کد خبر: ۴۳۳۲۸۰۸

تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۷:۳۳

کتاب «ابن‌ خلدون و علوم اجتماعی؛ گفتار در شرایط امتناع» منتشر شد

کتاب «ابن‌ خلدون و علوم اجتماعی؛ گفتار در شرایط امتناع» اثر سیدجواد طباطبایی، اندیشمند حوزه اندیشه سیاسی و تاریخ تفکر، به‌تازگی در چاپ نخست از سوی انتشارات هرمس روانه بازار نشر شده است.

به گزارش ایکنا، کتاب «ابن‌ خلدون و علوم اجتماعی؛ گفتار در شرایط امتناع» نخستین اثر از مجموعه آثار سیدجواد طباطبایی است که در شکل و شمایل تازه از نشر هرمس منتشر شده است. این اثر در ادامه پروژه فکری طباطبایی درباره تاریخ اندیشه سیاسی در ایران و جهان اسلام نگاشته شده و تلاشی نظری برای بازخوانی جایگاه ابن‌ خلدون در نسبت با علوم اجتماعی جدید به‌شمار می‌رود. نویسنده در این کتاب با نگاهی انتقادی، به بررسی امکان و حدود اطلاق مفاهیمی چون «علم عمران»، «دولت»، «عصبیت» و «تاریخ‌مندی» در چارچوب مفاهیم مدرن علوم اجتماعی می‌پردازد.

طباطبایی با نقد خوانش‌های رایج از معرفی ابن‌ خلدون به‌عنوان «پیشگام جامعه‌شناسی» تا تفسیرهای شرق‌شناسانه نشان می‌دهد که اندیشه ابن‌خلدون واجد منطق درونی خاصی در افق تمدنی قرن هشتم هجری است و انتقال بی‌واسطه آن به زبان علوم اجتماعی جدید، با لغزش‌های مفهومی همراه خواهد بود. از این منظر، کتاب دعوتی است به خوانش تاریخی و مفهومی ابن‌خلدون و پرهیز از تطبیق‌های ساده‌ساز میان سنت‌های فکری ناهم‌زمان.

در ادامه برشی از متن کتاب را می‌خوانید:

روشنفکری ایرانی، چنان‌که از نام آن برمی‌آید، حزب روشنفکران ایران است که اصحاب آن نه اهل فکرند و نه توانسته‌اند به عنوان ایرانی در نسبتی با جهان پرسش‌های خود را مطرح کنند، زیرا آن‌گاه که در جهان هستند در ایران نیستند و در دو سده اخیر، آن‌گاه که ایرانی بوده‌اند مکانی در جهان نداشته‌اند. به عبارت دیگر، روشنفکری ایرانی، به طور عمده، اهل تقلید مضاعفی است و اگر خرقه تقلید را از تن بیرون کند، نمی‌تواند تنفس کند. در روشنفکری ایرانی، اصل بر تقلید است و مرجعِ تقلید اهمیتِ چندانی ندارد: آنچه در تقلید از کارل مارکس، ژان پل سارتر، میشل فوکو، کارل اشمیت و نویسندگان خرده‌ریز دیگر مانند اَلن بَدیو، ریچارد رورتی و ژیژک مشترک است، که هر یک در دوره‌ای به مرجعی برای همه بحث‌های ایرانی تبدیل شده بودند بی‌آنکه بدانند ایران در کجای ربع‌مسکون قرار دارد، همان تقلید است. مهم نیست که مارکس نظریه‌پرداز دیکتاتوری پرولتاریا و اشمیت نظریه‌پرداز دولت توتالیتر بوده‌اند؛ آنچه اهمیت دارد این است که با تکیه بر هر یک از آنان می‌توان وضع تقلید را ابدی کرد.

این کتاب در ۴۲۲ صفحه، با قطع رقعی  و به قیمت یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان اعلام شده است. «ابن‌ خلدون و علوم اجتماعی» نخستین اثر از مجموعه آثار سیدجواد طباطبایی است که با شکل و شمایل تازه در انتشارات هرمس منتشر می‌شود و بناست دیگر آثار او نیز به‌تدریج در همین نشر در دسترس مخاطبان قرار گیرد.