کد خبر: ۴۳۳۰۷۸۴

تاریخ: ۰۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۰:۱۰

«سلام محله»؛ جلب مشارکت مردمی برای ارتقای وضعیت اجتماعی محلات

دبیر علمی طرح سلام محله با تأکید بر اینکه باید به ظرفیت محلات در زمینه ارتقای سرمایه اجتماعی توجه کنیم، گفت: در طرح سلام محله مردم نیازهای محله خود را شناسایی و اولویت‌بندی می‌کنند تا زمینه رفع معضلات فراهم شود.

به گزارش ایکنا، سازمان بهزیستی کشور در حال اجرای طرحی به نام «سلام محله» (سلامت اجتماعی محله‌محور) است. این طرح تلاشی است برای افزایش کیفیت زندگی و سلامت اجتماعی ساکنان محله‌ها از طریق مفهوم کار داوطلبانه و مشارکت در تعیین موضوعاتی که قرار است روی آن‌ها کار شود.

براساس آنچه سازمان بهزیستی اعلام کرده است، در این طرح، در مرحله اول، دستگاه‌های تابعه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با محوریت سازمان بهزیستی و همکاری سازمان‌های غیردولتی، خدماتی را در محله‌ها ارائه می‌دهند تا زمینه‌ای برای گردهم آمدن مردم و تعیین دستور کار بعدی فراهم شود.

مهرداد احترامی، دبیر علمی طرح «سلام محله» در گفت‌وگو با ایکنا در خصوص اهداف و ابعاد این طرح، اظهار کرد: هر محله‌ای در موقعیت اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ... خاص خود قرار دارد که این موقعیت می‌تواند ارتقا یابد. ارتقای کیفیت زندگی افراد در هر محله، بر مبنای ارتقای این وجوه انجام می‌شود.

فعال‌سازی ظرفیت‌های مغفول در محلات

وی در ادامه گفت: ظرفیت‌های مغفول زیادی در محلات کشور وجود دارد؛ از منابع انسانی گرفته تا منابع مالی و سرمایه اجتماعی که باید فعال و تقویت شوند. وقتی تمام این مسائل را کنار هم قرار می‌دهیم، درمی‌یابیم که ساکنان محله به عنوان ذی‌نفعان اصلی باید در شناخت وضعیت محله خود مشارکت کرده و اولویت‌های آن را برای ارتقای وضعیتشان شناسایی کنند.

احترامی تصریح کرد: بر همین اساس، گردهمایی مردم محله در قالب تشکل‌ها و سازمان‌های محلی و طبق موقعیت خاصی که ساکنان هر محله تعیین می‌کنند، برای تبیین وضعیت و بهبود آن محله ضروری است. هر محله در وضعیت خاص خود قرار دارد و اگر مردم آن محله گرد هم آیند و مسائل و نیازهای محله خود را شناسایی و اولویت‌بندی کنند، مشخص خواهد شد که نهادهای مسئول دولتی چه کمکی می‌توانند برای ارتقای آن محله انجام دهند. سپس، در مراحل بعدی نحوه نظارت بر اجرای طرح‌ها نیز تعیین می‌شود.

نیازهای محله‌ها را مردم شناسایی و اولویت‌بندی می‌کنند

دبیر علمی طرح «سلام محله» با تأکید بر این نکته که هر وضعیتی در هر محله می‌تواند ارتقا یابد، گفت: این که دولت، خیرین و نهادهای مرتبط باید خدمات مورد نیاز هر محله را به مردم آن محله ارائه کنند، موضوعی است که به خودی خود باید در نظر گرفته شود؛ اما نیازهای هر محله مختص همان محله است. محله‌ها در کشور ما از محلات بسیار فقیرنشین تا محلات بسیار ثروتمند‌نشین متغیر هستند و مردم هر محله بهترین افراد برای تشخیص نیازهای خود هستند. همین امر باعث شد طرح «سلام محله» در سازمان بهزیستی طراحی شود.

وی با اشاره به اینکه در این طرح، افراد تسهیل‌گر دوره‌دیده به محلات می‌روند و بدون اعمال هیچ‌گونه نظری به اهالی محل کمک می‌کنند تا با هم تصمیم‌گیری کنند، افزود: باور ما به لزوم ارتقای وضعیت محلات است.

احترامی در پاسخ به این سؤال که مردم چگونه و در کجا دور هم جمع خواهند شد تا هویت محلی پیدا کرده و در راستای ارتقای وضعیت محله خود فعالیت کنند، گفت: هویت‌یابی محلی یکی از اهداف و دستاوردهای این برنامه است و باید فرایندی طی شود تا این هویت شکل گیرد. مردم در مسائلی دور هم جمع می‌شوند که در آن منافع مشترک دارند؛ بنابراین باید منافع مشترک افراد محله شناسایی شود.

وی در ادامه افزود: در ابتدای این طرح، منافع مشترک مردم محله شفاف‌تر و عمومی‌تر شناسایی می‌شود. گروه‌ها و زیرگروه‌هایی مانند کودکان، نوجوانان، سالمندان، معلولان و ... تعریف می‌شوند و نیازهای آن‌ها شناسایی می‌گردد تا دولت خدمات لازم را به آن‌ها ارائه دهد. مثلاً در برنامه توانبخشی، تسهیل‌گران به محلات وارد شده و به کمک مردم، افراد دارای معلولیت را شناسایی و به سیستم ارائه‌دهنده خدمات ارجاع می‌دهند یا افراد سالمند نیازمند کمک شناسایی و به مراکز «مهر و گفت‌وگو» معرفی می‌شوند تا آموزش‌های مربوط به سلامت جسمانی و روانی دریافت کنند. در واقع، این افراد با این اقدامات، لذت مشارکت گروهی را تجربه می‌کنند.

دبیر علمی طرح «سلام محله» تصریح کرد: قرار نیست مرکز جدیدی احداث شود، بلکه از مراکز و ظرفیت‌های موجود برای گردهم آمدن مردم استفاده خواهد شد. البته با پیشرفت کار و شکل‌گیری تشکل‌ها، مردم محله ممکن است خودشان تصمیم بگیرند که مسجد، مدارس، مراکز بهزیستی، فرهنگ‌سراها، مراکز فرهنگی و ... را به عنوان مرکز اجتماع خود در نظر گیرند.

وی اظهار کرد: اگر مردم احساس کنند که منافع آن‌ها از طریق گردهم آمدن تأمین می‌شود، به تدریج هویت محلی‌شان شکل خواهد گرفت و خود مردم کمک خواهند کرد تا دیگر هیچ سالمند تنها یا معلول نیازمند کمک در محله وجود نداشته باشد و همه کودکان نیز آموزش‌های مربوط به مهارت‌های زندگی و کنترل خشم را دریافت کنند.

احترامی اعلام کرد: از هم‌اکنون عموم مردم و داوطلبان محلات با هر میزان دانش، مهارت و حتی فرصت زمانی می‌توانند در پویش ملی «سلام محله» با ورود به سامانه salam.behzisti.ir ثبت‌نام کنند. از 14 بهمن‌ماه نیز علاقه‌مندان می‌توانند با محوریت دو هزار و 500 مرکز مثبت زندگی، به صورت حضوری در این طرح ثبت‌نام کنند.

وی در پایان سخنان خود تصریح کرد: از نظر تئوری، چاره‌ای نداریم جز اینکه به ظرفیت‌هایی که در محلات وجود دارد و سرمایه اجتماعی که اکنون به آن نیاز داریم، بازگردیم و آن را تقویت کنیم. به نظر می‌رسد براساس مطالعات انجام‌شده و نظرات موجود، مدل «سلام محله» مدلی است که می‌تواند به کاهش آسیب‌های اجتماعی و ارتقای کمی و کیفی زندگی در محلات کمک کند.