کد خبر: ۴۳۴۱۰۵۴

تاریخ: ۱۱ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۰:۳۰

قرآن و سفرنامه/ 11

قومی که با هدایت موسی(ع) هم مؤمن نشدند + فیلم

طولانی‌ترین سفری که قرآن آن را روایت می‌کند، سفر قوم بنی‌اسرائیل است؛ قومی که علی‌رغم هدایت حضرت موسی(ع)، چون خودشان نخواستند، عاقبت‌المجرمین شدند.

روایت‌های مختلف از انسان‌های متعدد در پهنه گسترده‌ای از تاریخ، بخشی از محتوای مفاهیم بلند آیات قرآن کریم است. خداوند در جای‌جای این کتاب مقدس که برای هدایت بشر نازل فرموده است، داستان‌هایی را بیان می‌کند که صرفاً قصه نیستند، بلکه حقایقی در پوشش تجارب گذشتگانند که باید آیندگان از آنها درس بگیرند.

سفرنامه‌های قرآنی نه تنها داستان‌هایی از حرکت جغرافیایی، بلکه به‌نوعی روایتگر سیر معنوی انسان‌ها در مسیر تکامل و قرب الهی هستند. بدین جهت ایکنا همراه با محمد جوادفر، پژوهشگر و جامعه‌شناس در قالب سلسله درس‌گفتارهای «قرآن و سفرنامه» تلاش دارد تا از دریچه سفر، نگاه عمیق‌تری به آموزه‌های قرآن پیدا و از هر سفر، درسی برای زندگی فردی و اجتماعی استخراج کنیم.

محمد جوادفر در یازدهمین قسمت این مجموعه به موضوع «قوم بنی‌اسرائیل» پرداخته است که مشروح آن را در ادامه می‌بینیم و می‌خوانیم.

{$sepehr_media_4242686_400_300}

در ادامه سلسله‌ درس‌گفتارهای «قرآن و سفرنامه»، سفرنامه جذابی را از قرآن مطرح می‌کنم. یکی از طولانی‌ترین سفرنامه‌های قرآنی، سفرنامه قوم بنی‌اسرائیل است. آیات فراوانی در مورد این قوم در قرآن آمده است که اکثراً در حال سفر بودند.

قوم بنی‌اسرائیل بعد از آنکه با هدایت حضرت موسی(ع) راه گریز و فرار از چنگال فرعون را انتخاب می‌کنند، از رود نیل می‌گذرند و ماجرای سفر آن‌ها از همین‌جا آغاز می‌شود. اما جالب است که عاقبت این قوم نهایتاً به «عاقبت المجرمین» منتهی می‌شود؛ یعنی با وجود اینکه به دلیل هدایت‌های حضرت موسی(ع) مسیر حرکت قوم بنی‌اسرائیل در مقابل فرعونیان باید به عاقبت قوم مؤمن منتهی می‌شد و ما از آن‌ها به عنوان قوم مؤمن یاد می‌کردیم(به ویژه وقتی که در یک سو فرعون را به عنوان قوم مجرم داریم، در سوی دیگر باید بنی‌اسرائیل را به عنوان قوم مؤمن به خدا و مؤمن به حضرت موسی می‌داشتیم)، ولی این اتفاق کمرنگ رخ می‌دهد و کفّه مجرم بودن قوم بنی‌اسرائیل سنگینی می‌کند.

قرآن روایت می‌کند که وقتی حضرت موسی(ع) و هارون برای موضوعات مختلفی کمی از قوم بنی‌اسرائیل فاصله می‌گیرند، آن‌ها فوراً به دوران گذشته خود بازمی‌گردند و گوساله‌پرستی و موضوعاتی شبیه آن پیش می‌آید. جای تعجب است که این قوم این همه مصائب، سرگردانی، مشکلات و سختی‌های مختلف اقتصادی، سیاسی و اجتماعی را تحمل می‌کنند، اما عاقبت خوبی برای آن‌ها رقم نمی‌خورد.

آیاتی که در این زمینه وجود دارد، آیات جالبی است و برخی از آیات «سیروا فی الارض؛ در زمین سفر کنید» در کنار موضوع قوم بنی‌اسرائیل ذکر و اشاره شده که ما داستان این قوم را نقل می‌کنیم و به شما می‌گوییم: «سیروا فی الارض»؛ یعنی بروید و جایگاه تاریخی، اجتماعی و عاقبت این قوم را مشاهده کنید؛ عاقبت کسانی که حتی با هدایت حضرت موسی(ع) جلو رفتند، اما چون خودشان نمی‌خواستند عاقبت خوشی داشته باشند، براساس آیات قرآن، چهل سال در طور سینا سرگردان شدند.

این مورد در قرآن برجسته بوده و در مورد آن کتاب‌هایی نیز نوشته شده است، اما به بُعد سفرنامه‌ای آن اشاره نشده که امیدواریم به این مسئله نیز توجه شود. قوم بنی‌اسرائیل یکی از طولانی‌ترین سفرها را دارند و خداوند سفرنامه آن‌ها را نقل می‌کند. این قوم غالباً در سفر بودند و یکی از جذاب‌ترین قصه‌های سفرنامه‌ای قرآن، سفر این قوم قلمداد می‌شود.