کد خبر: ۴۳۴۰۸۸۸

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۳:۴۲

روزه و تربیت نفس/ ۱۴

ماه رمضان؛ فرصت تفکر و تقویت نگرش مثبت + فیلم

حجت‌الاسلام جانباز در چهاردهمین درس‌گفتار به اهمیت ماه مبارک رمضان به‌عنوان فرصتی برای تعمیق تجربه‌های معنوی و تقرب به خداوند پرداخت و بر لزوم تلاوت فراوان قرآن، انفاق و رسیدگی به نیازمندان تأکید کرد؛ چراکه این اعمال، سبب سبکی روح، رشد انگیزه‌های معنوی و تحول نگرش در زندگی می‌شود.

حلول ماه مبارک رمضان، این ماه پرفیض و برکت، فرصتی استثنایی برای تأمل در یکی از مهم‌ترین عبادات الهی یعنی روزه است؛ عبادتی که نه تنها در اسلام، که در تمامی ادیان آسمانی پیشینه‌ای به بلندای تاریخ بشریت دارد و خداوند متعال در قرآن کریم بر وجوب آن تأکید فرموده است. این فریضه الهی، فراتر از یک تکلیف دینی، تمرینی برای مدیریت رفتار، کنترل هیجانات و در نهایت دستیابی به تقواست و فواید بی‌شمار آن، چه از جنبه روحانی و چه از جنبه جسمانی، بر هیچ‌کس پوشیده نیست. از این‌رو، شایسته است با تأمل و تعمق بیشتری به این عبادت مهم بنگریم و با انگیزه‌ای والا برای بهره‌مندی از ثمرات ارزشمند آن در این ماه عزیز، گام برداریم.

در همین راستا خبرگزاری ایکنا سلسله درس‌گفتار‌هایی با عنوان «روزه و تربیت نفس» با بیان حجت‌الاسلام نوید جانباز، روانشناس و مشاور خانواده تهیه کرده است. وی در این درس‌گفتار‌ها از جایگاه و فلسفه روزه می‌گوید؛ عبادتی همزاد بشریت که نه تنها بر جسم و روح تأثیر می‌گذارد، که انسان را به مهار هیجانات و مدیریت رفتار دعوت می‌کند.

در ادامه چهاردهمین بخش این درس‌گفتار را با عنوان «فرصت تفکر» می‌خوانیم و می‌بینیم:

ایام ماه مبارک رمضان موهبت الهی است که انسان تجربه معنوی بیشتری را در این ایام خواهد داشت. «اِنَّ لِرَبِّکُم فی اَیّامِ دهرِکُم نَفَحات، الّا فَتَعَرَّضُوا لَهَا»؛ این روایت زیبا از وجود مبارک رسول مکرم اسلام است که می‌فرماید: «در روز‌های زندگی‌تان نسیم‌هایی می‌وزد؛ خودتان را در معرض این نسیم‌ها قرار دهید». روزه‌داری و ورود به «شهر الله» و ماه مبارک رمضان، وارد شدن در همین مسیر نسیم‌های الهی است. معمولاً کسانی که توفیق روزه‌داری را در این ماه مبارک دارند، این حس معنوی را تجربه می‌کنند و گزارش می‌دهند که انگار وجودمان کمی سبک‌تر شد و انگار مقداری به خدای متعال نزدیک‌تر شدیم.

توصیه‌هایی نیز در این میان شده است: اینکه تا می‌توانید قرائت و تلاوت قرآن داشته باشید. این توصیه به‌صورت عام و کلی در زندگی ما مطرح شده که «فَاقرَئوا ماتَیَسَّرَ مِنَ القُرآنِ»؛ هر اندازه که می‌توانید قرآن بخوانید. علمای دینی تأکید بسیاری دارند بر اینکه تا می‌توانید تلاوت قرآن داشته باشید. برخی از امور را باید در زندگی‌مان تجربه کنیم، خودمان انجام دهیم و آن حس را دریافت کنیم؛ حس معنوی و حس رها شدن از برخی آسیب‌هایی که در زندگی روزمره همواره با آنها مواجه هستیم. وقتی این اعمال را انجام می‌دهیم، وقتی انس با قرآن پیدا می‌کنیم، وقتی خود را در این دایره حس معنوی قرار می‌دهیم، متوجه می‌شویم که در واقع احساس‌هایی نیز در ما شروع به رشد می‌کند و انگیزش‌های معنوی در ما گسترش می‌یابد.

{$sepehr_media_4228683_400_300}

این امر در مدل شناخت و ذهن ما نیز اثر می‌گذارد؛ یعنی وقتی در دایره احساس معنوی بهتری قرار می‌گیریم، مدل فکر، نگاه و تفکر ما نسبت به امور مهمی که در زندگی‌مان هست نیز تغییر می‌کند. نگرش‌های ما شروع به شکل‌گیری و بهبود می‌کنند و نگرش‌های سالم در ما تقویت می‌شوند. این در واقع یکی از ثمرات و نتایج مهمانی خدا و ضیافت الهی است که در آن تلاوت قرآن را تجربه می‌کنیم، حس همدلی عاطفی با دیگران را تجربه می‌کنیم و احساس رهایی از خود و احساس تجربه‌های بالاتر و معنوی‌تر را در زندگی‌مان به دست می‌آوریم.

اگر بتوانیم به این توصیه‌هایی که در ماه مبارک رمضان شده است عمل کنیم؛ یعنی کثرت در تلاوت قرآن و کثرت در انفاق داشته باشیم - در روایت‌های ما توصیه شده که تا می‌توانیم به همنوعان خود رسیدگی کنیم، مراقب فقرا باشیم، مراقب نیازمندان باشیم، در وقت افطار و اعمال عبادی خود، چه در دعا کردن و چه در اطعام و افطاری دادن به آنان کوتاهی نکنیم - همه این مجموعه دستورات به ما کمک می‌کند که احساس بهتر و متعالی‌تری را نسبت به امور معنوی در خود زنده کنیم و آنها را گسترش دهیم.