کد خبر: ۴۳۲۸۵۰۷

تاریخ: ۲۴ دی ۱۴۰۴ - ۱۱:۳۵

آیت‌الله العظمی جوادی آملی:

عقلی که خدا و اسماء او را بشناسد و نامتناهی را درک کند عاقل‌پرور است

مفسر قرآن کریم با اشاره به مقدمه کافی بیان کرد: قطب فرهنگی دین، عقل مردم است. قطب زندگی، قطب سیاست، قطب اجتماع و قطب حوزه و دانشگاه، عقل است.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله العظمی جوادی آملی؛ مفسر قرآن کریم، 24 دی‌ماه در درس اخلاق خود در مسجد اعظم با بیان اینکه براساس فرمایش حضرت امیر(ع) انسان تا زنده است باید کار کند، گفت: صاحب وسائل از حضرت امیر(ع) نقل کرده است: مردم کشوری که آب و خاک و امکانات دارند تولید و کشاورزی دارند و کار نکنند خدا آنان را از رحمتش دور می‌کند، بنابراین ما تا زنده هستیم باید کار کنیم.

وی با بیان اینکه بهترین عبادت آن است که انسان تولید کند و مردم جامعه را فقر نجات دهد، افزود: حضرت امیر(ع) فرمودند اگر مالی برای خود ذخیره کنید در حقیقت برای ورثه است یعنی اگر تولید اضافه برای جامعه باشد خیر و برکت دارد.

آیت‌الله جوادی آملی تصریح کرد: تولید بهترین خدمت به جامعه است، زیرا جامعه فقیر گاهی ابزار این و گاهی ابزار آن است، لذا فرمودند: هیچ تازیانه‌ای بدتر از فقر نیست؛ حضرت در نهج‌البلاغه فرمودند: بیش از نیاز خودت برای جامعه کار کن اما اگر بیش از نیازت برای خودت کار کردی برای ورثه خواهد ماند.

این مفسر قرآن ادامه داد: چه نعمتی بهتر از اینکه انسان بعد از مرگ هم زنده باشد و این کار زمانی میسر است که آثار علمی و عملی برای جامعه فراهم کند تا زنده بماند. اگر کسی کارخانه ایجاد کرد یا کتابی نوشت هزاران سال زنده است.

استاد درس خارج حوزه علمیه با بیان اینکه امروز متعلق به وجود امام کاظم(ع) است، گفت: وجود با برکت حضرت معصومه(س) یکی از برکات وجود مقدس امام کاظم(ع) است؛ آن حضرت، دختر امام معصوم، برادر امام و عمه امام و ذخیره‌ای است که این همه عالِم از اینجا برخاسته‌اند و قبر ایشان منشأ برکت است و از دیرزمان حوزه علمیه در جوار مرقد مطهر ایشان تأسیس شده است.

مفسر قرآن و نهج‌البلاغه بیان کرد: ابوحمزه ثمالی یک روحانی و مدرس خوب و شاگرد امام سجاد(ع) بود؛ مردم دیدند او در روز از کوفه بیرون می‌آید و در بیابان با یکی دو نفر نشست و برخاست دارد و بعدها فهمیدند او هر روز کنار قبر حضرت امیر(ع) که مخفی بود می‌رفته است؛ ابوحمزه می‌گفت اینجا که ولی خدا دفن است باید حوزه باشد و در زمان امام صادق(ع) روشن شد که حضرت در نجف دفن شده‌اند و همانجا که ابوحمزه در کنار آن درس و بحث داشت.

حوزه در روز شهادت ائمه(ع) تعطیل نشود

وی با بیان اینکه ما در کنار سفره این بی‌بی هستیم و امیدوارم ادعیه و استجابت دعا و برکات ایشان نصیب کشور شود، اظهار کرد: باید در روز شهادت ائمه(ع) مباحث امام‌شناسی داشته باشیم نه اینکه حوزه را تعطیل کنیم؛ درس بخوانیم و درس بدهیم.

وی در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه هشام از شاگردان امام کاظم(ع) بود و حضرت رهنمودهای خاصی به ایشان داشتند، گفت: ایشان خطاب به هشام فرمود: خدا عقل را در قرآن بسیار ستود اما چه کسی عاقل است و عقل چیست؟ امام کاظم(ع) خطاب به هشام عقل را معنا کرد و فرمود: ان العقل مع العلم؛ تا علم نباشد عقل نیست و علمی که به عقل منتهی نشود جهل است؛ رب عالم قتل جهله؛ یعنی چه بسا عالمانی که گرفتار و کشته جهالت هستند؛ یعنی در جنگ داخلی بین علم و جهل، جهل پیروز است.

تعریف عاقل

وی با بیان اینکه اگر علم نباشد عقل نیست چون قرآن فرمود جز عالم کسی عاقل نمی‌شود، اضافه کرد: ای هشام دو چیز حجت خدا بر مردم است: حجت ظاهری و حجت باطنی؛ حجت ظاهری انبیاء و رسل و ائمه(ع) هستند و حجت باطنی، عقل است. عقلی که خاضع در برابر اهل بیت(ع) است و می‌فهمد کجا از اهل بیت(ع) سؤال کند و خاضع باشد.

وی افزود: خداوند کلینی را رحمت کند، یک طلبه عادی بود که به اوج رسید و کافی را نوشته است؛ ایشان فردی بسیار با هوش است؛ او جلد اول کافی را به اصول دین اختصاص داده است و وقتی امامت تمام شد به خمس می‌پردازد این یعنی اگر امامت داریم بودجه می‌خواهد؛ این را فهم می‌نامند.

آیت‌الله جوادی آملی تصریح کرد: این هوشیاری فقیه است که خمس را بعد از امامت می‌آورد، زیرا امام برای امامت بودجه لازم دارد؛ این سر تا پا هوش است اما بسیاری از فقها باب خمس را با زکات با هم آورده‌اند.

وی افزود: در سطر آخر مقدمه کافی آورده است که قطب فرهنگی دین، عقل مردم است. قطب زندگی، قطب سیاست، قطب اجتماع و قطب حوزه و دانشگاه، عقل است. امام هفتم(ع) فرمود: خدا یک حجت ظاهری و یک حجت باطنی به نام عقل دارد، لذا عقل این‌قدر محترم است و عقل هم در جایی پیدا می‌شود که علم است و علمی که در آن برهان و استدلال وجود دارد.

کارکرد زیارت

این مرجع تقلید با تأکید بر اینکه غیر از عالم کسی عاقل نخواهد شد، اظهار کرد: ما اگر به حرم مشرف می‌شویم و در و دیوار می‌بوسیم برای این حرف‌ها است، یعنی علم بیاموزیم تا عاقل شویم. عقل کمیاب است و هر کسی حق ندارد خود را عاقل خطاب کند؛ عقلی که خدا و اسماء او را بشناسد و بتواند نامتناهی را درک کند عاقل‌پرور است.

این مفسر قرآن بیان کرد: خداوند فرمود اگر من انبیاء را نمی‌فرستادم عقل در برابر من احتجاج می‌کرد که تو چرا ما را خلق کردی اما راهنما نفرستادی؛ این عقل مراد است که با  علوم عقلی حاصل می‌شود.

وی افزود: در پایان سوره مبارکه نساء خداوند جلال و شکوه به عقل داد و فرمود من انبیاء را فرستادم تا با عقل خود علیه من احتجاج نکنید.

حلال‌خوری نشانه عقل است

آیت‌الله جوادی آملی در ادامه به توصیه‌های دیگر امام کاظم(ع) به هشام پرداخت و ادامه داد: ایشان فرمودند: ای هشام عاقل کسی است که حلال خدا برای او بس است و گرفتار حرام نمی‌شود؛ ای هشام اگر به غیر خدا بیاندیشی بهره‌ای از دنیا نخواهی برد.

وی در  ادامه سخنان تأکید کرد: روزهای وفات و شهادت، گریه، تعزیت و تسلیت سر جای خود محفوظ است اما نباید حوزه را تعطیل کنیم و بیشتر با امام‌شناسی مأنوس شویم، هم روضه بخوانیم، درس بدهیم و درس بگیریم.

این مرجع تقلید در پایان با بیان اینکه اگر جامعه عاقل باشد دشمن طمع نمی‌کند که بخواهد در درون جامعه آشوب درست کند،  تأکید کرد: مردم با راهپیمایی خود جلال و شکوه آفریدند و خداوند به برکت این حضور در صحنه‌ها، عظمت این ملت را حفظ خواهد کرد.