کد خبر: ۴۳۳۲۶۹۴

تاریخ: ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۸:۱۸

کارگردان فیلم «حاشیه»:

«حاشیه» بدون اغراق، زخم‌های اجتماعی را بازخوانی می‌کند

محمد علیزاده‌فرد گفت: فیلم سینمایی «حاشیه» با پرهیز از روایت‌های اغراق‌آمیز، به سراغ یکی از معضلات جدی جامعه رفته و تلاش کرده مسائل اجتماعی را در بستری آرام و محترمانه به تصویر بکشد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست پرسش‌ و پاسخ فیلم «حاشیه» در ششمین روز از چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر با حضور محمد علیزاده‌فرد، کارگردان؛ یوسف منصوری، تهیه‌کننده و سعید هنرمند، طراح صحنه امروز 17 بهمن‌ماه در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.

محمد علیزاده‌فرد در ابتدای جلسه گفت: ایده اولیه این فیلم به سال ۱۳۹۸ بازمی‌گردد؛ زمانی که برای نخستین‌بار تصمیم گرفتم فیلمنامه یک اثر بلند سینمایی را بنویسم. این ایده از دل یک دغدغه جدی اجتماعی یعنی معضل حاشیه‌نشینی بیرون آمد؛ معضلی که تبعات فرهنگی و اجتماعی گسترده‌ای دارد و آسیب‌های آن فقط محدود به یک قشر خاص نیست. در این سال‌ها چند بار برای ساخت فیلم اقدام کردیم اما با موانعی از جمله صادر نشدن مجوز مواجه شدیم تا اینکه در نهایت در سال ۱۴۰۴ امکان عبور از این موانع فراهم شد و تولید فیلم آغاز شد.

وی با تأکید بر اینکه قصد نداشته تصویری تلخ و سیاه از حاشیه‌نشینی ارائه دهد، ادامه داد: در این فاصله زمانی نه‌تنها شکاف طبقاتی کمتر نشد، بلکه عمیق‌تر هم شد و همین موضوع باعث شد مفهوم حاشیه‌نشینی برای بخش وسیع‌تری از جامعه ملموس شود. امروز حتی بسیاری از افراد طبقه متوسط، بر اثر یک حادثه یا اتفاق پیش‌بینی‌نشده، ناگهان جایگاه اجتماعی خود را از دست می‌دهند و به حاشیه رانده می‌شوند. برای من مهم بود که این واقعیت اجتماعی را بدون اغراق و سیاه‌نمایی روایت کنم.

این کارگردان که پیش‌تر سیمرغ بلورین چهل‌ودومین جشنواره فیلم فجر را برای فیلم کوتاه داستانی «شریف» دریافت کرده است، درباره تفاوت نگاه خود در سینمای کوتاه و بلند توضیح داد: از نظر من تفاوت بنیادینی میان نگاه فیلمساز در فیلم کوتاه و بلند وجود ندارد. در هر قالبی، آنچه اهمیت دارد روایت یک داستان جذاب است. عنصر معما همیشه برایم جذاب بوده؛ چه در «حاشیه»، چه در «شریف» و چه در فیلم ویدئویی «تروا». هسته مرکزی قصه‌ها بر پایه یک پرسش یا معما شکل می‌گیرد و شخصیت‌ها در مسیر حل آن قرار می‌گیرند؛ همین مسئله به درگیر شدن مخاطب کمک می‌کند.

علیزاده‌فرد درباره انتخاب بازیگران «حاشیه» نیز گفت: توانمندی مهران احمدی در نقش‌های جدی و کمدی برای همه روشن است و از همان ابتدا یکی از انتخاب‌های اصلی من بود. درباره هادی کاظمی هم اصرار داشتم؛ بازیگرانی که در کمدی نبض مخاطب را در دست دارند، معمولاً در نقش‌های جدی هم موفق ظاهر می‌شوند. هادی کاظمی از همان پتانسیل‌هاست که هرچه جلوتر رفتیم، میزان دغدغه‌مندی‌اش در کار بیشتر نمایان شد و نتیجه نهایی رضایت‌بخش بود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به واقعی بودن مسائل مطرح‌شده در فیلم اشاره کرد و افزود: ارجاعات فیلم به پرونده‌های واقعی انجام شده و فیلمنامه بر اساس واقعیت‌ها شکل گرفته است. «حاشیه» اقتباس کامل نیست اما تلاش کردیم درام را با حقایق اجتماعی تلفیق کنیم. قهرمان قصه پدر است و داستان حول محور رابطه پدر و دختر پیش می‌رود؛ ضمن اینکه نقش پلیس در گره‌گشایی مسئله، نقشی جدی و تعیین‌کننده است.

این کارگردان با اشاره به انتقادهایی که درباره شعاری بودن فیلم مطرح می‌شود، تأکید کرد: اگر فیلم رگه‌های مذهبی داشته باشد، لزوماً به معنای شعاری بودن آن نیست. فیلم زمانی شعاری می‌شود که پیام از دل قصه بیرون نزند. درباره تکراری بودن سوژه هم بررسی کردیم و دیدیم تعداد آثار ساخته‌شده درباره گم‌شدن کودکان کمتر از ۱۰ فیلم است. به نظرم باید منصفانه قضاوت کرد.

در ادامه نشست، یوسف منصوری، تهیه‌کننده فیلم «حاشیه» با اشاره به دلایل همراهی‌اش با این پروژه گفت: در طول سال فیلمنامه‌های زیادی به دست ما می‌رسد اما دغدغه اصلی من مسیر حرفه‌ای محمد علیزاده‌فرد بود؛ او از فیلم کوتاه شروع کرده و قدم‌به‌قدم رشد کرده است و چنین فیلمسازی نیاز به حمایت دارد. علاوه بر این، فیلمنامه «حاشیه» به‌گونه‌ای بود که برای تولید آن رغبت داشتم.

وی درباره بحث سیاه‌نمایی در فیلم نیز اظهار کرد: سیاه‌نمایی تعریف مشخصی دارد؛ اگر دوربین به مناطق لوکس برود، سیاه‌نمایی محسوب نمی‌شود اما وقتی به مناطق حاشیه می‌رویم این برچسب زده می‌شود؟ «حاشیه» تلاش کرده مسائل اجتماعی را محترمانه و بدون اغراق بیان کند. همچنین واقعیت این است که در مناطق حاشیه‌ای با تعداد قابل توجهی مسجد تعطیل مواجه هستیم و ای‌کاش متولیان دینی به نقش و مسئولیت خود در این مناطق بازگردند.

منصوری با اشاره به فضای کلی سینما و جشنواره فجر گفت: جشنواره ویترین سینمای ایران است و همواره وجود دارد. شرایط ثابت نمی‌ماند و تغییر می‌کند. درک می‌کنم که برخی دوستان حال خوبی ندارند؛ ما هم حال خوبی نداریم. اما در شرایط حساس امروز، چیزی جز وحدت راهگشا نیست.

در بخش پایانی نشست، سعید هنرمند، طراح صحنه فیلم «حاشیه» با تأکید بر واقع‌گرایی اثر گفت: تلاش ما این بود که فضاها و صحنه‌ها کاملاً واقعی به نظر برسند و مخاطب احساس کند با یک موقعیت حقیقی مواجه است. امیدوارم طراحی صحنه توانسته باشد به کلیت فیلم و باورپذیری آن کمک کند.