کد خبر: ۴۳۳۵۲۰۳

تاریخ: ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۸:۳۶

علیرضا کاظمی

باید به سمت انتشار کتاب‌های چند رسانه‌ای برویم

وزیر آموزش و پرورش در مراسم اختتامیه جشنواره کتاب رشد تصریح کرد: ذائقه کودکان عوض شده است و باید به سمت تولید کتاب‌های چند رسانه‌ای جذاب برویم که مختصر، کوتاه، جذاب و مملو از قالب‌های هنری باشند.

به گزارش خبرنگار ایکنا، مراسم اختتامیه و معرفی برگزیدگان بیست‌وسومین دوره جشنواره ملی کتاب رشد چهارشنبه 29 بهمن‌ماه با حضور علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش و جمعی از مسئولان فرهنگی، ناشران، معلمان و اهالی کتاب در تالار سوره حوزه هنری برگزار شد.

در ابتدای این مراسم ابوذر حسام‌پور، دبیر این دوره جشنواره کتاب رشد، گفت: جشنواره کتاب رشد یکی از مهم‌ترین جشنواره‌های کودک و نوجوان کشور است که در دوره بیست‌وسوم آن سه هزار و ۷۰۳ اثر در فرایند یک ساله در ۱۱ محور عمومی دریافت و بررسی شد. همچنین در این دوره در موضوع‌های ویژه و اولویت‌های موضوعی آموزش و پرورش شش جایزه هویت ملی، هویت دینی، معنای زندگی، دست‌بوسی، ایران عزیز و فرهنگ کار تدوین و شش برگزیده آن امروز معرفی می‌شوند.

وی ادامه داد: سومین دوره رویداد کتاب نما نیز ذیل بیست‌سومین دوره جشنواره کتاب رشد برگزار شد؛ در این رویداد به مروجین کتاب توجه شده و دو هزار اثر نیز در رویداد کتاب‌نما دریافت کردیم که در مجموع همه بخش‌های یاد شده امروز ۳۲ اثر برتر معرفی می‌شوند.

حجت‌الاسلام علی لطیفی، رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی نیز گفت: تاکید ما در این جشنواره این است که ظرفیت مشارکت را در خودمان و دیگران رشد دهیم‌ و همت ما بر این بوده که ارتباطات را افزایش دهیم تا بتوانیم توان‌ها را هم‌افزا کنیم.

وی از اضافه شدن بخش «نشان افتخار رشد» به این جشنواره خبر داد و گفت: این نشان به نویسندگانی اهدا می‌شود که بیشترین تعداد آثاری را دارا هستند که نشان رشد دارند و در این دوره از سه نفر تقدیر می‌کنیم.

در ادامه مراسم، در محور علوم تربیتی و روانشناسی از «عبدالعظیم کریمی نویسنده کتاب مرگ نمادین والدین» و «میرسبحان سادات و امنه بابایی نویسندگان کتاب تاب‌آوری»؛ در محور مطالعات دینی و قرآن‌پژوهی از «حجت‌الاسلام سیدجواد بهشتی نویسنده کتاب چلچراغ نماز و مدرسه»؛ «حجت‌الاسلام محمدحسین دانشمند نویسنده کتاب نهج‌البلاغه جوانان»؛ و در بخش مطالعات فرهنگی و اجتماعی از «مهدی رمضانی نویسنده کتاب عالیجناب شیخ فصل‌الله»؛ «حمید عشقی نویسنده کتاب رضاخان و توطئه تجزیه ایران»؛ «داوود طالقانی نویسنده کتاب شرق گرایی: کی پاپ، انیمه و تیک تاک در ایران»؛ در بخش علوم مهارتی و کاربردی از «انتشارات افق برای کتاب نگاه کن من مهندسم»؛ «انتشارات باران برای کتاب رهیار سواد مجازی»؛ در بخش دانش‌افزایی از «مینا مرادی‌راد نویسنده کتاب من یک نویسنده‌ام» و «دنا ضیایی نویسنده کتاب پستانداران ایران» تقدیر به عمل آمد.

در ادامه مراسم، حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه با تأکید بر اینکه حکمرانی فرایند حل مسئله است‌، گفت: یکی از مسائل موجود در حکمرانی کتاب کشور ناترازی در زنجیره تولید و مصرف کتاب است. البته طی ۳۰ سال اخیر شاهد رشد قابل توجهی در این زمینه بوده‌ایم و در حالی که در سال 1372 تنها در هشت استان تولید کتاب صورت می‌گرفت اکنون در 31 استان کتاب تهیه و منتشر می‌شود. ما اکنون روزانه ۱۱ عنوان کتاب چاپ اولی داریم اما شمارگان این کتاب‌ها شیب تندی رو به کاهش دارند.

حذف کتاب از سبد خرید خانواده

حجت‌الاسلام خسروپناه انتشار کتاب‌ها در فضای مجازی را از دلایل کاهش تیراژ کتاب‌ها برشمرد اما گفت: نکته مهم این است که کتاب از سبد خرید خانواده‌ها یا کم شده یا حذف شده که یک تهدید است. یکی از مهم‌ترین دلایل این مسئله هزینه لگام گسیخته کاغذ و چاپ است و آموزش و پرورش باید به این مسئله بپردازد.

در ادامه این مراسم علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش پیام مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشورمان به این جشنواره را قرائت کرد.

در بخشی از پیام رئیس جمهور آمده است: « وزارت آموزش و پرورش در جایگاه حساس خویش، باید با درک عمیق از نقش منابع آموزشی و تربیتی مکمل و مقوّم برنامه درسی در فرایند یادگیری مؤثر و هویت‌بخشی از تمام ظرفیت‌های دولتی و بخش خصوصی برای تولید، ترویج و عرضه آثار متناسب و منطبق با اهداف آموزشی و تربیتی به بهترین شیوه بهره‌برداری کند.

لزوم همگرایی فراگیر برای رسیدن به اهداف متعالی

از متولیان امر انتظار می‌رود با ایجاد همگرایی فراگیر برای رسیدن به اهداف متعالی، همچون وحدت رویه در سیاست‌گذاری، هدایت عالمانه در تولید محتوا و رسانه‌های آموزشی و تربیتی در فرهنگ‌سازی مستمر بکوشند. این مهم به کمک ابزار‌های اعتبارسنجی، چون «نشان رشد» و ارتقای مرجعیت آن و بسترسازی عملیاتی برای تسهیل دسترسی دانش‌آموزان به این منابع، با تأکید ویژه بر عدالت‌گستری است».

در ادامه وزیر آموزش و پرورش، گفت: روشن است که هیچ چیز جای کتاب را نمی‌گیرد و هزاران سال که کتاب نقش اول را در دانایی، اقتدار و رشد کشورها ایفا کرده است به نحوی که هر وقت بحث علم و دانش مطرح می‌شود کتاب به ذهن متبادر می‌شود. بدون کتاب حرف زدن از رشد اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و ... ممکن نیست.

وی ادامه داد: لذا هر جامعه‌ای به هر میزان به کتاب توجه کند به همان میزان پیشرفت را در آن جامعه می‌بینیم و این مهم‌ترین نکته‌ای است که مسئولیت ما را سنگین می‌کند. درست است که کتاب تکیه گاه اصلی حرکت در آموزش و پرورش است اما این کافی نیست؛ اگر قرار باشد زنجیره دانایی را کامل کنیم باید به کل زنجیره توجه کنیم.

نقشه جامع زنجیره کتاب نداریم

کاظمی با اشاره به برگزاری جشنواره‌های متعدد کتاب در آموزش و پرورش، گفت: علی‌رغم این مسئله واقعیت امر این است که هنور نتوانسته‌ایم نقشه جامع و کاملی برای توسعه زنجیره کتاب‌خوانی در کنار کتاب‌های درسی ایجاد کنیم. البته  فعالیت‌های متعدد پراکنده انجام می‌دهیم اما باید زنجیره را کامل کنیم که یک بخش زنجیره تولید کتاب است و سؤال مهم این است که ایا کتاب‌هایی که تولید می‌شود کافی است یا خیر؟

وی در ادامه گفت: دانش‌آموزان نیاز به کمک دارند و بهترین کمکی که می‌توانیم انجام دهیم این است که کتاب خوب برای آنها انتخاب کنیم. مسئله مهم دیگر نیازسنجی کتاب است. نمی‌دانم در این جشنواره کتاب‌ها با رویکرد عرضه محور بررسی شده است یا مسئله محور و نیازمحور و ویا هر دو.

وزیر آموزش و پرورش خاطرنشان کرد: می‌توانیم زنجیره کتاب‌های درسی را با کتاب‌های رشد کامل کنیم و برای هرپایه کتاب‌هایی را دسته‌بندی کرده و در ساحت‌های مختلف تربیت دینی و اعتقادی و...  به دانش‌آموزان هر پایه ارائه دهیم. برای تحقق این مسئله نیاز است شورای راهبری و راهبردی در اموزش و پرورش تشکیل و از همه توانمندی‌ها در این خصوص استفاده شود.

تغییر ذائقه کودکان

وی تصریح کرد: همچنین سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی باید دائم به روزرسانی شود ذائقه‌های کودکان در حال تغییر است؛ باید به سمت تولید کتاب‌های چند رسانه‌ای جذاب برویم که مختصر، کوتاه، جذاب و مملو از قالب‌های هنری هستند. همچنین باید فضای درسی را باز کنیم؛ ما هنوز نتوانسته‌ایم فضای خوب برای انس با کتاب ایجاد کنیم و تقریبا در حوزه مصرف کتاب کار را رها کرده‌ایم. کتاب خوب تولید و منتشر می‌شود اما دانش‎‌آموزان چه قدر از تولیدات خوب استفاده می‌کنند؟ این سؤال بزرگ‌ترین سوالی است که باید به آن فکر کرده و پاسخ دهیم.

در بخش دوم اهدای جوایز این جشنواره، در محور داستان کودک از «کلر ژوبرت نویسنده کتاب ماجراهای جنگل بلوط»؛ «انتشارات مهرک برای مجموعه چنین کنند حکایت»؛ در محور داستان نوجوان از «فرهاد حسن‌زاده نویسنده کتاب امیرکبیر فقط یک خیابان نیست»؛ «حمیدرضا شاه‌آبادی نویسنده کتاب تابوت سرگردان»؛ در محور شعر کودک و نوجوان از «غلامرضا بکتاش نویسنده کتاب پرنده در قفس ادامه دارد»؛ «مصطفی رحمان دوست ومریم هاشم‌پور شاعران کتاب من بلدم بخوانم»؛ در محور مهارت‌های زندگی از «انتشارات مهرستان برای انتشار کتاب درهای رنگی رنگی»؛ محور مستندنگاری و خاطره از «علی اصغر عزتی پاک نویسنده کتاب موج بلند» و«محسن شاه‌رضایی نویسنده کتاب پهلوان باشی» تقدیر شد.

در ادامه نیز نشان افتخار شد به حسین فتاح، مژگان شیخی و حجت‌الاسلام غلامرضا حیدری ابهری  اهدا شد.
در بخش سوم تقدیرها نیز در محور تصویرگری کتاب کودک از «انتشارات توتک بابت کتاب خودمراقبتی روانی» و «انتشارات مهرسا برای انتشار کتاب قند و عسل» تقدیر شد.

در محور جایزه ویژه جهش تمدنی از «ناصر شمشیرگران نویسنده کتاب اتشبار»؛ در قسمت جایزه ویژه محور رسم زندگی از «منصوره مصطفی‌زاده نویسنده کتاب آشپزهای گرسنه»؛ در قسمت جایزه ویژه محور معنای زندگی از «محمدرضا بازدار نویسنده کتاب فرکانس گمشده»؛ در بخش جایزه ویژه دست بوسیدنی از «جمال طاهری برای کتاب کمیک مفاخر»؛ در قسمت جایزه ویژه ایران عزیز از امید نصراللهی نویسنده کتاب پرونده زمین‌گیر»؛ در بخش جایزه ویژه فرهنگ کار از «زهره ابراهیم‌نیا و علی آرمین نویسندگان کتاب نبرد با مافیای خودرو»، «میلاد حبیبی نویسنده کتاب ارزوهای دست ساز»؛ «ارشاد فضلی خانی نویسنده کتاب رایان میراث پدربزرگ» و «سارا فضلی نویسنده کتاب بهترین هدیه روز مادر» تقدیر به عمل آمد.

علی‌اکبر شیروانی از انتشارات سوره مهر؛ مهدی محمدی از انتشارات معارف و سعید حیدری انتشارات فانوس دانش نیز در بخش ناشران جوایز خود را دریافت کردند و  یاسین قادری و محسن طاهری نیز به عنوان برترین مروجان کتاب در بخش «کتاب نما» جایزه گرفتند.