کد خبر: ۴۳۳۲۸۹۹

تاریخ: ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۷:۲۳

در نشست هم‌اندیشی «راهبرد‌های حفظ قرآن کریم» مطرح شد

از چالش آمار تا ضرورت مردمی‌سازی نهضت حفظ قرآن

نشست هم‌اندیشی «راهبرد‌های حفظ قرآن کریم» برگزار شد که در آن، ابعاد مختلف تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت در حوزه حفظ قرآن، چالش‌های آماری و زیرساختی، نسبت حفظ با تربیت قرآنی و ضرورت حرکت به سمت آموزش جامع و مردمی‌سازی این جریان مورد بررسی و نقد قرار گرفت.

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست هم‌اندیشی «راهبرد‌های حفظ قرآن کریم» با حضور و جمعی از اعضای ستاد راهبری حفظ قرآن کریم، استادان دانشگاه و صاحب‌نظران قرآنی، امروز شنبه ۱۸ بهمن‌ماه به میزبانی خبرگزاری ایکنا برگزار شد.

در این نشست ابعاد مختلف تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت در حوزه حفظ قرآن کریم، چالش‌های آماری و زیرساختی، نسبت حفظ با تربیت قرآنی و ضرورت حرکت به سمت آموزش جامع و مردمی‌سازی این جریان مورد بررسی و نقد قرار گرفت.

در این نشست، حاضران با اشاره به ماده ۷۴ برنامه هفتم پیشرفت، بر ضرورت تبیین دقیق مفهوم «حافظ قرآن» تأکید کردند. به گفته صاحب‌نظران، در حالی که در اسناد بالادستی از هدف‌گذاری 10 میلیون حافظ قرآن سخن به میان آمده، لازم است نسبت میان حفظ جزء‌محور و حفظ کل به‌طور شفاف مشخص شود تا سیاست‌گذاری‌ها، برنامه‌ریزی‌ها و تخصیص منابع دچار ابهام نشود. برخی از کارشناسان معتقد بودند که واحد شمارش «حفظ اجزاء قرآن» می‌تواند به‌عنوان مسیری تسهیل‌گر در تحقق این هدف کلان تلقی شود، بدون آنکه منافاتی با تربیت حافظان کل داشته باشد.

یکی از محور‌های اصلی بحث، نبود آمار دقیق از تعداد حافظان قرآن در کشور بود. شرکت‌کنندگان با انتقاد از پراکندگی سامانه‌های ثبت اطلاعات در نهاد‌های مختلف، بر لزوم ایجاد «پنجره واحد» برای رصد و پایش وضعیت حافظان تأکید کردند. به باور آنان، نبود بانک اطلاعاتی جامع، ارزیابی پیشرفت برنامه‌ها و تصمیم‌گیری دقیق را با چالش جدی مواجه کرده است. همچنین اشاره شد که بخشی از حافظان قرآن، به دلایل مختلف تمایلی به ثبت اطلاعات خود ندارند و همین موضوع، شناسایی دقیق جامعه هدف را دشوارتر کرده است.

در ادامه، نقش رسانه ملی و دستگاه‌های فرهنگی در گفتمان‌سازی حفظ قرآن مورد واکاوی قرار گرفت. برخی حاضران بر این باور بودند که تمرکز بیش از حد بر آموزش‌های مقطعی و غفلت از جریان‌سازی فرهنگی، سبب شده حفظ قرآن به یک حرکت اجتماعی فراگیر تبدیل نشود. در همین راستا، ضرورت بازتعریف مأموریت رسانه‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت هنر، تبلیغ و نخبگان فکری برای ترویج فرهنگ قرآنی مورد تأکید قرار گرفت.

بحث منابع و زیرساخت‌ها نیز بخش مهمی از نشست را به خود اختصاص داد. به گفته مسئولان، برای نخستین بار در برنامه هفتم پیشرفت، ردیف بودجه‌ای مشخص برای حوزه حفظ قرآن در نظر گرفته شده و رقمی در حدود ۶۰۰ میلیارد تومان پیش‌بینی شده است؛ هرچند حاضران اذعان داشتند که این میزان اعتبار، برای تحقق کامل اهداف ترسیم‌شده کافی نیست و نیازمند حمایت‌های پایدارتر و ضمانت‌های قانونی قوی‌تر است. همچنین کمبود پژوهش‌های کاربردی در حوزه حفظ قرآن و فاصله میان نتایج پژوهش‌ها و عرصه اجرا، از دیگر نقد‌های مطرح‌شده بود.

در بخش دیگری از نشست، رویکرد‌های آموزشی موجود مورد بازنگری قرار گرفت. استادان دانشگاه با تأکید بر ناکارآمدی برخی شیوه‌های سنتی حفظ، خواستار حرکت به سمت «آموزش جامع قرآنی» شدند؛ آموزشی که از روخوانی و روان‌خوانی آغاز شود و هم‌زمان با حفظ، مفاهیم، تدبر و تربیت قرآنی را دربر گیرد. به باور آنان، فقدان مقدمات آموزشی مناسب، یکی از عوامل اصلی ریزش فراگیران و دلسردی حافظان در میانه مسیر است.

همچنین مفهوم «طریقیت حفظ قرآن» برای رسیدن به جامعه قرآنی و تمدن اسلامی مورد بحث قرار گرفت. صاحب‌نظران تأکید کردند که حفظ قرآن نباید هدفی مستقل تلقی شود، بلکه ابزاری برای تربیت انسان قرآنی است؛ از این‌رو، باید نسبت دقیق حفظ با سایر مؤلفه‌های معارف دینی، تدبر و عمل قرآنی روشن شود.

در جمع‌بندی این نشست، حاضران بر ضرورت تدوین طرحی جامع، شفاف و مردم‌پایه برای نهضت حفظ قرآن کریم تأکید کردند؛ طرحی که بتواند با هم‌افزایی نهاد‌های حاکمیتی، نخبگان، رسانه‌ها و کنشگران فرهنگی، اراده عمومی جامعه را به این مسیر پیوند دهد و اهداف بلندمدت قرآنی کشور را از سطح اسناد، به متن زندگی اجتماعی منتقل کند.

این نشست با حضور محمدمهدی بحرالعلوم، دبیر ستاد راهبری حفظ قرآن کریم، حجت‌الاسلام والمسلمین علی تقی‌زاده، رئیس سازمان دارالقرآن، جلیل بیت مشعلی، رئیس سازمان قرآنی دانشگاهیان  کشور و جمعی از اعضای ستاد راهبری حفظ قرآن کریم، استادان دانشگاه و صاحب‌نظران قرآنی ازجمله میثم علی‌پور، محمد خواجوی، لاله افتخاری، مجید معارف، حسین تقی‌پور، حمید باقری، معصومه آگاهی، محمد ضرغام، کریم دولتی و محمد حسین فریدونی برگزار شد.

خبر تکمیلی و جزئیات این نشست به‌زودی منتشر خواهد شد.