کد خبر: ۴۳۳۲۱۲۸

تاریخ: ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۲:۱۱

یادداشت

قیام عاشورا و انتظار مهدی موعود(عج)؛ ارکان اصلی هویت‌ساز تشیع

محققان و پژوهشگرانی که درباره دلایل قوام و بقای تشیع سخن گفتند، قیام عاشورا و انتظار مهدی موعود(عج) را دو رکن اصلی از ارکان قوام‌بخش، جریان‌آفرین و‌ هویت‌ساز تشیع نام می‌برند.

حجت‌الاسلام علیرضا قبادی، جامعه‌شناس و کارشناس دین به مناسبت ایام میلاد باسعادت امام عصر(عج) یادداشتی را در اختیار ایکنا قرار داده که مشروح آن را در ادامه می‌خوانیم.

به مناسبت نیمه شعبان و سالروز ولادت امام عصر(عج) پیشاپیش هزار و صد و نود و دومین زادروز خجسته امام عصر حضرت مهدی موعود(عج) را تهنیت و شادباش می‌گویم. شب نیمه شعبان افزون بر آنکه شب ولادت منجی عالم بشریت است از حیث حقیقت و کیفیت نیز شب نورانی و پر برکت است. به بیان دیگر آخرین حجت خدا در شبی تولد یافت که ساعات و لحظات آن سرشار از فیض، برکت و نفحات روحانی بود.

شبی که فضلیت آن به مثابه شب قدر شمرده می‌شد و برای خداجویان جوائز، عطایا و هدایای ارزشمندی در این شب در نظر گرفته می‌شود و از این رو از شب‌های ناب و ویژه در طول سال به حساب می‌آید. در سال‌های گذشته درباره مولود نیمه شعبان، وضعیت سیاسی زمانه آن حضرت، تدابیر و سیاست‌های امام عسکری(ع) در حفاظت و حراست از حجت خدا، فلسفه انتظار، ضرورت و اهمیت پاسداشت زاد روز ولادت امام زمان و ... گزیده‌ای تقدیم شد.

محققان و پژوهشگرانی که درباره دلائل قوام و بقای تشیع سخن گفتند، قیام عاشورا و انتظار مهدی موعود(عج) را دو رکن اصلی از ارکان قوام‌بخش، جریان‌آفرین و‌ هویت‌ساز تشیع نام می‌برند. عاشورا رخدادی در گذشته را بازنمایی می‌کند و عبرت و آموزه‌های مهمی را جلوی چشم شیعیان قرار می‌دهد  و ولادت با سعادت امام عصر(عج) چشم‌اندازی به آینده دارد و فرجام نیکویی را ذیل حکومت عدل جهانی به آنان بشارت می‌دهد.

به نظر می‌رسد در مقایسه میان این دو مناسبت، توجه و بزرگداشت مناسبت زادروز ولادت امام دوازدهم(عج) و توجه به فلسفه حقیقی بزرگداشت آن از جهات اعتقادی، سیاسی و اجتماعی و فرهنگی برای حیات و بقای تشیع اهمیت بیشتری دارد. از این منظر مسئولیت و تکلیف خطیرتری متوجه همه شیعیان به ویژه عالمان، اندیشمندان، روشنفکران، فعالان رسانه‌ای و ... می‌‎سازد؛ مسئولیتی که به نظر می‌رسد در سال‌های اخیر اندکی مورد کم‌توجهی قرار گرفته است.

گرامیداشت ولادت آخرین حجت خدا از منظر اعتقادی با توجه به باورهای مهمی که در دل برگزاری چنین مراسمی بازتولید می‌شود، بسیار شایان اهمیت است. از منظر سیاسی از آنجایی که شیعیان در مقایسه با سایر نحله‌های مذهبی جمعیت کمتری دارند، بزرگداشت این مراسم از بنیادی‌ترین و اساسی‌ترین بسترهای بقا و تداوم حیات سیاسی آنان به حساب می‌آید و آنان را در مقابل تهدیدات پایدار نگه می‌دارد.

افزون بر کارکردهای اعتقادی و سیاسی از منظر اجتماعی نیز بزرگداشت جشن نیمه شعبان زمینه شادی‌بخشی را برای اقشار جامعه به ویژه جوانان و نوجوانان فراهم می‌کند، جامعه‌ای که گزارش می‌شود میزان شادی در آن پایین است. از نظر فرهنگی، بزرگداشت این مراسم یکی از مهمترین مؤلفه‌های هویت‌بخش تشیع است. کارکردهای مهم و متنوع مورد اشاره اقتضا می‌کند تا همه ارادتمندان در برپایی این جشن مهم و بزرگ از جهت کمی و‌کیفی توجه تام و تمام کنند و با برگزاری هنرمندانه و جذاب این مراسم کارکردهای آن را محقق کنند و نسل جدید را از حتمیت و ضرورت حضور امام در جامعه آگاه کنند و تشکیک و شبهه را در اذهان آنان بزدایند.

بدیهی است که تعظیم و پاسداشت این مناسبت در جامعه که از رسالت عظیم شیعیان است، مانع و نافی پیرایش خرافات و بدعت‌هایی نمی‌شود که به طور معمول با آیین‌های دینی عجین می‌شود از خداوند بزرگ و منان در این شب پر فیض و رحمت، می‌۹خواهیم که همه ما را در انجام این عمل نیکو و مهم موفق بدارد و در این شب معنوی و روحانی همگان را مشمول دعای خیر امام عصر(عج) فرماید.

این گفتار را با دعای برای سلامتی آن حضرت اختتام می‌بخشیم. «اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن صَلَواتُکَ علَیهِ و عَلی آبائِهِ فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَةٍ وَلِیّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْناً حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَ تُمَتعَهُ فِیهَا طَوِیلا».