کد خبر: ۴۳۲۷۴۲۰

تاریخ: ۱۶ دی ۱۴۰۴ - ۱۸:۰۳

سرمایه اجتماعی؛ مهم‌ترین عامل تحکیم انسجام اجتماعی در ایران

دبیر اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی جهاددانشگاهی با بیان اینکه سرمایه اجتماعی مهم‌ترین عامل تحکیم کننده تمام عوامل است، گفت: عوامل اجتماعی - فرهنگی و هویتی بیشترین سهم را در تحکیم انسجام اجتماعی دارند. عوامل ساختاری، حکمرانی و اقتصادی در رتبه دوم و عوامل کالبدی - محیطی و طراحی شهری در رتبه سوم قرار دارند.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی جهاددانشگاهی، نشست شورای علمی اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی جهاددانشگاهی، امروز سه‌شنبه ۱۶ دی ماه با حضور علی منتظری، رئیس جهاددانشگاهی و رئیس شورا، محمود علیگو، نایب رئیس، زهرا نقی‌زاده، دبیر، مرتضی میرباقری، حجت‌الاسلام حمید پارسانیا، اصغر افتخاری و فاطمه قاسم‌پور از اعضای شورای علمی اندیشکده برگزار شد.

نقی‌زاده در این نشست با ارائه گزارشی از فعالیت اندیشکده، گفت: عوامل انسجام اجتماعی در دنیا نشان می دهند که انسجام اجتماعی مفهومی چند بعدی، زمینه مند و وابسته به بافت های فرهنگی، تاریخی و سیاسی است و به همین دلیل در ادبیات علمی تعاریف متنوع و گاه متعارضی از آن ارانه شده است.

وی افزود: انسجام اجتماعی الزاماً به معنای حذف تفاوت‌ها یا تعارض‌ها نیست بلکه جامعه میتواند متکثر باشد. اختلاف نظر وجود داشته باشد اما همچنان از سطح بالایی از انسجام برخوردار باشد.

دبیر اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی جهاددانشگاهی با اشاره به عوامل تحکیم کننده انسجام در ایران، ادامه داد: عوامل اجتماعی ـ فرهنگی و هویتی بیشترین سهم را در تحکیم انسجام اجتماعی دارند. عوامل ساختاری، حکمرانی و اقتصادی در رتبه دوم و عوامل کالبدی ـ محیطی و طراحی شهری در رتبه سوم قرار دارند. سرمایه اجتماعی مهمترین عامل تحکیم کننده تمام عوامل است.

وی افزود: کارکرد مثبت رسانه‌های سنتی و فناوری‌های نوین در مجموع شایع‌ترین عوامل در حوزه ارتباطی، رسانه‌ای و فناورانه است. آموزش و مهارت‌افزایی، کلیدی‌ترین عامل در حوزه آموزشی و روان اجتماعی است.

نقی‌زاده تصریح کرد: انسجام اجتماعی زمانی پایدار خواهد بود که عدالت ساختاری و سرمایه اجتماعی فرهنگی به طور همزمان و در تعامل با یکدیگر تقویت شوند.

وی برنامه‌های آینده این اندیشکده را بررسی اندیشکده‌های دنیا با موضوع انسجام اجتماعی و مدل‌های اجرایی آن‌ها، بررسی پیمایش‌های بین‌المللی و بررسی انسجام اجتماعی در قرآن و سیره اهل بیت(ع) عنوان کرد.

انسجام اجتماعی نیازمند پیوند نظریه و عمل است

مرتضی میرباقری، رئیس کمیسیون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی، در ادامه این نشست اظهار کرد: مجموعه جهاددانشگاهی از جمله نهادهایی است که به موضوع انسجام اجتماعی به‌خوبی پرداخته است و امیدواریم بخش حاکمیت بتواند نهایت استفاده را از ظرفیت‌های ایجادشده در این حوزه ببرد.

وی با اشاره به ترکیب شورای علمی این مجموعه، افزود: جمعی که شما گرد هم آورده‌اید، یکی از قوی‌ترین جمع‌های علمی است.

میرباقری تصریح کرد: هنوز اتحاد و انسجام اجتماعی به‌صورت کامل وارد عرصه عمل نشده و لازم است مسیر بخش تولید، تقویت شده و با جدیت پیش برود.

رئیس کمیسیون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: باید از دستاوردهای حوزه تئوریک در عرصه عمل استفاده کنیم. گزارشی که امروز ارائه شد، گزارش خوبی بود، اما لازم است در سطوحی که منجر به تدوین اسناد بالادستی می‌شود، مطرح شده و صرفاً در فضای آکادمیک باقی نماند.

میرباقری با اشاره به ظرفیت‌های علمی کشور، خاطرنشان کرد: ظرفیت قم را در این حوزه فعال کنید؛ همچنین در دانشگاه امام صادق(ع) نیز توان علمی مناسبی وجود دارد که می‌توان از آن بهره برد.

وی در پایان با تأکید بر ایجاد یک نقطه کانونی، گفت: انسجام اساتید و دانشجویان برای شکل‌گیری یک نقطه کانونی مؤثر را به‌صورت جدی مدنظر قرار دهید.

انسجام اجتماعی نباید صرفاً نظری باشد

در ادامه این نشست حمید پارسانیا، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای سیاست‌گذاری مجمع عالی حکمت اسلامی با تأکید بر ضرورت اقدام عملی، گفت: در بحث انسجام اجتماعی نمی‌توان صرفاً متوقف به مباحث نظری شد و باید اقدامات عملیاتی به‌روز و جلوتر نیز انجام گیرد. البته از ظرفیت‌های نظری نیز نباید غافل شد.

دانشگاه‌ها و جهاددانشگاهی نقش کلیدی در آینده انسجام اجتماعی دارند

اصغر افتخاری، رئیس دانشگاه امام صادق(ع)، با ارائه چند پیشنهاد، اظهار کرد: این گزارش می‌تواند نقاط ضعف و بزنگاه‌های اصلی را مشخص کند.

وی با اشاره به اینکه بررسی بسترهای غیر بومی، از جمله نقاط آسیب‌پذیر است، گفت: برای گزارش راهبردی باید ارزش بیشتری قائل شویم و روی مباحث نظری انسجام اجتماعی کار کنیم. مدیران به نسخه‌های اجرایی نیاز دارند.

افتخاری با تأکید بر این که بحث آینده‌پژوهی نیز اهمیت بالایی دارد، افزود: شناسایی تحولات پیش‌رو و ظرفیت هوش مصنوعی باید در نقشه جامع دیده شود. با توجه به جایگاه جهاددانشگاهی، توقعات از این نهاد بیشتر است و نقش دانشجو و دانشگاه در طرح کلان انسجام اجتماعی حساس و تعیین‌کننده است.

رئیس دانشگاه امام صادق(ع)، بیان کرد: تقویت انسجام و افزایش آن برای آینده رسالت ماست، اما نباید حال را از دست دهیم.

دیده‌بانی و تبیین گفتمان، کلید حفظ انسجام اجتماعی است

فاطمه قاسم‌پور، رئیس کمیته زنان و خانواده مجمع تشخیص مصلحت و عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی، نیز تأکید کرد: در حوزه انسجام اجتماعی، صورت‌بندی علمی بسیار مهم است و باید با دقت انجام شود.

وی افزود: شناسایی نقاطی که انسجام اجتماعی را به چالش می‌کشند، دیده‌بانی مستمر و تبیین گفتمان مناسب برای افرادی که می‌توانند در فضای اجتماعی اثرگذار باشند، از ضرورت‌های اصلی است.

در پایان این نشست، احکام اعضای شورای علمی توسط علی منتظری تقدیم و از سامانه اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی(www.csctt.ir) رونمایی شد.