کد خبر: ۴۳۴۱۸۰۵

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۸:۵۲

نگاهی به مقاله «چرا به فلسفه سیاسی نیازمندیم»

به مناسبت شهادت علی لاریجانی، مروری بر یکی از نوشته‌های او در حوزه اندیشه سیاسی خالی از توجه نیست. مقاله «چرا به فلسفه سیاسی نیازمندیم؟» از جمله آثاری است که در آن تلاش شده به یکی از پرسش‌های بنیادین در عرصه سیاست پاسخ داده شود؛ اینکه آیا فلسفه سیاسی صرفاً مجموعه‌ای از مباحث نظری و دانشگاهی است یا اینکه در عمل، حکومت‌ها و جوامع ناگزیر از مواجهه با مسائل آن هستند.

به گزارش ایکنا، مقاله  «چرا به فلسفه سیاسی نیازمندیم؟» نوشته شهید علی لاریجانی با طرح این پرسش محوری نشان می‌دهد که فلسفه سیاسی نقشی اساسی در شکل‌دهی به تصمیم‌های کلان حکمرانی دارد. به باور او، نظام‌های سیاسی در حوزه‌هایی مانند قانون‌گذاری، اجرا، قضاوت، امنیت، فرهنگ و اقتصاد همواره با تصمیم‌هایی روبه‌رو هستند که بدون اتکا به مبانی نظری و فلسفی منسجم نمی‌توانند به نظم سیاسی پایدار و قابل دفاع منجر شوند.

در ادامه مقاله تأکید می‌شود که اگر تصمیم‌های حکمرانی بدون پاسخ‌گویی جدی به پرسش‌های بنیادین فلسفه سیاست اتخاذ شوند، نتیجه آن نظمی خواهد بود که از انسجام و قاعده‌مندی لازم برخوردار نیست. در چنین شرایطی ممکن است سیاست‌گذاری‌ها بیش از آنکه بر اصول روشن و مبانی فکری استوار باشند، بر مصلحت‌سنجی‌های کوتاه‌مدت یا نوعی فایده‌گرایی فردی تکیه کنند.

از سوی دیگر، نویسنده به این نکته اشاره می‌کند که گاهی تصمیم‌گیران سیاسی تنها به گزینش برخی از «بهترین نظریه‌های موجود» بسنده می‌کنند، بی‌آنکه به مبانی فلسفی و فکری آن‌ها توجه داشته باشند. به اعتقاد او، چنین رویکردی نیز نمی‌تواند پاسخ‌گوی مسائل بنیادین حکمرانی باشد؛ زیرا هر نظریه سیاسی بر پایه مجموعه‌ای از پیش‌فرض‌ها و مبانی فلسفی شکل گرفته است.

بر همین اساس، در این مقاله تأکید می‌شود که توجه به فلسفه سیاسی برای شکل‌گیری حکمرانی منسجم، عادلانه و پایدار ضرورتی اساسی است. پرسش‌هایی مانند ماهیت قدرت، عدالت، قانون، مشروعیت و هدف حکومت از جمله مسائلی هستند که بدون بررسی فلسفی نمی‌توان پاسخ‌های روشن و پایدار برای آن‌ها یافت.

مقاله «چرا به فلسفه سیاسی نیازمندیم؟» در بهار ۱۴۰۴ منتشر شده و تلاش دارد نسبت میان اندیشه فلسفی و عمل سیاسی را مورد توجه قرار دهد و اهمیت مبانی نظری در تصمیم‌گیری‌های کلان سیاسی را یادآور شود.