کد خبر: ۴۳۳۴۴۴۳

تاریخ: ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۳:۱۳

یادی از سید نقشبندی در سالگرد ارتحال

درباره مردی که پشت ابتهالات ماه رمضان بود

امروز، شنبه، ۱۴ فوریه، سالگرد درگذشت شیخ سید محمد نقشبندی، استاد مناجات‌های مذهبی، چهره‌ای محوری در ماه رمضان در مصر و جهان عرب است که دعاهای او قبل از نماز مغرب دل‌ها را مجذوب خود می‌کند.

به گزارش ایکنا به نقل از صدی البلد، سید نقشبندی در سال ۱۹۲۰ در روستایی در استان دقهلیه مصر متولد شد و در سال ۱۹۷۶ درگذشت. خانواده‌اش زمانی که او تنها 10 سال داشت، به شهر طهطا در مصر علیا نقل مکان کردند. وی قرآن کریم را حفظ کرد و در محافل ذکر طهطا در میان پیروان طریقت صوفیه نقشبندی، مناجات‌های مذهبی را آموخت. پدرش، شیخ محمد نقشبندی، رئیس این طریقت و عالمی مشهور بود که طریقت نقشبندی به نام او نامگذاری شده است.

سید نقشبندی به خواندن آثار منفلوطی، عقاد و طه حسین علاقه زیادی داشت و صدها بیت شعر از امام بوصیری، ابن الفرید و احمد شوقی را حفظ بود. یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های ماه مبارک رمضان، صدای گیرا، قدرتمند و متمایز وی بود که احساسات را برمی‌انگیزاند و در هنگام افطار میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار می‌داد. دعاهای زیبای وی که از قلبش سرچشمه می‌گرفت، احساسات مسلمانان را برانگیخت و آن‌ها را وادار می‌کرد تا با احترام سخنان شیخ سید نقشبندی را تکرار کنند.

وی یکی از برجسته‌ترین چهره‌ها در ابتهال دینی، تلاوت و تواشیح مذهبی بود. همانطور که در مورد نقشبندی گفته شده است، وی توانایی استثنایی در دعا و مداحی داشت، تا جایی که بنیانگذار یک مکتب فکری شد. وی به عنوان «صدای خاشع»، «بلبل الهی» و «امام مداحان» شناخته می‌شد.

داستان نقشبندی با سادات

هیچ مراسمی بدون اجرای شیخ نقشبندی در جشن‌های رئیس جمهور سادات کامل نبود.

شیخ نقشبندی در جریان حضورش در جشن نامزدی پسر محمد انور سادات، با آهنگساز بلیغ حمدی و مرحوم وجدی الحکیم ملاقات کرد. در طول این دیدار، سادات به حاضران گفت: رادیو را روشن کنید؛ می‌خواهم نقشبندی را با بلیغ حمدی بشنوم.

نقشبندی از اینکه با آهنگساز بلیغ حمدی که موسیقی رقص می‌ساخت، همکاری می‌کرد، شگفت‌زده شد. وقتی وی را به ایستگاه رادیویی بردند، پاسخش به بلیغ حمدی این بود: بلیغ، اینکه بعداً بگویند نقشبندی با ملودی‌های تو می‌خواند، برایم دشوار است.

با این حال، بلیغ حمدی وی را متقاعد کرد و با هم شش دعای مذهبی، از جمله زیباترین دعاهای شیخ نقشبندی، تولید کردند که به گفته وی پایه و اساس میراثش بودند.

همکاری نقشبندی با بلیغ حمدی

صرف ذکر نام نقشبندی، ملودی‌های دعای «مولای» (پروردگار من) تصویر وی را در اذان تداعی می‌کند. این دعا مشهورترین دعای نقشبندی از میان ده‌ها دعای اوست. جالب اینجاست که نقشبندی با اکراه این دعا را با همکاری آهنگساز مشهور، بلیغ حمدی ضبط کرد. برخورد اولیه آن‌ها یک ملاقات اتفاقی بود که به درخواست ریاست جمهوری صورت گرفت، سپس به کینه و در نهایت به یک دوستی قوی تبدیل شد.

مصطفی محمود در برنامه «علم و ایمان»، نقشبندی را دارای صدایی منحصر به فرد توصیف کرد که با هیچ صدای دیگری قابل مقایسه نیست. کارشناسان صدا به اتفاق آرا موافقند که صدای نقشبندی از شیرین‌ترین صداهایی است که تاکنون برای دعاهای مذهبی اجرا شده است. صدای وی توسط نوازندگان به عنوان یکی از قدرتمندترین و وسیع‌ترین صداها در تاریخ ضبط صدا در نظر گرفته می‌شود. وی یکی از مشهورترین قاریان و مبتهلان در تاریخ مناجات مذهبی محسوب می‌شود.

ضبط ابتهالات رادیویی

مرحوم سید نقشبندی شروع به ضبط ابتهال برای ایستگاه‌های رادیویی مصر کرد که در اذان مغرب ماه رمضان به «دعات» (واعظان) زمان اذان مغرب در ماه رمضان معروف شدند. وی در چندین اثر هنری با آهنگساز بلیغ حمدی همکاری کرد و شش ابتهال ضبط کرد که مشهورترین آن‌ها «مولای انی بی بابیک» (پروردگار من، من به درگاه تو هستم) بود. وی همچنین با قاریان برجسته قرآن در کنسرت‌هایی که در مصر و خارج از کشور برگزار شد، از جمله شیخ عبدالباسط عبدالصمد، همکاری کرد و پیش از آن هم در ماه رمضان به بسیاری از کشورهای عربی سفر کرده بود تا شب‌های آن را با دعا و مناجات زنده کند.

درگذشت شیخ سید نقشبندی

سید نقشبندی در سال ۱۹۶۷ در سن ۵۵ سالگی درگذشت. این درحالی بود که وی از هیچ بیماری رنج نمی‌برد و کمی قبل از مرگش وصیت‌نامه خود را نوشت و درخواست کرد که در کنار مادرش در گورستان طریقت «خلوتیه» در البساتین دفن شود. وی شرط کرده بود که هیچ مراسم تشییع جنازه‌ای برای او برگزار نشود، بلکه تسلیت و آگهی ترحیم در روزنامه‌ها منتشر شود.