کد خبر: ۴۳۳۷۴۲۰

تاریخ: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۰:۵۰

روزه و تربیت نفس/ ۶

تاثیر روزه‌داری در تقویت تاب‌آوری و تحمل سختی‌ها

حجت‌الاسلام جانباز روزه را به‌عنوان یک عمل عبادی مهم، نه‌تنها موجب تقرب به خداوند دانست، بلکه آن را به عنوان ابزاری ارزشمند برای پرورش روحیه صبر، خویشتن‌داری و افزایش تاب‌آوری در برابر دشواری‌های زندگی یاد کرد.

حلول ماه مبارک رمضان، این ماه پرفیض و برکت، فرصتی استثنایی برای تأمل در یکی از مهم‌ترین عبادات الهی یعنی روزه است؛ عبادتی که نه تنها در اسلام، که در تمامی ادیان آسمانی پیشینه‌ای به بلندای تاریخ بشریت دارد و خداوند متعال در قرآن کریم بر وجوب آن تأکید فرموده است. این فریضه الهی، فراتر از یک تکلیف دینی، تمرینی برای مدیریت رفتار، کنترل هیجانات و در نهایت دستیابی به تقواست و فواید بی‌شمار آن، چه از جنبه روحانی و چه از جنبه جسمانی، بر هیچ‌کس پوشیده نیست. از این‌رو، شایسته است با تأمل و تعمق بیشتری به این عبادت مهم بنگریم و با انگیزه‌ای والا برای بهره‌مندی از ثمرات ارزشمند آن در این ماه عزیز، گام برداریم.

در همین راستا خبرگزاری ایکنا سلسله درس‌گفتار‌هایی با عنوان «روزه و تربیت نفس» با بیان حجت‌الاسلام نوید جانباز، روانشناس و مشاور خانواده تهیه کرده است. وی در این درس‌گفتار‌ها از جایگاه و فلسفه روزه می‌گوید؛ عبادتی همزاد بشریت که نه تنها بر جسم و روح تأثیر می‌گذارد، که انسان را به مهار هیجانات و مدیریت رفتار دعوت می‌کند.

در ادامه بخش ششم این درس‌گفتار را با عنوان «افزایش آستانه تحمل» می‌خوانیم و می‌بینیم:

در ارتباط با موضوع روزه و فواید آن با یکدیگر گفت‌و‌گو خواهیم کرد. هر اندازه این تمرکز، مطالعه و تفکر بیشتر باشد، به ما کمک می‌کند تا اعمال خود را با انگیزه‌ بهتری به انجام برسانیم.

زندگی انسان‌ها همواره با رنج و سختی همراه است. رنج، همزاد آدمی است. آیه کریمه قرآن نیز بر این امر اشاره دارد: «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِی کَبَدٍ» (بی‌گمان انسان را در رنج آفریدیم). وجود مادی و زندگی دنیوی ما آمیخته با دشواری‌ها و مشقت‌هاست.

برخی افراد برای مقابله با این رنج‌ها، به تمرین‌هایی روی می‌آورند و با تحمل سختی‌های خودخواسته، در پی تقویت روح و رسیدن به توانمندی درونی هستند. نمونه‌های این رویکرد را می‌توان در مرتاضان هندی یا ورزشکارانی مشاهده کرد که برای کسب مقام قهرمانی، تمرین‌های طاقت‌فرسا را متحمل می‌شوند.

ما نیز برای آنکه بتوانیم از سختی‌ها و رنج‌ها به خوبی عبور کنیم، تاب‌آوری خود را افزایش دهیم و برای پذیرش دشواری‌ها آماده شویم، نیازمند انجام رفتار‌های هدفمند هستیم. چه نیکو است که این رفتار‌ها در مسیری خداپسندانه و با ماهیتی عبادی انجام شود.

{$sepehr_media_4210225_400_300}

روزه، به عنوان عملی عبادی و معنوی، به ما کمک می‌کند تا در مواجهه با مشقت‌ها، تحمل بیشتری پیدا کنیم و آستانه صبر خود را بالا ببریم. برای رشد فردی و تقویت عملکرد، به چند رفتار کلیدی و طلایی نیاز داریم و این کلید‌های طلایی عبارت است از؛ تدریج، تداوم و تمرکز بر یک فعالیت. حتی رفتار‌های کوچک، اگر با پایداری و تدریج همراه باشند و با تمرکز بر هدفی مشخص انجام گیرند، می‌توانند توانایی ما را در مقابله با رنج و سختی افزایش دهند.

یکی از آثار مثبت روزه همین است که با تشویق به تحمل آگاهانه دشواری‌های کوچک و رفتارهای اختیاری به این سمت می‌کشد که رنج‌های کوچک را تحمل کنیم و از این مسیر بتوانیم به توانمندی‌های بالاتری برسیم. اینکه شما بر نیازهای مادی صبر می کنید، اینکه شما برای حتی خوردن و آشامیدن خویشتن‌داری می‌کنید، یک قوت و قدرتی را در وجود شما ایجاد می‌کند که در تحمل سختی‌های دیگر زندگی هم شما را مهیا خواهد کرد.