کد خبر: ۴۳۲۴۷۴۹

تاریخ: ۰۳ دی ۱۴۰۴ - ۱۰:۲۱

بررسی فرصت‌های همکاری سینمای کودک‌ و نوجوان و کشورهای عضو بریکس

نخستین نشست فرصت‌های همکاری فیلم‌سازان سینمای کودک‌ونوجوان و کشورهای عضو بریکس با محوریت انجمن BEFMA در پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی دانشگاه علم و فرهنگ برگزار شد.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی، نشست فرصت‌های همکاری فیلم‌سازان سینمای کودک‌ و نوجوان و کشور‌های عضو بریکس با محوریت انجمن BEFMA و با حضور حبیب ایل‌بیگی، مدیرعامل موسسه سینماشهر، محمدحسین ایمانی خوشخو ریاست پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی و جمعی از فعالان و سینماگران حوزه کودک و نوجوان روز گذشته ۲ دی‌ماه در پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی دانشگاه علم و فرهنگ برگزار شد.

حبیب ایل‌بیگی، مدیرعامل موسسه سینماشهر در این نشست با اشاره به ظرفیت‌های همکاری با برخی کشورهای عضو بریکس گفت: طی دو سال گذشته، با وجود اکران فیلم‌های کودک و نوجوان در سینماهای داخل کشور، تعداد اندکی توانسته‌اند در پخش جهانی حضور داشته باشند و مابقی تولیدات تنها در پلتفرم‌ها، تلویزیون و سینما عرضه شدند و امکان بیشتری برایشان به وجود نیامد.

وی افزود: تفاهم‌نامه‌ای که بین سازمان سینمایی با پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی منعقد شد، امکانی را فراهم کرد تا به‌واسطه همکاری با کشورهای عضو بریکس، فیلم‌های کودک و نوجوان به فروش جهانی و حضور در پلتفرم‌های بین‌المللی دست‌یابند و حتی تهیه‌کنندگان به تولید مشترک هم‌فکر کنند. طی چند سال گذشته شاهد بودیم که تولید فیلم در حوزه کودک و نوجوان پرریسک است. سلیقه مخاطب هم سریع تغییر می‌کند و بازگشت سرمایه نامطمئن شده است.

ایل‌بیگی همچنین با اشاره به تمایل کشورهای عضو بریکس برای همکاری‌های بین‌المللی اظهارکرد: عضویت ایران در بریکس یک فرصت جهانی است که با وجود کشورهایی همچون برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی و تمایل بخش خصوصی سینمای این کشورها به همکاری با سینمای ایران می‌تواند برای ما نیز یک تجربه بین‌المللی مثبتی باشد.

وی با انتقاد از رویکرد جشنواره‌محور در برخی فیلم‌های حوزه کودک و نوجوان گفت: سیاست‌هایی که برای تولید فیلم در حوزه کودک و نوجوان اتخاذ می‌شود باید داده محور، نه صرفاً سلیقه محور باشد. اگر فیلم‌های کودک و نوجوان را با حس بزرگ‌سالان بسازیم یا صرفاً براساس خاطرات نسل خودمان بسازیم و نگاهمان فقط متمرکز برای مصرف داخلی باشد، به سادگی مخاطب جهانی را از دست می‌دهیم. متاسفانه برخی فیلم‌ها که صرفاً برای حضور در جشنواره‌ها ساخته می‌شوند و هرگز رنگ اکران جهانی و فرصت حضور در پلتفرم‌ها به خود نمی‌گیرند و این باعث ورشکستگی سینمای کودک و نوجوان می‌شود.

بریکس؛ فرصتی طلایی برای حوزه فرهنگ

در ادامه نشست، محمدحسین ایمانی خوش‌خو، رئیس پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی نیز با اشاره به سیاست‌های مصرف‌گرایی در محصولات فرهنگی گفت: در کشور ما بخش فرهنگ یک بخش دولتی و کاملاً مصرف‌کننده است. به تعبیر اقتصاددانان، بخش فرهنگ در کشور ما مولد درآمد ملی نیست، بلکه نیاز به حمایت مالی دارد. درحالی‌که در کشورهای دیگر، مشابه بخش‌های مهم کشاورزی و صنعت، بخش فرهنگ حتی می‌تواند درآمد قابل‌توجهی ایجاد کند.

رئیس دانشگاه علم و فرهنگ افزود: در حال حاضر ۱۴۰ شرکت در پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی فعالیت دارند که میانگین سنی اعضای هیئت‌مدیره آن‌ها زیر ۳۰ سال است. گردش مالی این شرکت‌ها محرمانه نیست و هریک موظف هستند گزارش‌هایی را به ما ارائه دهند. گردش مالی سال گذشته این شرکت‌ها نزدیک به ۲۰ همت بوده است.

وی همچنین در خصوص فرصت‌ها و ظرفیت‌های موجود در همکاری کشورهای عضو بریکس اظهار کرد: در بخش فرهنگ هیچ مانعی در مسیر تولید و حمایت وجود ندارد. موضوع بریکس اگر در به نتیجه رساندن آن همتی که وجود داشته باشد، ثمره و نتایج آن قابل‌لمس خواهد بود. تحقق این اتفاق نیاز به حمایت و همراهی سازمان سینمایی دارد. ضمن اینکه تسهیل‌گری که در این مسیر صورت می‌گیرد، فیلم‌سازان را درگیر قوانین دست و پاگیر نمی‌کند. درواقع بریکس یک فرصت طلایی در حوزه فرهنگ به شمار می‌آید.

وی ادامه داد: تحقیقات نشان داده است که در بسیاری از زمینه‌ها نسبت به کشورهای دیگر مزیت نسبی داریم و در حوزه فرهنگ، شاید بتوان گفت این مزیت مطلق است؛ اما متاسفانه هنوز از ظرفیت حوزه هنر، به‌ویژه سینما به‌طور کامل استفاده‌نشده است.

ایمانی‌خوشخو با توجه به همکاری‌های شکل‌گرفته بین سازمان سینمایی، موسسه سینما شهر و پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی اظهار کرد: ارتباط و همکاری شکل‌گرفته میان پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی، سازمان سینمایی و موسسه سینماشهر، صورتی کم‌نظیر دارد. چراکه هدف هر سه طرف، تنها پیشرفت کار است. امیدوارم با کمک موسسه سینماشهر، اتفاقی مثبت در این زمینه رقم بخورد.

علاقه‌مندی کشورهای عضو بریکس به فرهنگ و هنر ایران

مهدی حاج محمود عطار، مشاور عالی پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی نیز با اشاره ظرفیت ۴۰ درصدی کشورهای عضو بریکس گفت: در دو هفته اخیر، ۲ اتفاق مهم در حوزه سینما و تولید محتوا رخ‌داده است؛ سال گذشته، انجمن BEFMA در روسیه و ذیل جشنواره زیروپلاس تاسیس شد. این بازار مربوط به ۴۰ درصد جمعیت جهان شامل روسیه، هند، ایران، اندونزی، آفریقای جنوبی و صربستان در کشورهای عضو بریکس است. متولی BEFMA در ایران نیز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و مطابق تفاهم‌نامه میان وزارت ارشاد و پارک ملی صنایع فرهنگی، این مجموعه به‌عنوان بازوی اجرایی صنایع خلاق در BEFMA معرفی‌شده است.

وی بیان کرد: ایران به‌عنوان پلتفرم اجرایی BEFMA فعالیت می‌کند و پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی تمام محتواهای مرتبط با کودک و نوجوان را در این بستر به اشتراک خواهد گذاشت. هدف این جلسه نیز معرفی این پلتفرم به فعالان سینمای ایران به‌ویژه فعالان حوزه سینمای کودک و نوجوان است. اولین جلسه رسمی BEFMA سه ماه پیش در قاهره برگزار شد و این انجمن آمادگی دارد که دست‌اندرکاران تولید محتوا را برای همکاری جذب کند.

مشاور عالی پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم افزود: این اتفاق باعث اشتغال‌زایی گسترده و افزایش مصرف ترافیک خواهد شد. ایران یکی از کشورهایی است که سایر کشورهای عضو بریکس به فرهنگ و هنر آن علاقه‌مند هستند و در سه سال اخیر، تقاضای بازار روسیه برای دریافت محتوای فرهنگی ایرانی به‌وضوح افزایش‌یافته است. با توجه به ماهیت غیردولتی پارک، می‌توان بسیاری از فعالیت‌ها را به‌سرعت در آن انجام داد. این جلسه به‌منظور معرفی فرصت‌ها و ظرفیت‌های موجود به بدنه سینمای ایران تدارک دیده شده است.

محورهای سه‌گانه درآمدزایی بفما

حسین شیخ‌الاسلامی، عضو انجمن BEFMA نیز در این نشست با اشاره به ابعاد عملیاتی در همکاری‌های مشترک کشورهای عضو بریکس گفت: سه پروژه در حال حاضر وجود دارد که قابلیت توسعه دارند و برای پیشبرد آن‌ها، نیازمند حضور و مشارکت بخش‌های مختلف هستیم. هر کشور یک دبیرخانه محلی دارد؛ اما بخش فنی بفما در ایران و در پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی مستقرشده است.

وی پیرامون محورهای سه‌گانه درآمدزایی در این همکاری افزود: مدل درآمدزایی این پلتفرم شامل سه محور اصلی «بازار جهانی و تبلیغات»، «تعیین حق اشتراک و عضویت (Subscription Fee)» و «تامین مالی و جذب سرمایه‌گذاری» به‌صورت جمعی است.

شسخ‌الاسلامی تاکید کرد: این سه محور در بخش فرهنگی بریکس پذیرفته‌شده و مرکزیت آن در ایران است. دفتر فنی BEFMA در روسیه مستقر بود، اما اکنون دفتر فنی به ایران منتقل‌شده و احتمالاً در خیابان فلسطین مستقر خواهد شد. قلب هر سه پلتفرم در ایران است از اینرو موسسه سینماشهر موظف به توسعه و حمایت از اکران است.

ضرورت توجه سینمای ایران به خارج از کشور

در ادامه هنرمندان، فیلم‌سازان، تهیه‌کنندگان و فعالان حوزه سینمای کودک و نوجوان نیز پیرامون وضعیت فعلی و آینده پیش‌روی این سینما به ارائه نقطه نظراتی پرداختند.

هادی اسماعیلی، مدیرعامل موسسه فرهنگی تبلیغاتی بهمن سبز در این نشست درخصوص تولیدات مشترک با کشورهای عضو بریکس گفت: در حوزه بین‌الملل، رسیدن به موفقیت ساده نیست، چراکه محدودیت‌های موجود مانند مسئله کپی‌رایت، تحریم‌ها و مشکلات انتقال پول، شرایط را سخت کرده است. مهم‌ترین هدف در همکاری با کشورهای عضو بریکس، رسیدن به تولید مشترک است؛ یعنی ایجاد صندوقی که محتوای مشترک تولید کند.

وی افزود: این کشورها حدود ۴۰ درصد جمعیت دنیا را شامل می‌شوند و اگر این اتفاق رخ دهد، مهم‌ترین گام برای سینمای کودک خواهد بود. ضمن اینکه برای تولیدکنندگان نیز جذاب است که چند پروژه از این جنس داشته باشند. تولید در ایران بسیار ارزان‌تر است و این نکته، مزیتی مطلق ایجاد می‌کند؛ به این معنا که تولیدکنندگان رئال و انیمیشن می‌توانند با کمتر از ۱۰ درصد هزینه کشورهای دیگر کار مشترک انجام دهند. اگر سینمای ایران به خارج از کشور نگاهی نداشته باشد، نابود خواهد شد.

تغییر ذائقه مخاطبان کودک در اقصی نقاط دنیا

الهه طه‌ئی، مدیر مرکز بین‌الملل سازمان سینمایی سوره نیز با اشاره تغییر ذائقه مخاطبان کودک در اقصی نقاط دنیا گفت: از جمله مسائل مخرب در سینمای کودک و نوجوان در اقصی نقاط دنیا پلتفرم‌هایی مانند نتفلیکس و آمازون هستند که درنتیجه تولیدات آن‌ها، ذائقه کودکان را تغییر داده است به‌طوری‌که در کشورهای دیگر هم کودکان و نوجوانان علاقه‌مند هستند اغلب فیلم‌های بزرگ‌سال تماشا کنند. ما این روند را حتی در خانواده‌های خودمان هم مشاهده می‌کنیم.

مرتضی آتش زمزم، کارگردان و تهیه‌کننده سینما و تلویزیون نیز مشکل اصلی سینمای کودک و نوجوان را عدم رعایت کپی‌رایت دانست و اذعان کرد تا زمانی که این مساله در کشور ما حل‌وفصل نشود، نمی‌توان وارد بازارهای خارجی شد. من در عرصه بین‌الملل فعالیت‌هایی داشتم و حاضرم تجربیات خودم را به اشتراک بگذارم.

سید جواد هاشمی، تهیه‌کننده، بازیگر و کارگردان نیز با توجه به شرایط اقتصادی موجود در سینمای کودک بیان کرد: در شرایط فعلی وضعیت اقتصادی سینما مناسب نیست و فیلم‌ها در بازگشت سرمایه اولیه با مشکل مواجه هستند. اما خوشبختانه شاهد حمایت بخش دولتی از سینمای پویانمایی هستیم.

سید علی موسوی‌نژاد، تهیه‌کننده و کارگردان سینمای کودک نیز با اشاره به کم‌نظیر بودن مدیوم سینمای کودک گفت: سینمای کودک علی‌رغم ظاهر ساده‌اش، بسیار پیچیده است. سینما مدیومی بی‌همتا و منحصربه‌فرد است و از سوی دیگر، کودک امروز بسیار کم‌حوصله است؛ بنابراین قانع‌کردن او برای تماشای فیلم بسیار دشوار است. در قدم اول، باید کودک امروز به رسمیت شناخته شود. هر فرد، نهاد یا سازمانی که در این زمینه کمکی را به انجام رساند، در واقع کاری مثبت و موثر برای سالم ماندن روح کودکان انجام می‌دهد.

بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی در معرفی بین‌المللی سینمای کودک

مهدی جعفری جوزانی، تهیه‌کننده انیمیشن و مدیرعامل مجموعه مهوا نیز با اشاره به استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی در معرفی بین‌المللی سینمای کودک تصریح کرد: در جامعه ایران، تاریخ و فرهنگ بسیار غنی وجود دارد. به‌گونه‌ای که حجم سرفصل‌های موضوعات متنوع در تاریخ کشور ما به‌اندازه دو سوم کشورهای جهان است. اگر بتوانیم با تمرکز و برنامه‌ریزی عمل کنیم، می‌توان این ظرفیت فرهنگی را نه‌تنها وارد سینمای کودک کنیم بلکه قابلیت حضور موثر بین‌المللی هم داشته باشیم، ما در مجموعه مهوا طی دو سال گذشته در بیش از ۳۰ جشنواره جهانی شرکت کرده‌ است که این حضورها با هدف صرفا دریافت جایزه نبوده بلکه این فرصت را مغتنم شمردیم تا از طریق جشنواره‌ها وارد بازار کشورهای مختلف شویم.

وی ادامه داد: از این طریق و به‌ویژه از اکران یکی از انیمیشن‌ها در آمریکای شمالی توانستیم هزینه تولید دو انیمیشن بعدی‌ این مجموعه را تامین کنیم. تقریبا دو ماه پیش، هم‌زمان با جشنواره فیلم کودک، انیمیشن «افسانه سپهر» در میان ۱۱ اثر منتخب جشنواره فیلم کودک پکن قرار گرفت و تجربه فوق‌العاده‌ای بود که با مخاطب چینی مواجه شدیم.

محسن مسافرچی، تهیه‌کننده و پخش‌کننده سینما، حسینی، مدیر امور سینمایی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سیمونیان، مدیر آرشیو فیلم بنیاد سینمایی فارابی، محمدمهدی مشکوری، تهیه‌کننده انیمیشن ببعی قهرمان، سهیل موفق، کارگردان و تهیه‌کننده سینما، مصطفی مزرعتی، تهیه‌کننده انیمیشن رویا شهر، داریوش دالوند، تهیه‌کننده انیمیشن رستم و سهراب، سعید خانی، تهیه‌کننده و پخش‌کننده سینما، حسین قناعت، کارگردان سینمای کودک، سیمون سیمونیان به نمایندگی از بنیاد سینمایی فارابی، … نماینده کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نیز در این نشست حضور داشتند. در پایان مقرر شد طی هفته آینده و هم‌زمان با برپایی نمایشگاهی با محوریت ارائه صنایع فرهنگی و هوش مصنوعی با حضور هنرمندان و مهمانان خارجی طی یک‌زمان بندی و با برپایی نشست‌های مشترک نسبت به ارائه و معرفی آثار خود اقدام کنند.

«چهارمین نمایشگاه دستاوردهای شرکت‌های دانش‌بنیان و خلاق با محوریت هوش مصنوعی» و با هدف ایجاد فرصتی برای گردهمایی ذی‌نفعان و آشنایی بیشتر فعالان صنایع فرهنگی با آخرین دستاوردهای این حوزه از ۷ دی ماه به مدت سه روز در طبقه هفتم ساختمان علم، دانشگاه علم و فرهنگ برگزار می شود.