کد خبر: ۴۳۳۲۳۱۲

تاریخ: ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۲:۱۷

بابک خواجه‌پاشا:

سنگ‌پرانی تا زمانی که سینما و تئاتر وجود دارد بی‌معنی است

کارگردان «سرزمین فرشته‌ها» با تاکید بر آنکه به قطع در جامعه ما به دلیل شرایط اقتصادی، مردم دچار بحران هستند و باید درباره آنها فیلم ساخته شود و معتقدم خیانت به کشور و پرچم را کسی انجام می‌دهد که جامعه را به دو قطبی تقسیم می‌کند تصریح کرد: سنگ‌پرانی تا زمانی که سینما و تئاتر وجود دارد بی‌معنی است

به گزارش ایکنا؛ نشست رسانه‌ای فیلم سینمایی «سرزمین فرشته‌ها» به کارگردانی بابک خواجه‌پاشا، به عنوان آخرین برنامه از روز چهارمِ گام چهل‌وچهارم جشنواره فیلم فجر، حوالی ساعت 23 شامگاه سه‌شنبه، 14 بهمن در مجموعه سینمایی پردیس ملت برگزار شد.

بابک خواجه‌پاشا؛ کارگردان فیلم «سرزمین فرشته‌ها» در آغاز این نشست با بیان آنکه در طول دو سال اخیر، وضعیت منطقه غزه بر شرایط روحی و روانی من اثر گذاشته بود و باید تاکید کنم که این اثرگذاری به سبب شدت بالای آن من را بر آن داشت تا در روایت ایناثر سینمایی به هیچ وجه از زاویه ابعاد سیاسی وارد روایت آن دغدغه ذهنی خود نشوم ادامه داد: موضوع مورد توجه من کودکان بودند؛ چرا که آنها هنوز درکی از مفاهیم سیاسی ندارند و ذهن من درگیر این مسئله بود که چرا باید 20هزار کودک شهید شوند. این نگرانیو پرسش‌های متعدد پیرامونی آن شبانه‌روز طی این دو سال همراه من بود.

وی با اشاره به همکاری با منوچهر محمدی در مقام تهیه‌کننده این اثر سینمایی گفت: وجود گروهی حرفه‌ای و انجام پژوهش‌های دقیق که مدت زمانی حدود 15 تا 16 ماه به طول انجامید، در مسیر ساخت و تولید «سرزمین فرشته‌ها» کمک‌های زیادی به تمام تیم تولیداین اثر کرد.

این کارگردان با اشاره به آنکه طی این مدت با افراد فلسطینی متعددی به گفت‌وگو نشستم و موفق شدیم به پرداخت مناسبی در لحن و روایت این اثر دست یابیم افزود: هدف ما این بود که رنج و درد را به شکلی به بیننده منتقل کنیم که موجب آزار مخاطب نشود.

«سرزمین فرشته‌ها» فیلمی الهی است

خواجه‌پاشا درباره بازیگری کودکان در این اثر که یکی از چالش‌های سخت تولید این اثر سینمایی بود خاطرنشان کرد: هنگامی که فیلم کوتاه کار می‌کردم، بیشتر در زمینه کودکان و نوجوانان فعالیت داشتم، مجید مجیدی و رضا میرکریمی نیز به عنوان استادان من به خوبی این کار را به من آموختند. در بسیاری از فیلم‌هایی که درباره کودکان ساخته می‌شود، از آنها به عنوان ابزار استفاده می‌کنند یا آنها را شبیه به بزرگسالان نشان می‌دهند در حالی که کودکان امروز بسیار پیچیده هستند. همراهی و هدایت بازیگران کودک فرآیند دشواری است.

وی ادامه داد: ما یک گروه همراه و همدل داشتیم. هنگامی که به لایه‌های فطری خود رجوع می‌کنیم، همه از فاجعه غزه متأثر بودیم. نگاه الهی نیز در اثر حاضر بود زیرا لحظاتی در فیلم وجود دارد که انسان نمی‌تواند آنها را هدایت کند. به نظر من این فیلم یک اثر الهی است و آثار الهی ماندگار می‌شوند. فیلم «میان ستاره‌ای» نیز به اعتقاد من یک فیلم الهی است.

تولید این اثر محصول سفارش از هیچ نهادی نیست

این کارگردان با تاکید بر آنکه در طول فرآیند نگارش فیلمنامه، نه آن را برای کسی توضیح دادم و نه کسی به من سفارش خاصی داد تصریح کرد: دلیل اینکه برخی فیلم‌ها با مشکلاتی مواجه می‌شوند این است که مدام به کار فیلمساز و جهان بینی او وارد می‌شوند. فیلمساز تا زمانی که صادق نباشد، اثرش به درستی شکل نمی‌گیرد.

وی ادامه داد: ما تعداد زیادی فیلمساز غیرصادق تربیت کرده‌ایم. فیلمساز امروز ممکن است فیلمی درباره اعتیاد بسازد و شب در خانه دوستش مواد مصرف کند! اما مسئله فلسطین برای من یک دغدغه است. این ناشی از فرهنگ ایران است که فلسطین برای من اهمیت دارد. آیا کارگردانانی مانند «جارموش» یا «کوبریک» فقط برای کشور خود فیلم می‌ساختند؟

خواجه‌پاشا در پاسخ به سؤالی درباره ضعف احتمالی فیلمنامه اظهار کرد: شاید ما در سینما فیلم‌های ژانر بقا را کم داشته باشیم. ساختار داستانی این فیلمنامه کاملاً بر اساس ژانر بقا طراحی شده است. یعنی شرایطی که انسان‌ها تمایل به زنده ماندن دارند. جهان این فیلم با جهان سینمای مجیدی و میرکریمی تفاوت دارد، هرچند من به پای آنها نمی‌رسم اما سعی کردم در فرم به سینمای امروز جهان تکیه کنم.

خواجه‌پاشا گفت: ما همه نماها را فیلمبرداری کردیم. آقای سوری در طراحی دکور کار ویژه‌ای انجام داد.

نه سوریه؛ نه لبنان؛ نه عراق؛ تمام جغرافیای تولید، ایران است

منوچهر محمدی؛ تهیه‌کننده «سرزمین فرشته‌ها» به عنوان دیگر سخنران نشست پرسش و پاسخ ای اثر در خانه جشنواره گفت: از زمانی که این ایده به ذهن من خطور کرد، برایم واضح بود که ساخت این فیلم کاری آسان و در عین حال دشوار است. آسان از آن جهت که داستان درباره یک زن و چند کودک است و دشوار از نظر مراحل اجرایی و تولید. کشور سوریه از ابتدا به عنوان مکان فیلمبرداری در نظر من بود زیرا پیشتر فیلم «بازمانده» را در همان منطقه ساخته بودم اما شرایط تغییر کرد.

وی ادامه داد: گزینه دوم برای ساخت، لبنان بود اما هنگام تماس با دوستان در آنجا، به من توصیه کردند که به هیچ وجه به آن مناطق نزدیک نشوم. پس از آن، شهر رقه در عراق را مد نظر قرار دادم اما در آنجا نیز تصاویری مشاهده کردیم که نشان از درگیری‌های قبیله‌ای داشت و در پایان، فیلم در ایران فیلمبرداری شد. ما در فاصله شش کیلومتری پس از فرودگاه امام خمینی(ره)، بخشی از شهر غزه را بازسازی کردیم، قسمتی دیگر نیز در منطقه هشتگرد ساخته شد.

جلوه‌های ویژه، خلبان ترکیه‌ای را به یاد جنگ انداخته بود

این تهیه کننده با تأکید بر آنکه با توجه به نزدیکی به فرودگاه، مسئله اصلی ما موضوع انفجارها بود و به ما اعلام می‌کردند که هنگام فرود هواپیما شرایط خطرناک می‌شود و لازم بود به برج مراقبت اطلاع دهیم خاطرنشان کرد: به خاطر دارم هواپیمایی که از ترکیه آمده بود، گمان می‌کرد در این منطقه جنگ در گرفته است.

محمدی با اشاره به آنکه در اولین روزی که طرح را به حمیدرضا جعفریان، رییس سازمان سینمایی سوره ارائه دادم، گفتم این فیلم را تنها برای ایران نمی‌سازم بلکه قصد دارم با نگاهی جهانی تولید شود زیرا اعتقاد داشتم کشتار بی‌رحمانه 25 هزار کودک به دست افراد جنایتکار بسیار تلخ است تصریح کرد: من به این فکر می‌کردم که چطور می‌توانیم این حقیقت را به جهانیان نشان دهیم. درایت و مدیریت آقای جعفریان باعث شد این همکاری شکل گیرد. به نظر من این بخشی از مدیریت فرهنگی ماجراست؛ برخی از مدیران فرهنگی ما شایستگی لازم را ندارند زیرا بیشتر به میز کار خود اهمیت می‌دهند تا به فرهنگ ایران.

وی با بیان آنکه فیلم «سرزمین فرشته‌ها» با هدف نمایش بین‌المللی تولید شده است ادامه داد: ما از «سلاف محمد فواخرجی» که از بازیگران سرشناس دنیای عرب است، درخواست کردیم که درباره ساخت فیلم با کسی صحبت نکند. باور نمی‌کردم که او به پروژه ما بپیوندد. زمانی که پوستر فیلم را منتشر کردیم، استقبال گسترده‌ای صورت گرفت. مطمئنم که پس از این نیز فیلم مسیر خود را به خوبی خواهد پیمود.

«سرزمین فرشته‌ها» برای نمایش در جهان ساخته شده است

محمدی با تأکید گفت: زمانی که من فیلم «زیر نور ماه» را ساختم، حتی یک در میلیارد احتمال نمی‌دادم که این فیلم برای جشنواره کن انتخاب شود. تعجب بعدی من زمانی بود که در آن جشنواره جایزه نیز کسب کرد. ما تلاش کردیم یک اثر ماندگار تاریخی به نام ایران ثبت شود و البته در این شرایط که سینما دشواری‌های خاص خود را دارد، دو نهاد دست به دست هم دادند تا این اتفاق محقق شود. سازمان تصویر شهر و حوزه هنری تلاش کردند تا ما بتوانیم این فیلم را به شکل شایسته و با حفظ عزت تولید کنیم.

محمدی در ادامه درباره بازیگران بین‌المللی حاضردر این اثر سینمایی گفت: ما دوست داشتیم که «سلاف»، بازیگر زن فیلم نیز در اینجا حاضر باشد؛ اما به دلیل مشکل ویزا نتوانست حضور یابد و در تاریخ 18 بهمن از قاهره به تهران پرواز خواهد کرد. من با زنان برجسته زیادی در سینمای ایران همکاری کرده‌ام اما سلاف کار بسیار سختی را انجام داد.

بایگانی شدن فیلمنامه قسمت‌های دوم و سوم «بازمانده» توسط مدیران نالایق

محمدی در ادامه درباره قسمت‌های بعدی فیلمنامه «بازمانده» به عنوان یکی از درخشان‌ترین آثار سینمای کشورمان با موضوع فلسطین که توسط زنده‌نام سیف‌الله داد ساخته شده بود گفت: نویسنده قسمت‌های دوم و سوم «بازمانده» خودم بودم. آن را نزد یکی از مدیران نالایق بردم و در نهایت به بایگانی سپرده شد.

وی در ادامه بیان کرد: اروپا در مورد «هولوکاست» دچار یک شرم است. دوستان نادانی که می‌گفتند هولوکاست واقعیت ندارد، دچار مشکل هستند. بنابراین فلسطین به این شکل به آنها واگذار شد.

80 درصد دکور فیلم به شکل تمام ساخته شده است

پیام سوری، طراح صحنه فیلم «سرزمین فرشته‌ها» نیز در این نشست با اشاره به آنکه صحنه‌هایی که دراین فیلم مشاهده می‌کنید بیش از 80 درصد آن ساخته شده است گفت: تمام تلاش ما این بود که بتوانیم در خدمت متن و پروژه باشیم و کاری نکنیم که از فضای متن خارج شویم.

تا سینما و تئاتر وجود دارد پرتاب سنگ بی معنی است

اهورا لطفی، بازیگر نوجوان این فیلم نیز دراین نشست در حالی که بغض در گلو داشت گفت: به مردم عزیزمان تسلیت می‌گویم. همه در ساخت این فیلم کمک کردند. یکی از نقش‌های دشوار بازیگری من همین نقش بود که با کمک آقای خواجه‌پاشا و گروه فیلم توانستم به این مرحله برسم.

در ادامه صحبت‌های این بازیگر نوجوان؛ خواجه‌پاشا گفت: ما مشکلاتی داریم که باید درباره آنها فیلم بسازیم. زبان ما زبان سینماست. به بسیاری از دوستانی که سینما را تحریم می‌کنند، گفته‌ام اگر به دنبال جامعه مدنی هستید باید اعتراض مدنی داشته باشید. تا زمانی که تئاتر و سینما وجود دارد، پرتاب سنگ چه جایگاهی دارد؟

این کارگردان تصریح کرد: قطعاً در جامعه ما به دلیل شرایط اقتصادی، مردم دچار بحران هستند و باید درباره آنها فیلم ساخته شود. من نیز این دغدغه را دارم و باید برای رفع آن تلاش کنیم. به همکارانم می‌گویم خیانت به کشور و پرچم را کسی انجام می‌دهد که جامعه را به دو قطبی تقسیم می‌کند. اینقدر فریب دو قطبی‌سازی و دو کاناله شدن را نخورید. بازیگرانی داریم که برخی در نشست‌ها شرکت می‌کنند و برخی بیانیه می‌دهند و می‌گویند کار نمی‌کنند. این هنرمندان حیف هستند. چرا باید آنها را از دست بدهیم؟ واضح می‌گویم در جنگ‌ها ابتدا به فرهنگ یک کشور حمله می‌کنند، همان‌طور که اسکندر و مغول به کتابخانه‌ها حمله کردند. وظیفه اصلی دشمن نابودی فرهنگ است.

خواجه‌پاشا در پایان باتاکید بر آنکه یکی از بهترین ابزارهای ما برای صادرات فرهنگی، سینماست. ما توانستیم فیلم‌های خود را صادر کنیم و فیلم‌های ما دیده شده‌اند تصریح کرد: قاتل کودکان ما کسی است که بدون آنکه سیاست بداند، از یک گوشه دنیا با احساسات کودکان ما بازی می‌کند. مراقب کشورمان باشیم.