کد خبر: ۴۳۲۱۳۱۲

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۴۰۴ - ۰۸:۵۲

مدیر مؤسسه کشوری مهد قرآن:

«ترنم وحی» تجلیل از قهرمانان قرآنی است

سیدمحمود چاوشی با اشاره به اینکه بنا به تأکید مقام معظم رهبری، نیازمند معرفی قهرمانان قرآنی هستیم تا عموم با تأثیرپذیری، ترغیب و تشویق به انجام فعالیت‌های قرآنی شوند، گفت: حافظان قرآن سرمایه‌های مهم کشور هستند و یکی از اصلی‌ترین اهداف آزمون ترنم وحی معرفی و تجلیل از آنهاست.

اختتامیه هفدهمین دوره آزمون حفظ قرآن کریم همراه با ترجمه و تفسیر «ترنم وحی» به همت مؤسسه کشوری مهد قرآن، اوایل آذر در کاشمر برگزار شد که طی آن به 77 نفر از حافظان برگزیده این دوره از آزمون، گواهینامه اعطا شد. این مراسم با حضور و سخنرانی سیدعباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و قرائت پیام مسعود پزشکیان؛ رئیس‌جمهور همراه بود. به این انگیزه با سیدمحمود چاوشی؛ مدیرعامل مؤسسه کشوری مهد قرآن گفت‌و‌گویی ترتیب داده‌ایم که در ادامه می‌خوانیم؛

ایکنا ـ حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و قرائت پیام رئیس‌جمهور در اختتامیه آزمون ترنم وحی چه تأثیری در انگیزه‌بخشی به قرآن‌آموزان در زمینه حفظ قرآن و ارتقای روند کمی و کیفی آن دارد؟

تأثیر بسیار زیادی دارد و می‌توان آن را از وجوه مختلف بررسی کرد. از منظر حافظان قرآن این امر تشویق بسیار مهمی است، چرا که وقتی آنها می‌بینند که بالاترین مسئول دستگاه اجرایی ویژه این برنامه پیام می‌دهد و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی هم با وجود بُعد مسافت، در این مراسم حضور می‌یابد، اثر مثبتی بر روی ذهن آنها خواهد داشت.

مبنای اصلی این برنامه تجلیل از حافظان قرآن بوده است و این امر یعنی حفظ قرآن در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، جایگاه والایی دارد و این حضور و اهتمام نشان از توجه مسئولان نظام به این مهم دارد که در راستای عمل به مطالبات مقام معظم رهبری است که همواره به امر حفظ قرآن تأکید داشته و دارند و طبیعی است که رئیس‌جمهور و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان متولیان اصلی فرهنگی کشور نسبت به آن توجه ویژه‌ای داشته باشند.

منظر دیگری که وجود دارد، نگاه متولیان امور جاری و اجرایی در کشور است به ویژه آنهایی که در دستگاه‌های دولتی مسئولیتی به عهده دارند و وقتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این مراسم حضور پیدا کرده یا پیام رئیس‌جمهور قرائت می‌شود، این امر به خودی خود توجه مسئولان را نیز به سمت این رویداد جلب می‌کند به این معنی که یا باید به آن توجه ویژه‌ای داشته یا در صورت اینکه در حال انجام سلسله اموری هستند، فعالیت‌های خود را در این زمینه با جدیت بیشتری دنبال کنند، چرا که رسیدن به نقطه مطلوب و خواست رهبری یعنی تربیت 10 میلیون حافظ قرآن امر خطیری است و آنها باید نقش خود را در این زمینه به احسن وجه ایفا کنند.

خوشبختانه در برنامه هفتم پیشرفت نیز به حفظ قرآن و توسعه و ترویج حفظ قرآن، توجه ویژه‌ای صورت گرفته است که این امر وظایف و مأموریت وزارتخانه‌ها و مدیران کل را در این راستا سنگین‌تر کرده است و از دیدگاه عام نیز چنین توجهی حائز اهمیت است. وقتی مردم این اهتمام را یا از نزدیک و یا در قالب پوشش رسانه‌ای مشاهده می‌کنند، علاقه‌مند به مشارکت بیشتر در این زمینه شده و به ویژه والدین مشتاق به حضور فرزندان خود در مسیر حفظ قرآن می‌شوند. باید به این نکته توجه داشت که نقش رسانه در این زمینه بسیار مهم است و می‌تواند به ویژه طیف نوجوان و جوان را به سمت امور قرآنی سوق دهد، همچون عرصه ورزشی و فعالیت‌های بدنی که با توجه به پرداختن مؤثر و فراگیر رسانه شاهد هستیم تا چه اندازه میل و رغبت نوجوانان و جوانان به سمت رشته‌های ورزشی و اشتغال در آنها زیاد شده است.

ایکنا ـ مدت‌هاست که به ویژه در عرصه فعالیت‌های فرهنگی و از جمله برگزاری رویدادهای قرآنی شاهدیم که دوستان مسئول، مُصّر به تمرکززدایی و برگزاری آنها در اماکنی غیر از پایتخت هستند. «ترنم وحی» نیز این دوره در کاشمر برگزار شد. این موضوع را تا چه اندازه در تجهیز امکانات استان‌ها و شهرهای کم‌برخوردار به ویژه در امر فراگیرشدن حفظ قرآن مؤثر می‌دانید؟

اختتامیه آزمون ترنم وحی در اماکنی غیر از پایتخت مسبوق به سابقه است و ما اکثر دوره‌های خود را تاکنون در شهرستان‌ها برگزار کردیم. سال 82 نخستین دوره این آزمون در حسینیه ارشاد تهران برگزار شد، اما در ادوار دیگر عموماً در شهرستان‌های مختلف برگزار شده و مهد قرآن شهرستان‌های مورد نظر، میزبان آن بوده‌اند.

این موضوع نیز از جنبه‌های گوناگون حائز اهمیت است؛ نخست اینکه وقتی یک فعالیت قرآنی آن هم در سطح ملی در شهرستانی برگزار می‌شود، این امر برای مردم آن منطقه، استان و شهرستان بسیار مهم است و از آن بهره‌های فراوان می‌برند. وقوع این رویداد به حضور اساتید منجر و کارگاه‌ها و جلسات آموزشی در حواشی آن برگزار شده که می‌تواند برای اهالی آن شهر اهمیت بسزایی داشته باشد.

نکته دیگر آنکه برگزاری چنین رویدادهایی در یک شهرستان، وقوع یک کار جهادی را به دنبال دارد، چرا که تمامی دستگاه‌های اجرایی آن شهر و منطقه اعم از دفتر امام جمعه؛ فرماندار و شهردار برای برگزاری هر چه مطلوبتر آن بسیج شده تا یک رویداد ملی درخور را شاهد باشیم. اتفاقی که در کاشمر افتاد، مصداق چنین امری بود که با پشتکار و پیگیری مهد قرآن کاشمر و سایر دستگاه‌های اجرایی برنامه‌ باکیفیتی برگزار شد.

ایکنا ـ آزمون ترنم وحی به واسطه توجهی که به امر ترجمه و تفسیر قرآن می‌شود، حوزه‌ای تخصصی است. به نظر شما حافظانی که در این آزمون شرکت می‌کنند و موفق به دریافت گواهینامه آن می‌شوند تا چه اندازه در فراگیر شدن حفظ قرآن به ویژه حفظ عمومی که افراد بیشتری از جامعه را می‌تواند تحت پوشش خود قرار دهد، می‌توانند نقش ایفا کنند؟

وقتی بررسی جامع و کارشناسی صورت می‌گیرد، متوجه این امر می‌شویم که در میان رشته‌های آموزشی، حفظ قرآن و تربیت حافظ قادر است، بیشترین انس و ارتباط فرد با کلام خدا را موجب شود. اتفاقا به همین دلیل است که مقام معظم رهبری به این امر تأکید فراوان دارند. وقتی کلام خدا به واسطه حفظ شدن در سینه فرد جای گرفت، او در هر مرحله و برهه از زندگی فردی و اجتماعی قادر است با رجوع به محفوظاتش برای مسائل و مشکلات احتمالی پیش آمده در زندگی راه حل و راهکاری را پیدا کند و زندگی او بر مدار قرآن و تعالیم برآمده از آن استوار می‌شود.

تأثیرگذاری این رویداد و مشابه آن بسیار بیشتر از حوزه محدود و منحصر به فعالیت‌های قرآنی است، همه احوال یک فرد را در برگرفته و او را در مسیر درستی هدایت خواهد کرد. بسیاری از مدیران فرهنگی و امور قرآنی کشور که اکنون مشغول به فعالیت هستند و اتفاقاً از جمله مدیران موفق نیز محسوب می‌شوند ار قرآن‌آموزان و حافظانی بوده‌اند که در دهه‌های 70 و 80 در همین مراکز به امر حفظ قرآن مبادرت ورزیده‌اند و همچنین نمونه‌هایی را می‌توان سراغ گرفت که در رده‌های بالای مسئولیتی در نهادهای اجرایی و وزارتخانه‌ها هستند و خود ایشان اذعان می‌کنند که قرآن‌آموز رشته حفظ در فلان مهد قرآن منطقه یا شهرستان بوده‌اند.

تأکید رهبر معظم انقلاب به حفظ قرآن هم ناشی از حکمت ایشان دارد. تربیت حافظ قرآن آن هم با رقم قابل توجه 10 میلیون به منزله ساختن جامعه آینده بر مدار آموزه‌های قرآنی است و اساساً حافظ قرآن سرمایه این مملکت است که نقش تعیین‌کننده‌ای در حکمرانی قرآنی آینده این کشور خواهد داشت چرا که با وجود آنکه قرائت و تلاوت قرآن نیز دارای اهمیت است اما به هر حال این موضوع کارکردی در حد شرکت در مجالس و محافل قرآنی دارد و یا نهایت منجر به حضور یک قاری در مسابقات ملی و بین‌المللی می‌شود اما یک حافظ قرآن وقتی در آینده در مقام تصمیم‌گیری و سیاستگذاری قرار می‌گیرد، قطعاً تصمیم‌سازی او جریان‌ساز بود و تأثیر بسزایی در سرنوشت یک کشور خواهد داشت.

ایکنا ـ از رهگذر برگزاری هفده دوره آزمون ترنم وحی چه تحلیل و ارزیابی می‌توانید نسبت به راه طی شده داشته باشید؟ آیا این روند مطلوب بوده و توانسته است به شکلی ایده‌آل، خواسته‌های مسئولان را برآورده سازد؟

اشاره به این مسئله شد که ترنم وحی در حقیقت آخرین مرحله آزمون ما در زمینه حفظ قرآن است که با توجه به امکانات زیرساختی و برنامه‌ریزی‌های انجام شده روند آن تا حدود زیادی انتظارات را برآورده ساخته است. اما آنچه ایده‌آل هست، حفظ قرآن باید از سطوح پایین‌تر آغاز شده و متناسب با بضاعت و قابلیت و میزان هوشمندی قرآن‌آموز به هر میزان که از قرآن را حفظ می‌کند؛ مرحله به مرحله ارزیابی و مورد تشویق قرار گیرد که در نهایت به چنین سطوحی برسد که وارد مرحله حرفه‌ای حفظ قرآن شود.

این مسئله را نباید از نظر دور داشت که آزمون ترنم وحی، تجلیل از قهرمانان قرآنی است که در مراحل کتبی و شفاهی از آنها گزینش‌هایی به عمل آمده و در نهایت به تعبیر رهبر انقلاب، قهرمان قرآنی هستند که بر فراز قله‌های افتخار ایستاده و به عنوان الگویی به جامعه معرفی می‌شوند. این افراد جلوه‌گری حافظان و در معرض دید قرار گرفتن آنها برای عموم مردم است که باید گفت هدف اصلی از برگزاری این آزمون نیز همین نکته است تا به این واسطه به ویژه نوجوانان و جوانان برای پای گذاشتن در این عرصه و طی کردن مدارج گوناگون انگیزه لازم را پیدا کنند.

ایکنا ـ بازتاب و پوشش رسانه‌ای رویدادهای قرآنی در اطلاع‌رسانی به‌موقع و حتی ذائقه‌سازی و ترغیب مخاطبان عام و خاص برای قرارگیری در جریان جاری فعالیت‌های قرآنی مؤثر است. نمونه بارز آن پخش ویژه‌برنامه «محفل» از رسانه ملی است که به اذعان بسیاری از کارشناسان توانسته است علاقه‌مندی چند برابری را در میان مردم برای پرداختن به فعالیت‌های قرآنی فراهم آورد. در مورد ترنم وحی نیز آیا این اتفاق اتفاق افتاده است تا مخاطبان علاقه‌مند نسبت به ماهیت این رویداد اطلاعات کافی به دست آورند؟

در زمینه بازتاب رسانه‌ای این رویداد وضعیت موجود چندان رضایت‌بخش نیست و در خوشبینانه‌ترین حالت، تنها 20 درصد این ظرفیت در زمینه اجرای یک رویداد ملی بازتاب رسانه‌ای داشته‌است. بخش عمده‌ای از این ضعف در پوشش رسانه‌ای آزمون ترنم وحی متوجه رسانه ملی است که در طی ادوار برگزاری این رویداد کمترین همکاری را با ما داشته است.

سال‌ها قبل و پیش از برگزاری مراحل مختلف این آزمون؛ تیزرهایی تهیه و در اختیار صدا و سیما و به ویژه شبکه قرآن و معارف سیما قرار می‌گرفت تا با پخش آن از برگزاری یک رویداد ملی حمایت رسانه‌ای صورت گیرد و البته در این زمینه به بهانه‌های گوناگون همچون مطالبه مالی و مواردی از این دست کارشکنی صورت گرفت و لذا پوشش رسانه‌ای از مراحل مختلف آن از سوی رسانه ملی ضعیف بوده و در نهایت به اختصار به اختتامیه این آزمون اشاره‌ای شده است، در حالی که یکی از مسئولیت‌های صدا و سیما تربیت حافظ قرآن است. ما اخبار و محتوایی را در مورد این آزمون و سایر فعالیت‌های مهد قرآن تهیه و در اختیار رسانه‌ها قرار داده‌ایم؛ تعدادی از آنها پوشش درخوری داشته‌اند و برخی به ندرت و برخی دیگر اصلاً وقعی به آن نگذاشته‌اند.

ایکنا ـ آیا مقدمات برگزاری آزمون هجدهم ترنم وحی در حال انجام است؟

بله. این آزمون به عنوان یک برنامه مستمر و یکساله تعریف شده است و لذا دستورالعمل و نظام اجرایی را داراست که به همه شعب مهد قرآن در سراسر کشور ابلاغ شده است و حافظان و مدیران هر یک از شعب طبق روند تعریف شده در حال انجام امور مربوطه هستند، اما همچنان تا رسیدن به مقطع جدی‌تر آن و اخذ آزمون شهرستانی و استانی که بعدها منتهی به آزمون کشوری و نهایی شود، زمان زیادی باقی مانده است.