهارت کافی در شوهرداری و رواج روحیه تجمل و ... از جمله عوامل خشونت علیه زنان است، اضافه کرد: از بین رفتن اخلاق و معنویت، از بین رفتن شرف زن، خیانت همسران، افزایش جرائم مختلف در جامعه مانند طلاق و افزایش فرزندان نامشروع و ... هویت زن را مخدوش خواهد کرد و او به سمت مسائل سرگرم‌کننده خواهد رفت و نخواهد توانست نقش مدیریتی، تربیتی و مادری ایفا کند. رهبری فرمودند: خشونت علیه زنان رابطه مستقیم با اعتیاد زن به سمت مواد مخدر دارد.