کد خبر: ۴۳۲۲۸۳۸

تاریخ: ۲۴ آذر ۱۴۰۴ - ۱۴:۰۴

کارشناس آموزشی مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد(ص):

فقه مضاف در خدمت پاسخگویی به مسائل روز قرار می‌گیرد

حجت‌الاسلام محمد امیری‌نژاد گفت: در مدرسه عالی فقاهت عالم آل‌محمد(ص) تمرکز بر مجتهدپروری در زمینه فقه‌های تخصصی یا به تعبیری همان فقه‌های مضاف است و این یعنی فقه در خدمت پاسخگویی به مسائل روز قرار می‌گیرد.

حجت‌الاسلام محمد امیری‌نژاد، کارشناس آموزشی مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد(ص)، در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌رضوی اظهار کرد: مدرسه عالی فقاهت عالم آل‌محمد(ص)، وابسته به سازمان علمی‌ و فرهنگی آستان قدس رضوی، از سال ۱۴۰۰ تأسیس شده‌ که در این مدرسه تمرکز بر مجتهدپروری در زمینه فقه‌های تخصصی یا به تعبیری همان فقه‌های مضاف است و این یعنی فقه در خدمت پاسخگویی به مسائل روز قرار می‌گیرد.

وی به اهمیت این موضوع در کلام رهبری پرداخت و گفت: همان‌طور که مقام معظم رهبری بارها تأکید فرموده‌اند، حوزه امروز باید بتواند پاسخگوی مسائل نوپدید، معضلات اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و تربیتی باشد. باید دید این موضوعات در فقه ما چگونه مطرح شده‌ است تا ابعاد گوناگون آن مورد بررسی و چالش‌های پیش روی آن مورد توجه قرار گیرد و این‌ها اموری است که پژوهشگر باید از دل منابع فقهی استخراج کند و اصل کار ما پاسخگویی به این امور است، پاسخی که بر مبنای فقه پویا باشد و  با در نظر گرفتن شرایط زمانی و مکانی و براساس کتاب و سنت ارائه شود.

امیری‌نژاد با بیان اینکه در این مدرسه رشته‌ها براساس دغدغه‌های روز جامعه طراحی شده‌اند، افزود: هم‌اکنون در نه رشته تخصصی پذیرش داریم. افرادی که وارد این مدرسه می‌شوند، همگی سطح چهار حوزه را گذرانده‌ و در واقع در مرحله پسا دکتری به تحقیق و پژوهش می‌پردازند. این افراد به‌صورت تخصصی و اجتهادی روی موضوعاتی مانند فقه بین‌الملل، فقه تعلیم‌ و تربیت، فقه جزا، فقه اقتصاد، فقه اموال و قراردادها، فقه سیاست و حکمرانی، فقه‌الوقف، فقه خانواده و فقه‌الاجتماع، مشغول به پژوهش هستند. پیش از این، مباحث فقهی عمدتاً عمومی مطرح می‌شد، اما اکنون هدف این است که مجتهدی تربیت شود که توان نظریه‌پردازی در علوم تخصصی را نیز داشته باشد و بتواند مسائل روز را از منظر فقهی تجزیه و تحلیل کند.

وی ادامه داد: برای نمونه پژوهشگر باید بتواند از منظر فقه تعلیم‌ و تربیت یا فقه اجتماعی، به مسائل معاصر مراجعه و برای آنها راه‌حل ارائه دهد. برای نمونه درباره حجاب باید روشن کند که ضرورت آن چیست و چه مشکلات یا منافعی به همراه دارد. در واقع اجتهاد به معنی تلاش علمی برای کشف لایه‌های پنهان یک مسئله از دل فقه است و پژوهشگر باید همه منابع را بررسی و تحلیل کند تا براساس آن به یک نظر مستدل برسد.

کارشناس آموزشی مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد(ص) با بیان اینکه این مدرسه تازه تأسیس است، گفت: هنوز در مرحله شکل‌دهی به ادبیات موضوعی حوزه‌های مختلف هستیم و با اینکه رسیدن به نتایج علمی بین چهار تا هفت سال زمان می‌برد، طی دو سه سال، فعالیت‌های خوبی انجام شده‌ است. برای نمونه چندین شماره فصلنامه علمی‌_تخصصی منتشر شده و نشست‌های علمی متعددی با حضور بهترین اساتید از دانشگاه‌های داخل و حتی خارج از کشور برگزار شده‌ است.

امیری‌نژاد به برخی دیگر از فعالیت‌های این مدرسه اشاره کرد و افزود: در حال حاضر کتاب‌های متعددی تولید کرده‌ایم که هنوز در مراحل اولیه انتشار هستند و تیراژ محدود دارند. در برخی حوزه‌ها نظریه‌پردازی نهایی انجام نشده‌ و در مرحله ساماندهی است، این کار زمان‌بر بوده و نیاز به واکاری علمی دارد و ان‌شاء‌الله به زودی به این مهم نیز دست پیدا خواهیم کرد.

کارشناس آموزشی مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد(ص) اظهار کرد: اگر قبلاً مجتهد به‌طور کلی درباره همه موضوعات نظر می‌داد، امروزه با گستردگی مسائل، نیاز به تخصص بیش از پیش وجود دارد. در این مدرسه اگر یک پژوهشگر به‌طور خاص در حوزه علوم اجتماعی کار می‌کند، دیگری باید تمرکز خود را بر فقهی دیگر، برای نمونه فقه اقتصاد بگذارد.

وی میانگین سنی افراد را در فرایند پذیرش بین 30 تا ۳۵ سال دانست و گفت: از آنجا که در فرایند پذیرش آزمون کتبی نداریم، ارزیابی‌ها به‌صورت کاملاً شفاهی و حضوری انجام می‌شود و در مصاحبه‌ای دو مرحله‌ای، گزینش انجام می‌گیرد. در مرحله اول که پیش‌مصاحبه است، صلاحیت عمومی فرد برای ورود به مرحله تخصصی ارزیابی می‌شود و در صورت تأیید وارد مرحله دوم می‌شود تا با حضور اساتید مطرح، مصاحبه‌ای تخصصی انجام گیرد.