کد خبر: ۴۳۴۱۱۴۰

تاریخ: ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۰:۲۷

گزارش ایکنا از آخرین استنادات قرآنی بیانات رهبر شهید انقلاب در سال ۱۴۰4

سوره «مدثر» و آیه 139 «آل عمران» پرتکرارترین ها

رهبر شهید انقلاب در مجموع سخنرانی‌ها و دیدارها در سال ۱۴۰4 به 23 سوره و 48 آیه برای تبیین بیانات‌شان استناد کردند که در این میان سوره‌ «مدثر» با ۵ مرتبه و آیه 139 سوره «آل عمران» با 2 مرتبه پراستنادترین سوره و آیه بودند.

به گزارش ایکنا، سال 1404 در حالی پایان یافت که رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله سیدعلی خامنه ای روز 9 اسفند در جریان روز اول تجاوز آمریکایی صهیونی به شهادت رسیدند و امسال آخرین گزارش استنادات قرآنی بیانات ایشان ارائه خواهد شد.

رهبر شهید انقلاب اسلامی در مجموعه دیدارها و بیانات‌شان در سال 1404 آیات متعددی از قرآن کریم را برای تبیین مطالب و مسائل مختلف در مناسبت های گوناگون مورد استناد قرار دادند و ایکنا بنابر سنت هر سال در پایان امسال گزارشی را از استنادات قرآنی بیانات معظم له منتشر می‌کند که در ادامه می‌خوانیم.

در سال ۱۴۰4 بیشترین استنادات قرآنی رهبر شهید انقلاب، به لحاظ تعداد سوره و آیه، مربوط به سخنرانی در دیدار مسئولان و دست اندرکاران حج، مورخ 14 اردیبهشت، با 8 سوره و 9 آیه بود.

مجموع تعداد سوره‌ها و آیات استنادی نیز به ترتیب 23 سوره و 48 آیه بود که در این میان سوره‌ «مدثر» با ۵ مرتبه و آیه 139 سوره «آل عمران» با 2 مرتبه استناد، پرتکرارترین سوره و آیه در سخنرانی‌های ایشان بودند.

تعداد سوره‌های استنادی

تعداد آیات استنادی

پراستنادترین سوره

پراستنادترین آیه

23

48

مدثر، 5 مرتبه

139 آل عمران، 2 مرتبه

آخرین حضور مردمی رهبر شهید انقلاب نیز یک دیدار قرآنی در تاریخ 30 بهمن و حضور در محفل انس با قرآن کریم در جمع قاریان و فعالان قرآنی بود که در پایان این دیدار این دعا را بیان فرمودند: «ان‌شاء‌الله که همیشه با قرآن محشور باشند همه‌ این [قاریان] و همه‌ شما ان‌شاء‌الله، و روز به روز این نهال قرآنی رشد بیشتری کند.»

رهبر شهید انقلاب به آیه 139 سوره «آل عمران» در دومین پیام تلویزیونی خطاب به ملت ایران در پی تهاجم رژیم صهیونی (28 خرداد) و دیدار اقشار مختلف مردم در سالروز مبعث پیامبر اعظم (27 دی) و به آیات 18 تا 22 سوره «مدثر» نیز در همان دیدار مردمی در سالروز عید مبعث به شرح ذیل استناد کردند:

ـ اخیراً رئیس‌جمهور آمریکا زبان به تهدید گشوده، ما را تهدید میکند؛ هم تهدید میکند، هم با یک بیان سخیف و غیر قابل قبولی از ملّت ایران صریحاً میخواهد که بیایید تسلیم من بشوید! وقتی انسان این چیزها را مشاهده میکند، واقعاً تعجّب میکند. اوّلاً تهدید را به کسی بکنند که از تهدید آنها میترسد. ملّت ایران نشان داده که در مقابل تهدیدِ تهدیدکنندگان دچار ترس نمیشود. وَ لا تَهِنوا وَ لا تَحزَنوا وَ اَنتُمُ الاَعلَونَ اِن کُنتُم مُؤمِنین (139، آل عمران) ملّت ایران به این معتقد است. تهدید، در رفتار ملّت ایران و در اندیشه‌ی ملّت ایران، تأثیر نمیگذارد. ثانیاً اینکه به ملّت ایران بگویند بیایید تسلیم بشوید، حرف عاقلانه‌ای نیست. افرادِ باخرد که می‌شناسند ایران را، می‌شناسند ملّت ایران را، می‌شناسند تاریخ ایران را، هرگز چنین حرفی را بر زبان جاری نمیکنند. تسلیم چه چیزی بشوند؟ ملّت ایران تسلیم‌شدنی نیست. ما تعرّض به کسی نکردیم و به هیچ وجه تعرّض احدی را هم قبول نمیکنیم و تسلیم تعرّض هیچ کس نمیشویم؛ این منطق ملّت ایران است، این روحیه‌ ملّت ایران است.

ـ اسلام همان اسلام است؛ این اسلام، میتواند دنیای امروز را از این رو به آن رو کند؛ میتواند. ما میتوانیم ــ ما، نه لزوماً من و شما ــ این طرف‌داران اسلام، معتقدان به اسلام، مؤمنان به اسلام میتوانند دنیا را از سراشیبی فساد به سمت ارتفاعات صلاح و نجات و شرافت بیرون بکشند؛ میتوانند از طرف جهنّم بکشند به طرف بهشت؛ امروز هم میشود. امروز هم میشود منتها یک شرط دارد: وَ لا تَهِنوا وَ لا تَحزَنوا وَ اَنتُمُ الاَعلَون (139، آل عمران) «اَنتُمُ الاَعلَون» یعنی همین: میتوانید دنیا را پشت‌ سر خودتان راه بیندازید؛ امّا کِی؟ «اِن کُنتُم مُؤمِنین» ایمان لازم است.

ـ همان ابوجهل امروز هم هست، همان ابن‌مغیره‌ مخزومی امروز هم هست. «اِنَّهُ فَکَّرَ وَ قَدَّرَ» درباره‌ ابن‌مغیره است؛ اِنَّهُ فَکَّرَ وَ قَدَّرَ * فَقُتِلَ کَیفَ قَدَّرَ؛ «قُتِلَ» یعنی مرگ بر او. «فَقُتِلَ کَیفَ قَدَّرَ * ثُمَّ قُتِلَ کَیفَ قَدَّرَ * ثُمَّ نَظَرَ * ثُمَّ عَبَسَ وَ بَسَر» (18 تا 22، مدثر) تا آخر آیات مبارکه. امروز هم همانها هستند؛ همانها هستند که دارند بر میلیون‌ها انسان حکومت میکنند، زیردستی‌ها را هم با خودشان به سمت جهنّم دارند میبرند.

همچنین اولین آیه شریفه مورد استناد رهبر شهید انقلاب در این سال، آیه 186 سوره «بقره» در سخنرانی نوروزی در جمع اقشار مختلف مردم (اول فروردین) بود که در این بخش فرمودند: « میتوانید شما ــ بخصوص جوانها، بخصوص جوانها ــ با یک توجّه، با یک دعا، با یک اخلاص، سرنوشت زندگی خودتان بلکه سرنوشت زندگی یک ملّت را تغییر بدهید؛ با یک دعا. خدای متعال وعده کرده است «وَ اِذا سَاَلَکَ عِبادی عَنّی فَاِنّی قَریبٌ اُجیبُ دَعوَةَ الدّاعِ اِذا دَعانِ فَلیَستَجیبوا لی وَلیُؤمِنُوا بی» (186، بقره) خدای متعال میفرماید من نزدیکم، می‌شنوم، پاسخ میدهم. «وَلیُؤمِنوا بی» یعنی باور کنید. این را باور کنید، بدانید دعای شما، درخواست شما، تضرّع شما از سوی خدای متعال شنیده میشود و پاسخ داده میشود، در صورتی که خودمان موانعی ایجاد نکنیم.»

آخرین آیه شریفه مورد استناد ایشان نیز آیه 26 سوره «فتح» در دیدار مردم استان آذربایجان شرقی (28 بهمن) بود که در این رابطه فرمودند: «اگر تهدیدی وجود دارد، دستگاه‌های خنثی‌کننده‌ تهدید هم به فضل الهی وجود دارد. مردم کارشان را بکنند، زندگی‌شان را بکنند، درسشان را بخوانند، محیط کسب و کار را [آرام کنند]، تجارتشان را بدون دغدغه انجام بدهند. بایستی در کشور محیط آرامش، محیط اطمینان به نفْس، محیط سکینه حاکم باشد؛ «فَاَنزَلَ اللهُ سَکینَتَهُ عَلى‌ رَسولِهِ وَعَلَى المُؤمِنین‌» (26، فتح) خدای متعال ان‌شاء‌الله‌ آرامش را، اطمینان قلبی را بر یکایک آحاد مردم نازل میکند و لطف میکند؛ مسئولین را هم موفّق میکند تا بتوانند [وظایفشان را] انجام بدهند.»

در ادامه نکات مربوط به سوره «مدثر» و آیه 139 سوره «آل عمران» ارائه می شود.

مضمون سوره مدثر:

سوره مدثر یکی از سوره‌های مکی قرآن کریم است که به موضوعات مهمی از جمله توحید و یکتاپرستی می‌پردازد. این سوره با دعوت پیامبر اسلام (ص) به قیام و انذار مردم، به اهمیت توحید و یکتاپرستی تأکید می‌کند.

در ابتدای سوره، خداوند پیامبر اسلام (ص) را به قیام و انذار مردم دعوت می‌کند. این دعوت به قیام و انذار، نشان‌دهنده اهمیت مسئولیت پیامبر در هدایت مردم به سوی توحید و یکتاپرستی است.

این آیات نشان‌دهنده این است که پیامبر باید مردم را به توحید و یکتاپرستی دعوت کند و از شرک و بت‌پرستی دوری کند. این دعوت به توحید و یکتاپرستی، یکی از اصول اساسی دین اسلام است که در سوره مدثر به وضوح بیان شده است. در ادامه سوره، خداوند به پیامبر اسلام (ص) دستور می‌دهد که تنها به او توکل کند و از شرک و بت‌پرستی دوری کند.

در آیات پایانی سوره، خداوند به کفار و منکران حقایق الهی تهدید و انذار می‌دهد و آنها را به عذاب الهی هشدار می‌دهد. این آیات نشان‌دهنده این است که تنها خداوند قادر به مجازات کافران و پاداش مؤمنان است و این نیز یکی دیگر از اصول توحید است که خداوند را به عنوان قاضی مطلق و یکتا معرفی می‌کند.

در مجموع می توان گفت محتوای سوره مدثر به شرح ذیل است:

۱. قیام برای مبارزه با فساد اجتماعی و اصلاح جامعه.

۲. بیان محورهای اصلی دعوت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم همچون قیام، تبلیغ و انذار.

۳. طهارت و اجتناب از پلیدی‌ها.

۴. ویژگی‌های دوزخ و نگهبانان جهنم و تعداد آن‌ها.

۵. ویژگی‌های جهنمیان و بهشتیان و سرنوشت آنان.

۶. نشانه‌های انسان‌های متکبر و مغرور.

۷. معرفی قرآن به عنوان وسیله تذکر و عامل هدایت.

متن، ترجمه و نکات تفسیری آیه 39 سوره «آل عمران»:

متن آیه: «وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنينَ»

ترجمه آیه: «و اگر مؤمنید، سستی مکنید و غمگین نشوید، که شما برترید.»

در این آیه نخست به مسلمانان هشدار داده شده که مبادا از باختن یک جنگ سستى به خود راه دهند و غمگین گردند و از پیروزى نهایى مأیوس شوند، زیرا افراد بیدار همانطور که از پیروزی ها استفاده مى کنند، از شکست ها نیز درس مى آموزند و در پرتو آن نقاط ضعفى را که سرچشمه شکست شده، پیدا مى کنند و با بر طرف ساختن آن براى پیروزى نهایى آماده مى شوند.

عبارت «انتم الاعلون ان کنتم مؤمنین؛ شما برترید اگر ایمان داشته باشید» یک جمله بسیار پرمعنى است یعنى شکست شما در حقیقت براى از دست دادن روح ایمان و آثار آن بوده، شما اگر فرمان خدا و پیامبر(ص) را در این میدان زیر پا نمى گذاشتید گرفتار چنین سرنوشتى نمى شدید و باز هم غمگین نباشید اگر بر مسیر ایمان ثابت بمانید پیروزى نهایى از آن شما است و شکست در یک میدان، به معنى شکست نهایى در جنگ نیست.

براین اساس از این آیه نکات ذیل را می توان دریافت کرد:

1ـ شکستِ موضعى در یک جنگ، نشانه شکست نهایى مسلمانان نیست.

2 ـ رهبر باید روحیه ها را تقویت کند.

3 ـ اگر به ایمان و اطاعت برگردید، در جنگ ها به پیروزى خواهید رسید.

4 ـ در سایه ایمان، مى توان بر همه جهان غالب شد.

5 ـ پیروزى و شکست ظاهرى ملاک نیست، برترى به خاطر عقاید صحیح و تفکر سالم اصل است.

6 ـ در جهان بینى مادى، عامل پیروزى سلاح و تجهیزات است اما در بینش الهى، عامل پیروزى ایمان است.