کد خبر: ۴۳۲۸۶۹۵

تاریخ: ۲۹ دی ۱۴۰۴ - ۰۹:۵۲

حجت‌الاسلام صادق‌نیا:

اعتراض، نشانه عدم مشروعیت حکومت نیست

استاد دانشگاه ادیان و مذاهب با اشاره به حوادث تروریستی اخیر کشور گفت: اعتراض امری مورد قبول همه جوامع است و نشانه عدم مشروعیت حکومت نیست، مهم مواجهه عاقلانه با اعتراض است؛ اینکه با معترض باید گفت‌وگو شود و آنان را باید آرام کنیم و در حل مشکلاتشان بکوشیم تا به سمت خشونت و تندی نرود و دشمنان نتوانند از مسائل درونی کشور سوء استفاده کنند.

نوسانات بازار ارز و عدم ثبات قیمت‌ها در هفته‌های اخیر سبب بروز اعتراضات به حقی از سوی برخی اقشار شد اما دشمنان قسم‌خورده ملت ایران این اعتراضات را بستری برای موج‌سواری و سوءاستفاده خود قرار دادند و با تجهیز عناصر مزدور خود اقدام به کشته‌سازی و اغتشاش، آشوب و تخریب گسترده در شهرهای مختلف کشور کردند.

دشمنان سعی داشتند تا با سلاخی زنان، کودکان و مردان و نیروهای امنیتی، کشته‌سازی و به آتش کشیدن اموال عمومی ابتدا وحدت و انسجام ملی را از بین ببرند و سپس با حمله نظامی، ایران را تجزیه کنند اما مردم آگاه و بصیر ایران در ۲۲ دی‌، روزی به یادماندنی در تاریخ با شکوه و پرافتخار ایران ثبت کردند.

خبرنگار ایکنا در این راستا با حجت‌الاسلام و المسلمین مهراب صادق‌نیا؛ استاد دانشگاه ادیان و مذاهب گفت‌وگو کرده است که در ادامه می‌خوانیم:

ایکنا ـ در حوادث اخیر ابتدا اعتراضاتی نسبت به وضعیت معیشتی و اقتصادی به‌خصوص در بین بازاریان رخ داد که به تعبیر رهبر انقلاب اعتراضات به حقی هم بود، اگر بخواهیم از منظر تاریخی به این موضوع نگاه کنیم در سیره و سنت اهل بیت(ع) و پیامبر(ص) چه مواجهه‌ای با معترض و مخالف صورت گرفته است؟

در این زمینه دو نکته را نباید فراموش کنیم؛ اول اینکه وجود مخالف تا اندازه زیادی در همه جوامع طبیعی است و همه اندیشه‌ها، ساختارها، سیستم‌ها و حکومت‌ها، برنامه‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و ... مخالف دارند و حتی وجود مخالف به ترویج افکار و اندیشه‌ها کمک می‌کند؛ همین که شما تلاش می‌کنید مخالفی را اقناع کنید اندیشه‌ها پویاتر خواهند شد.

در سنت دینی ما نیز وارد شده است که اختلاف امت، رحمت توصیف شده است و چیزی که آزاردهنده است این است که این اختلاف موجب شکاف، شقاق، آشوب، درگیری، تفرقه و از بین رفتن نظم اجتماعی و انسجام ملت شود و البته همانطور که وجود اختلاف را همه عقلای عالم قبول دارند هیچ کسی دوقطبی‌سازی، شقاق، آشوب و اغتشاش و از بین بردن نظم اجتماعی و لطمه زدن به اموال مردم و کشور را نمی‌پذیرد حتی دموکراتیک‌ترین حکومت‌ها هم چنین چیزی را قبول نمی‌کنند.

در سیره و سنت ما نیز وجود دارد که پیامبر(ص) و حضرت علی(ع) در دوره حکومتشان مخالفان را تحمل می‌کردند و برای آنان حتی احترام قائل بودند و با آن‌ها گفت‌وگو می‌کردند اما با آشوب و تفرقه و شکاف با شدت و حدت و سختی مواجه می‌شدند، لذا حضرت علی(ع) در طول نزدیک به 5 سال حکومت سه جنگ را تجربه کردند و با کسانی جنگیدند که قصد بر هم زدن نظم جامعه و ایجاد اغتشاش داشتند.

حضرت علی(ع) برخوردهای خشن و جریانات مسلحانه و آشوبگر را به هیچ وجه تحمل نمی‌کردند و در سیره و سنت اهل بیت(ع) با آنان برخورد شده است و از تعبیر باغی و اهل بغی برای آنان استفاده شده است؛ قرآن کریم و روایات واکنش بسیار شدیدی علیه این گروه دارند و از تعابیر بسیار تند علیه برهم‌زنندگان وحدت مردم استفاده می‌کنند. از جمله قرآن کریم با صراحت مؤمنان را برادر معرفی می‌کند و در سوره مبارکه حجرات فرموده است اگر شکاف بین مؤمنین ایجاد شد آنان را به صلح دعوت کنید و اگر گروهی زیر بار نرفتند آنان را سر جای خود بنشانید، همچنین تفرقه و دشمنی به قرارگرفتن بر لبه پرتگاه آتش تشبیه شده است.

ایکنا ـ یکی از حوادث زشت در وقایع اخیر حمله به اماکن مقدس و آتش‌زدن قرآن بود به نظر شما چرا دشمنان در این مقطع مرتکب چنین حماقتی شدند؟

تخریب مساجد و آتش‌زدن قرآن یک فاجعه بزرگ تلقی می‌شود و باید بدانیم که جامعه اسلامی نه تنها در ایران و در بین شیعیان بلکه همه مسلمین جهان حساسیت بسیار زیادی نسبت به قرآن کریم و مسجد و اماکن مقدس دارند و آستانه تحمل مردم در مواجهه با آتش‌زدن قرآن بسیار پایین است.

نمونه‌های متعددی از تحریک وجدان عمومی مردم در این زمینه داریم؛ وقتی در برخی کشورها قرآن را آتش زدند احساسات و عواطف عموم مسلمین در سراسر جهان تحریک شد و خشمی علیه مرتکبین آن در جهان اسلام به وجود آمد، لذا کسانی که چنین کاری کردند باید بدانند جامعه اسلامی این نوع مسائل را فراموش نخواهند کرد.

اساسا قرآن کریم کتابی نیست که از دل آن خشونت و تندی بیرون بیاید؛ بیشتر آیات قرآن ناظر به محبت، مودت، مهربانی، رحمت و رحمانیت است؛ کتاب انسان‌ساز و برای هدایت است و جلوه رحمانیت و رحیمیت الهی در آن متبلور است و انسان‌ها را به مهربانی و رحمت نسبت به یکدیگر و وحدت و یکپارچگی دعوت می‌کند.

این کتاب اساسا کتابی نیست که هر کسی بخواهد با استناد به آیات آن خشونت و اسائه ادب کند. البته قرآن کریم نسبت به کفار و منافقین و برهم زنندگان امنیت بشر موضع قاطع دارد اما این کتاب مشحون از رحمت است؛ همه سوره‌های آن جز سوره توبه با بسم الله الرحمن الرحیم آغاز می‌شود و اسوه‌های مهربانی، محبت، دلسوزی و رحمت از جمله پیامبر گرامی اسلام به عنوان الگو برای مردم معرفی شده است.

جهان اسلام به این آن صرفا به عنوان کتاب نمی‌نگرد و مرام‌نامه رفتاری و اعتقادی، قانون اساسی آنان و اصول اخلاقی صدها میلیون مسلمان در سراسر جهان است و توهین به قرآن یعنی توهین به این مرام‌نامه، نظام ارزشی و اعتقادی، سبک زندگی و اخلاقی و طبیعی است که جهان اسلام این نوع توهین‌ها را تحمل نکند و فراموش هم نمی‌کند و ملت ایران نیز این ماجراها را فراموش نخواهند کرد.

افرادی که مرتکب این جنایت شدند به دنبال تخریب هویت اسلامی و ملی مردم ایران هستند اما قطعا مرتکب اشتباه بزرگی شدند.

ایکنا ـ قرآن کریم مفصلا به بحث بنی‌اسرائیل و ابتلائاتی که برای آنان پیش آمد و البته واکنش نامناسب آنان در مقاطع زیادی پرداخته است چقدر این نوع حوادث قابل تطبیق بر دوران کنونی است؟

قرآن کتابی نیست که آن را برای زمانی خاص محدود کنیم؛ بلکه کتاب هدایت برای همه زمان‌ها تا قیامت می‌باشد و طبیعی است هر چه در قرآن آمده قابل انطباق با زمان و شرایط مختلف است و البته این تطبیق باید توسط اهل فن صورت بگیرد اما  تعالیم قرآن و روح قرآن اعم از روایات تاریخی و پیشگویی‌های آن و حتی قصص، همگی به تعبیر خود قرآن امثالی هستند که ما برای مردم مثال زده‌ایم. یا به تعبیر آیات دیگر بصائر للناس یعنی بصائر و امثالی هستند که هر زمانی می‌تواند تکرار شود.

به تعبیر دیگر نمرود و فرعون فقط برای دوره خود نبودند و فراعنه و نمرودها در هر زمانی تکرار می‌شوند و امروز رئیس جمهور آمریکا نماد آن است کما اینکه انسان‌های مؤمن و خوب هم تکرارشونده هستند و حتی حوادثی که قرآن ذکر می‌کند تکرارشونده هستند البته نه اینکه عین این حوادث تکرار شود اما مشابه آن وجود دارد و این سنت الهی است که قابل تغییر و تبدیل و تحویل نیست.

بنابراین ابتلاء و آزمایش برای هر قومی در طول تاریخ بوده، هست و خواهد بود و سنت الهی نیز برای همه یکسان است، یعنی اگر به مؤمنان صدر اسلام وعده پیروزی داده، برای مؤمنان در طول تاریخ از جمله برای ملت ایران هم در صورت صبر و شکیبایی خواهد بود و اگر به دشمنان خدا وعده عذاب داده شده، امروز هم این وعده محقق‌شدنی است و کسانی که به مقدسات توهین کرده و به کیان اسلام ضربه می‌زنند دچار عذاب خدا خواهند شد.

امیدواریم جامعه اسلامی با حفظ هوشیاری و وحدت بداند در چه موقعیتی قرار دارد و انشاءالله پیروزی نصیب جبهه حق و ملت ایران شود.

ایکنا ـ آنچه این روزها در کشور رخ داده است قطعا طرحی شیطانی از سوی ابلیس‌های زمان یعنی آمریکا و صهیونیست‌ها است اما به هر حال مردم کشور هم در وضعیت اقتصادی نابسامان و شرایط دشواری به سر می‌برند و در برخی اقشار حس ناامیدی نسبت به بهترشدن اوضاع وجود دارد، در این شرایط چه کاری باید کرد؟

همانطور که ابتدا عرض کردم اعتراض و مخالفت امری کاملا طبیعی است و دولتمردان نباید از اینکه بخشی از مردم مخالفت و اعتراضی کنند ناراحت شوند و مقام معظم رهبری نیز بر آن صحه گذاشتند و حق مردم دانستند و این موضوع هم به هیچ وجه ضعف و یا نشانه نابودی یک ساختار سیاسی نیست و اساسا اعتراض در بسیاری از موارد نشانه علاقه مردم به ساختار سیاسی کشورشان است. مسئولان اولا باید در اقناع ذهنی مخالفان و معترضین بکوشند و تلاش کنند تا جهاد تبیین که مقام معظم رهبری فرمودند رخ دهد؛ اگر مسئولان کشور گزارش روشن و شفاف دهند حجمی از این مخالفت‌ها کاسته خواهد شد و باید تلاش زیادی شود تا این اعتراضات به سمت اغتشاش و آشوب به پیش نرود.

باید اعتراضات به گونه‌ای مدیریت شوند که دشمن نتواند سوء استفاده کند و این نوع اعتراضات هم قابل تحمل است و همانطور که فرمودند بین اعتراض و اغتشاش تفاوت وجود دارد و از نظر جامعه‌شناسی تأکید می‌کنند که برای مدیریت معترضین نباید کاری کنیم که اعتراض آنان به خشم تبدیل شود؛ اگر صدای معترض شنیده شود و مسئولان پاسخ دهند و تلاش کنند تا مشکلات اقتصادی را رفع کنند قانع خواهند شد اما اگر ببینند مورد تحقیر و اهانت واقع شوند طبیعتا ممکن است اعتراض به زمینه‌ای برای سوء استفاده دشمن تبدیل شود.

گاهی برخی مجریان صدا و سیما در برخی موارد نقش منفی دارند؛ کسی که مشکل معیشت و خرید و فروش و اداره مغازه دارد گاهی اعتراض می‌کند و رسانه‌ها نباید به این افراد اهانت کنند که منجر به اغتشاش و خشم و خشونت شود. این کشور دشمنان قسم خورده‌ای دارد که از هر نوع اعتراضی ممکن است سوء استفاده کند، لذا ما هم نباید بهانه به دست دشمنان دهیم، توصیه بنده این است که در این عرصه هم مراعات شود.

اعتراض امری مورد قبول همه جوامع است و نشانه عدم مشروعیت حکومت نیست، مهم مواجهه عاقلانه با اعتراض است؛ اینکه با معترض باید گفت‌وگو شود و آنان را باید آرام کنیم و در حل مشکلاتشان بکوشیم تا به سمت خشونت و تندی نرود و دشمنان نتوانند از مسائل درونی کشور سوء استفاده کنند.