کد خبر: ۴۳۳۳۰۳۰

تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۵:۳۱

یک مدرس دانشگاه:

حفظ قرآن به‌مثابه یک نهاد تمدن‌ساز دیده شود

میثم علی‌پور با تأکید بر رویکرد مردم‌پایه در تحقق اهداف حفظ قرآن گفت: براساس بیانات امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب، شکل‌گیری جامعه قرآنی و تمدن نوین اسلامی بدون اتکا به مردم امکان‌پذیر نیست.

به گزارش خبرنگار ایکنا، میثم علی‌پور، مدرس دانشگاه در نشست تخصصی «هم‌اندیشی اعضای ستاد راهبری حفظ قرآن با استادان دانشگاهی» که روز گذشته شنبه ۱۸ بهمن‌ماه با حضور استادان دانشگاه و صاحب‌نظران قرآنی از سوی ستاد راهبری حفظ قرآن کریم و به میزبانی ایکنا برگزار شد با اشاره به جلسات متعدد برگزارشده در مسیر تدوین ره‌نگاشت طرح ملی حفظ قرآن کریم گفت: در مجموعه‌ای از جلسات، ازجمله در دانشگاه دفاع ملی و همچنین نشست‌های تخصصی با حضور جمعی از صاحب‌نظران، تلاش شد یک نگاشت مقدماتی برای این طرح تدوین شود. هفته گذشته نیز جلسه‌ای با حضور حجت‌الاسلام محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی برگزار شد که در آن درباره این ره‌نگاشت بحث و بررسی صورت گرفت.

وی با اشاره به چارچوب کلی این ره‌نگاشت افزود: کار را در چهار لایه پیش بردیم؛ از سطح فلسفه و دکترین آغاز کردیم، به مسئله‌شناسی رسیدیم و در نهایت وارد مرحله طراحی ره‌نگاشت برای تربیت و تحقق اهداف شدیم. پیش‌فرض اساسی ما این بود که سند طرح ملی حفظ قرآن کریم باید به‌عنوان اصل فلسفه تربیت قرآنی تلقی شود و این فلسفه مستند به بیانات مقام معظم رهبری است.

علی‌پور ادامه داد: هدف نهایی ایجاد تمدن نوین اسلامی است و رهبر معظم انقلاب در بیانات مختلف تأکید کرده‌اند که تحقق تمدن اسلامی به معنای دستیابی به جامعه قرآنی است. این امر مستلزم عزم مسلمانان برای توسعه فرهنگ قرآنی و حاکم‌سازی این فرهنگ در بینش‌ها، نگرش‌ها و رفتارهاست. در این چارچوب، حفظ قرآن به‌مثابه یک نهاد مطرح می‌شود، نه صرفاً یک فعالیت فردی.

این مدرس دانشگاه با اشاره به رویکرد امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب در موضوع مردم‌باوری گفت: در ادبیات امامان انقلاب اسلامی، دکترین مردم‌پایگی جایگاه ویژه‌ای دارد. امام خمینی(ره) تصریح می‌کنند که ملت نهضت را پیش برد و ملت آن را ادامه می‌دهد. مقام معظم رهبری نیز اساس حرکت امام را در دو باور خلاصه می‌کنند: اعتقاد به اسلام و اعتماد به مردم.

وی افزود: براساس تحلیل بیانات انقلاب اسلامی، دکترین مردم‌پایگی را با 10 اصل شناسایی کرده‌ایم؛ از جمله محوریت اراده و مشارکت مردمی، اعتماد بنیادی به مردم، اتکا به انگیزه‌های دینی و ایمانی، نقش دولت به‌عنوان پشتیبان و زمینه‌ساز، پیوند ناگسستنی اسلام‌گرایی و مردم‌گرایی، نقش راهبردی خواص و نخبگان، مردمی بودن منابع مالی، عزم ملی و استقلال از سیاست‌زدگی.

علی‌پور به مسئله‌شناسی وضعیت حفظ قرآن در کشور پرداخت و گفت: در این بررسی‌ها، آسیب‌ها در سه سطح بنیادین، ساختاری و عملیاتی دسته‌بندی شده‌اند. از جمله آسیب‌های گفتمانی و تبیینی می‌توان به ابهام در چیستی و ماهیت حفظ قرآن و ضعف در تبیین کارکرد آن در عصر حاضر اشاره کرد. همچنین آسیب‌های فرهنگی ـ اجتماعی مانند تعارض با فرهنگ مصرف‌زدگی و جایگاه حاشیه‌ای حفظ قرآن در گفتمان پیشرفت ملی وجود دارد.

وی افزود: در حوزه دانش‌پژوهشی نیز با فقدان داده‌های میدانی مستمر، نبود چارچوب نظری و الگوی آموزشی عمومی و ضعف آینده‌نگری مواجه هستیم. بر همین اساس، لازم بود ره‌نگاشتی طراحی شود که در امتداد فلسفه تربیت قرآنی قرار داشته باشد.

این مدرس دانشگاه با تشریح ساختار ره‌نگاشت گفت: این ره‌نگاشت سه رکن اصلی دارد؛ رکن منابع که مشخص می‌کند با چه ظرفیت‌هایی می‌توان پاسخ داد، رکن پاسخگوها که تعیین می‌کند چه کسانی و چگونه باید اقدام کنند و رکن محرک‌ها که ناظر به قابلیت‌ها و انگیزه‌های لازم برای به حرکت درآمدن منابع و پاسخگوهاست. عنصر زمان نیز به‌عنوان عامل مکمل در نظر گرفته شده است.

وی ادامه داد: در لایه پاسخگوها، برنامه‌ها در سه دسته نهادسازی و توسعه زیرساخت‌ها، گسترش و نهضت‌سازی و تثبیت و پایدارسازی تعریف شده‌اند. برای هر برنامه، متولی یا پشتیبان مشخص و افق زمانی تحقق آن تعیین شده است.

علی‌پور با اشاره به منابع مالی طرح ملی حفظ قرآن تصریح کرد: براساس محاسبات کارشناسی، منابع مورد نیاز این طرح بسیار فراتر از توان دولت است. حتی در خوش‌بینانه‌ترین حالت، دولت می‌تواند تنها حدود یک‌دهم درصد از منابع را تأمین کند و بیش از ۹۹ درصد منابع باید از طریق مشارکت مردمی و نهضت عمومی فراهم شود. این مسئله بار دیگر بر ضرورت مردمی بودن این حرکت تأکید می‌کند.

وی در پایان گفت: این ره‌نگاشت حاصل ساعت‌ها کار کارشناسی است و قطعاً نیازمند تکمیل و بررسی‌های بیشتر در مراحل بعدی خواهد بود.

به گزارش خبرنگار ایکنا، این نشست با حضور محمدمهدی بحرالعلوم، دبیر ستاد راهبری حفظ قرآن کریم، حجت‌الاسلام والمسلمین علی تقی‌زاده، رئیس سازمان دارالقرآن، جلیل بیت‌مشعلی، رئیس سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور و جمعی از اعضای ستاد راهبری حفظ قرآن کریم، استادان دانشگاه و صاحب‌نظران قرآنی ازجمله میثم علی‌پور، محمد خواجوی، لاله افتخاری، مجید معارف، حسین تقی‌پور، حمید باقری، معصومه آگاهی، محمد ضرغام، کریم دولتی و محمدحسین فریدونی برگزار شد.